ଦୁର୍ବଲଂ ପୀଡ୍ଯମାନଂ ଯୋ ବଲଵାନ୍ସମୁପେକ୍ଷତେ
ଯିଏ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଦୁଃଖିତକୁ ଅବହେଳା କରେ—
ଵ୍ଯଵହାରେ ପକ୍ଷପାତୀ ଜିହ୍ଵାରୋଗୀ ଭଵେନ୍ନରଃ
ଯିଏ ନ୍ୟାୟରେ ପକ୍ଷପାତ କରେ, ସେ ଜିହ୍ବାର ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହୁଏ।
ସ୍ଵଯଂ ପାକାଗ୍ରଭୋଜୀ ଯୋ ଗଲରୋଗମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯିଏ ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଖାଦ୍ୟ ନିଜେ ଖାଏ, ସେ ଗଳାର ରୋଗରେ ପଡ଼େ।
ପର୍ଵମୈଥୁନ କୃନ୍ମେହୀ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ସ୍ଵଗେହିନୀମ୍
ଯିଏ ପର୍ବଦିନରେ ନିଜ ଘରବାଳିକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ସହ ମିଳନ କରେ ଓ ପିଶାବ କରେ—
ପରିକ୍ଷୀଣାନ୍ମିତ୍ରବନ୍ଧୂନ୍ସ୍ଵାମିନଂ ଦଯିତାନୁଗାନ୍ 1.2.51.
ଯେମାନେ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ବନ୍ଧୁ, ଆତ୍ମୀୟ, ସ୍ୱାମୀ କିମ୍ବା ଭକ୍ତ ସହଯୋଗୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି—
ଛଦ୍ମନୋପଚରେଦ୍ଯସ୍ତୁ ପିତରୌ ସ୍ଵାମିନଂ ଗୁରୂନ୍
ଯିଏ ଚାଳାକି କରି ନିଜ ପିତାମାତା, ସ୍ୱାମୀ କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଠକାଏ—
ଵିଶ୍ରବ୍ଧସ୍ଯାପହାରୀ ତୁ ଦୁଃଖାନାଂ ଭାଜନଂ ଭଵେତ୍
ଯିଏ ଭରସା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଠକି ସମ୍ପତି ନେଇଯାଏ, ସେ ଦୁଃଖର ପାତ୍ର ହୁଏ।
ଦୁର୍ବଲଵୃଷଵାହୀ ଯଃ କଟିଲୂତୀ ଭଵେତ୍ସ ଚ
ଯିଏ ଦୁର୍ବଳ ବଂଶାଳୀକୁ ଚଲାଏ, ସେ ଉକୁଣ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି।
ଜାତ୍ଯଂଧଶ୍ଚାପି ଯୋ ଗୋଘ୍ନୋ ନିଃପଶୁର୍ଦୁଃଖକୃଦ୍ଗଵାମ୍
ଯିଏ ଗାଈକୁ ମାରେ, ସେ ଜନ୍ମଜାତ ଅନ୍ଧ ହୁଏ ଏବଂ ଗାଈମାନେ ପାଇଁ ଦୁଃଖ ଦେଉଛି।
ନିସ୍ତେଜକଃ ସଭାଯାଂ ଯୋ ଗଲଗଣ୍ଡୀ ସ ଜାଯତେ
ଯିଏ ସଭାରେ ଅନ୍ୟଙ୍କର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ନଷ୍ଟ କରେ, ସେ ଗଳାର ଫୁଲା ରୋଗରେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି।
ଅଜଵିକ୍ରଯକୃଦ୍ଵ୍ଯାଧଃ କୁଣ୍ଡାଶୀ ଭୃତକୋ ଭଵେତ୍
ଏକ ଛୋଁ ଚାଲିବା ବ୍ୟବସାୟୀ, ଏକ ଶିକାରୀ, ଭାଗ୍ନ ଭାଣ୍ଡରୁ ଖାଇଥିବା, କିମ୍ବା ଭଡ଼ା ଦାସ ହେଇଥାଏ।
ଅଭକ୍ଷ୍ଯାଦୋ ଗଣ୍ଡମାଲୀ ସ୍ତ୍ରୀଖାଦୀ ଚାଽଽସୁତସ୍ଯ କୃତ୍
ଅନୁଚିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ, ଗଠି ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହେବା, ଅନ୍ୟା ଜନନୀ ଭୋଜନ କରିବା, କିମ୍ବା ମଦପାନ କରିଥିବା ପୁତ୍ର ଭଳି ଜନ୍ମ ହେବା।
ଶାସ୍ତ୍ରଚୌରଃ କେକରାକ୍ଷଃ କଥାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ଚ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ଯଃ
ଶାସ୍ତ୍ର ଚୋରି କରିଥିବା, ଚକୁ ଟେଁ ଥିବା, କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ କଥାକୁ ଘୃଣା କରିଥିବା।
ଦେଵଦ୍ଵିଜଗଵାଂ ଵୃତ୍ତିହାରକୋ ଵାଂତଭକ୍ଷକୃତ୍
ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗାଁ ର ଜୀବିକା ନେଇଥିବା, କିମ୍ବା ଉଲ୍ଟା ଖାଇଥିବା।
ଵ୍ଯଵହାରେ ଚ୍ଛଲଗ୍ରାହୀ ଭୃତ୍ଯଗ୍ରସ୍ତୋ ଭଵେନ୍ନରଃ 1.2.51.
