ସଂପ୍ରଵିଶ୍ଯାନ୍ନମଧ୍ଯେ ତୁ ପୃଥଗନ୍ନପୃଥଗ୍ଜଲମ୍
ଖାଦ୍ୟ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ରହିଥାଏ।
ଜଲସ୍ଯାଧଃ ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରାଣଃ ସ୍ଥିତ୍ଵାଗ୍ନିଂ ଧମତେ ଶନୈଃ
ପାଣିର ତଳେ, ପ୍ରାଣ ନିଜେ ରହି ଶାନ୍ତ ଭାବେ ଅଗ୍ନିକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରେ।
ତଦନ୍ନମୁଷ୍ଣତୋଯେନ ସମଂତାତ୍ପଚ୍ଯତେ ପୁନଃ
ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଉଷ୍ଣ ପାଣି ସହିତ ପୁଣିଥରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରନ୍ଧାଯାଏ।
ମଲୈର୍ଦ୍ଵାଦଶଭିଃ କିଟ୍ଟଂ ଭିନ୍ନଂ ଦେହାଦ୍ବହିର୍ଵ୍ରଜେତ୍
ବାରଟି ମଳ ଦ୍ୱାରା ଅପଦ୍ରବ୍ୟ ଦେହରୁ ବାହାରିଯାଏ।
ରୋମକୂପାଣି ଚୈଵ ସ୍ଯୁର୍ଦ୍ଵାଦଶୈତେ ମଲାଶ୍ରଯାଃ
ଦେହରେ ବାରଟି ରୋମକୁପ ଅଛି, ଏହି ସବୁ ମଳର ଆଶ୍ରୟ।
ତାସାଂ ମୁଖେଷୁ ତଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ଵ୍ଯାନଃ ସ୍ଥାପଯତେ ରସମ୍
ସେମାନଙ୍କ ମୁହଁରେ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ରସକୁ ବ୍ୟାନ ପ୍ରାଣ ରଖିଥାଏ।
ତତଃ ପ୍ରଯାଂତି ସଂପୂର୍ଣାସ୍ତାଶ୍ଚ ଦେହଂ ସମଂତତଃ
ଏହି ଗୁହାଗୁଡ଼ିକ ଭରିଗଲେ, ସେମାନେ ଦେହର ସମସ୍ତ ଅଂଶକୁ ବ୍ୟାପିଯାନ୍ତି।
ପଚ୍ଯତେ ପଚ୍ଯମାନସ୍ତୁ ରୁଧିରତ୍ଵଂ ଭଜେତ୍ପୁନଃ 1.2.50.
ଖାଦ୍ୟ ପଚିବା ସମୟରେ, ପୁଣି ଏହା ରକ୍ତର ରୂପ ଧାରଣ କରେ।
ନଖା ମଜ୍ଜା ଖଵୈମଲ୍ଯଂ ଶୁକ୍ରଵୃଦ୍ଧିଃ କ୍ରମାଦ୍ଭଵେତ୍
ନଖ ଓ ମଜ୍ଜାରୁ ଦୁଷିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ବାହାରିଯାଏ, ଏବଂ କ୍ରମେ ଶୁକ୍ର ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ।
ଏଵମେତଦ୍ଵିନିଷ୍ପନ୍ନଂ ଶରୀରଂ ପୁଣ୍ଯହେତଵେ
ଏଭଳି ଭାବେ, ପୁଣ୍ୟ ପାଇଁ ଏହି ଶରୀର ତିଆରି ହୁଏ।
ତୈଲାଭ୍ଯଂଗାