ତତୋ ଭଗଵତା ହ୍ଯତ୍ର ମନସା ନିର୍ମିତଂ ସରଃ
ତାପରେ, ଭଗବାନ ଏଠାରେ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରି ଏକ ସରୋବର ସୃଷ୍ଟି କଲେ ।
କିଂ କୁର୍ମ ଭଗଵନ୍ଧାତରାଦେଶଂ ଦେହି ନଃ ପ୍ରଭୋ
"ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ କ'ଣ କରିବା ? ଆପଣ ଆମକୁ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ ।"
ଏତସ୍ମିନ୍ସରସି ସ୍ଥେଯଂ ତୀର୍ଥୈଃ ସର୍ଵୈରଥାତ୍ର ଚ
ଏହି ସରୋବରରେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳୀ ସହିତ ରହିବା ଉଚିତ, ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିବା ଉଚିତ।
କୋଟୀନାମେଵ ତୀର୍ଥାନାଂ ଲିଂଗାନାଂ ସ୍ନାନପୂଜଯା 1.2.52.
ଦଶ କୋଟି ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳୀର ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାନ କରି ଓ ପୂଜା କଲେ,
ଯଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁରୁତେ ଚାତ୍ର ପିଂଡଦାନଂ ଯଥାଵିଧି
ଏଠାରେ ଯିଏ ଯଥାବିଧି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ ଓ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରେ,
ସ୍ନାତ୍ଵା ଯୋଽଭ୍ଯର୍ଚଯେଦ୍ଦେଵଂ କୋଟୀଶ୍ଵରମନନ୍ଯଧୀଃ
ଯିଏ ସ୍ନାନ କରି ଅନନ୍ୟ ମନେ କୋଟିଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ,
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ଯାନି ତୀର୍ଥାନି ଗଂଗାଦ୍ଯାଃ ସରିତସ୍ତଥା
ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳୀ ଓ ଗଙ୍ଗା ଆଦି ସମସ୍ତ ନଦୀ,
ଏଵଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵରଂ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଯଯୌ ପ୍ରଭୁଃ
ଏପରି ଭାବେ ବର ଦେଇ, ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଅସ୍ଯ ତୀରେ ପୁରା ପାର୍ଥ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯୈର୍ଦେଵସତ୍ତମୈଃ
ହେ ପାର୍ଥ, ପୁରୁଣା କାଳରେ ଏହି ତୀରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ,
ଵସିଷ୍ଠାଦ୍ଯୈର୍ମୁନିଵରୈସ୍ତପଶ୍ଚୀର୍ଣଂ ପୁରାନଘ
ବସିଷ୍ଠ ଆଦି ମହାମୁନିମାନେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଏଠି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ହେ ନିର୍ମଳ।
ଅତ୍ର ତୀର୍ଥେ ପୁରା ପାର୍ଥ ଅତ୍ରିଣା ଵିହିତଂ ତପଃ
ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଅତ୍ରି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ହେ ପାର୍ଥ।
ଅତ୍ରୀଶ୍ଵରାଭିସଂଜ୍ଞଂ ତୁ ମହାପାପହରଂ ପରମ୍
ଏହାକୁ ଅତ୍ରିଶ୍ୱର ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଏହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମହାପାପ ଦୂର କରେ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଚ ଯୋ ମର୍ତ୍ଯଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ସେଠାରେ ଯିଏ ମଣିଷ ସ୍ନାନ କରି ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ,
ଭରଦ୍ଵାଜେନ ମୁନିନା କୋଟିତୀର୍ଥେ ସରୋଵରେ 1.2.52.