ବ୍ୟବହାରରେ ଚତୁର୍ତ୍ତା କରିଥିବା ଲୋକ, ଦାସତ୍ୱରେ ଆବୃତ ହେଇଯାଏ।
ଵାତ ରୋଗୀ କୁଵୈଦ୍ଯଃ ସ୍ଯାଦ୍ଦୁଶ୍ଚର୍ମା ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ
ବାତ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହେଉଛି ଖରାପ ଡାକ୍ତର; ଦୁଃସ୍ଥ ଚର୍ମ ରୋଗ ହେଉଛି ଗୁରୁ ଗୃହୀଣୀଙ୍କୁ ସମ୍ପ୍ରେଷଣ କରିଥିବା।
ସ୍ଵସାରଂ ମାତରଂ ପୁତ୍ରଵଧୂଂ ଗଚ୍ଛନ୍ନବୀଜଵାନ୍
ଜେଉଁଠି ନିଜ ଭଉଣୀ, ମା, କିମ୍ବା ପୁତ୍ରବଧୁ ସହ ଯୋଗ ରଖେ, ସେ ଅନ୍ବୀଜ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଇତ୍ଯେଷ ଲକ୍ଷଣୋଦ୍ଦେଶଃ ପାପିନାଂ ପରିକୀର୍ତିତଃ
ଏହିପରି ଅପରାଧୀମାନଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଏହିପରି ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି।
ଏତେ ନରକ ଵିଭ୍ରଷ୍ଟା ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଯୋନୀଃ ସହସ୍ରଶଃ
ଏମାନେ ନରକରୁ ପତିତ ହୋଇ, ହଜାର ଯୋନି ଭୋଗ କରିଛନ୍ତି।
ଯେ ହି ଧର୍ମଂ ନ ମନ୍ଯଂତେ ତଥା ଯେ ଵ୍ଯସନୈର୍ଜିତାଃ
ଯେମାନେ ଧର୍ମକୁ ମାନନ୍ତି ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଦୁର୍ବୃତ୍ତିରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଯେଷାଂ ତ୍ଵଂତଗତଂ ପାପଂ ସ୍ଵର୍ଗାଦ୍ଵା ଯେ ସମାଗତାଃ
ଯେମାନଙ୍କର ପାପ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି, କିମ୍ବା ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ଭଵଂତି ଚାତ୍ର ଶ୍ଲୋକାଃ ତସ୍ମାଦ୍ଧର୍ମଂ ସୁଖାର୍ଥାଯ କୁର୍ଯାତ୍ପାପଂ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍
ଏହି ବିଷୟରେ କିଛି ଶ୍ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଅଛି: ତେଣୁ ସୁଖ ପାଇବା ପାଇଁ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ, ପାପକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ଲୋକଦ୍ଵଯେଽପି ଯତ୍ସୌଖ୍ଯଂ ତଦ୍ଧର୍ମାତ୍ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଯତଃ
ଉଭୟ ଜଗତର ସୁଖ ଧର୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏହିପରି କୁହାଯାଇଛି।
ମୁହୂର୍ତମପି ଜୀଵେତ ନରଃ ଶୁକ୍ଲେନ କର୍ମଣା
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ନର ଉତ୍ତମ କର୍ମ କରି ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ଇତି ପୃଷ୍ଟଂ ତ୍ଵଯା ଵିପ୍ର ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ମଯେରିତମ୍ 1.2.51.
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ପଚାରିଥିବା ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ମୁଁ ମୋ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦେଇଛି।
ଭଗଵାନ୍ଭାସ୍କରଃ ପ୍ରୀତୋ ବଭୂଵାତୀଵ ଵିସ୍ମିତଃ
ଭଗବାନ ଭାସ୍କର ଅତି ଖୁସି ହୋଇ, ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ପ୍ରଶଶଂସ ଚ ତାନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ହାରୀତପ୍ରମୁଖାଂସ୍ତଦା
ସେ ଏହି ସମୟରେ ହାରୀତ ନେତୃତ୍ୱରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦେଖି ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ଅଥ ପ୍ରଜାପତିର୍ଧନ୍ଯୋ ଯନ୍ମର୍ଯାଦାଭିପାଲ୍ଯତେ
ତାପରେ ପ୍ରଜାପତି ଧନ୍ୟ ହେଲେ, କାରଣ ନିୟମ ରଖାଯାଇଛି।
ଯେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ବାଲବୁଦ୍ଧିରିଯମେତାଦୃଶୀ ସ୍ଫୁଟା
ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପିଲାପଣା ଭାବ ଏତେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଛି,
ଅସଂଶଯଂ ତ୍ରିଲୋକସ୍ଥମେଷାମଵିଦିତଂ ନ ହି
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତିନି ଲୋକରେ କିଛି ଅଜଣା ରହିନାହିଁ।