ଭରଦ୍ୱାଜ ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୋଟିତୀର୍ଥ ସରୋବରରେ,
ଭରଦ୍ଵାଜେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ସ୍ଥାପିତଂ ସୁମନୋହରମ୍
ସେଠାରେ ଭରଦ୍ୱାଜେଶ୍ୱର ନାମର ମନୋହର ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଧାନତଃ
ସେଠାରେ ଯିଏ ସ୍ନାନ କରି ଭକ୍ତି ସହିତ ଏବଂ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ,
ତତଶ୍ଚ କୋଟିତୀର୍ଥେଽସ୍ମିନ୍ଗୌତମୋ ଭଗଵାନୃଷିଃ
ତାପରେ ଏହି କୋଟିତୀର୍ଥରେ ଭଗବାନ ଗୌତମ ଋଷି,
ତଂ କାମଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ଧୀମାନ୍ପରାଂ ମୁଦମୁପାଗତଃ
ସେ ଜ୍ଞାନୀ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କଲେ।
ଅସ୍ମିନ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ମହାଲିଂଗଂ ଗୌତମେଶ୍ଵରସଂଜ୍ଞିତମ୍
ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୌତମେଶ୍ୱର ନାମର ମହାଲିଙ୍ଗ ବିଦ୍ୟମାନ।
ତନ୍ମମ ବ୍ରୂହି ସକଲମହଲ୍ଯାସରଃକାରଣମ୍
ଏଠାରେ ଅହଲ୍ୟା ସରୋବର ହେବାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ମୋତେ କହ।
ପୁରା ଚେଂଦ୍ରସମାଯୋଗେ ପରଂ ଦୁଃଖମୁପାଗତା
ପୂର୍ବେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଏକତ୍ର ହେବାବେଳେ ସେ ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିଲେ।
ତତୋ ଦୁଃଖାର୍ତଃ ସ ମୁନିଃ କୋଟିତୀର୍ଥେଽକରୋତ୍ତପଃ
ତାପରେ, ଦୁଃଖରେ ଭାଗ୍ନ ହୋଇ, ସେ ମୁନି କୋଟିତୀର୍ଥରେ କଠିନ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ତତଃ ସାଧ୍ଵୀ ପରଂ ହୃଷ୍ଟା ଅତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରେ ସରୋଵରମ୍
ତାପରେ, ସେ ଶୁଭ୍ର ନାରୀ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ସରୋବର ପାଖରେ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ।
ଅହଲ୍ଯାସରସି ସ୍ନାନଂ ପିଂଡଦାନଂ ସମାଚରେତ୍ 1.2.52.
ଏଠାରେ ଅହଲ୍ୟା ସରସି ସ୍ନାନ କରିବା ଓ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
କୋଟିତୀର୍ଥେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନେକେ ମୁନଯୋଽମଲାଃ
କୋଟିତୀର୍ଥରେ, ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅନେକ ପବିତ୍ର ଋଷିମାନେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ରାଜଭିର୍ବହୁଭିଃ ପୂର୍ଵଂ ତପୋ ଦାନଂ ତଥାଧ୍ଵରାଃ
ପୂର୍ବେ, ଅନେକ ରାଜାମାନେ ଏଠାରେ ତପସ୍ୟା କରିଛନ୍ତି, ଦାନ ଦେଇଛନ୍ତି ଓ ଯଜ୍ଞ କରିଛନ୍ତି।
ଅସ୍ଯ ତୀରେ ଦ୍ଵିଜଂ ଚୈକଂ ମୃଷ୍ଟାନ୍ନୈର୍ଯଶ୍ଚ ତର୍ପଯେତ୍
ଏହି ତୀରରେ, ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବରେ ପକାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ।
ଅସ୍ଯ ତୀରେ ନରଃ ପାର୍ଥ ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ଏହି ତୀରରେ, ହେ ପାର୍ଥ, ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପରଯା ପାର୍ଥ ଦ୍ଵିଜେଭ୍ଯଃ ସଂପ୍ରଯଚ୍ଛତି କୋଟିତୀର୍ଥେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତ୍ଯ ଦ୍ଵିଜେଭ୍ଯୋ ନ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି
ଏଠାରେ, ହେ ପାର୍ଥ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ ଭଲ; କିନ୍ତୁ କୋଟିତୀର୍ଥରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦେଇନଥିଲେ—
ନରକେ ପାତଯିତ୍ଵା ଚ କୁଲମେକୋତ୍ତରଂ ଶତମ୍
ସେ ନିଜ ବଂଶକୁ ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକକୁ ପକାଇ ଦେଇଥାଏ।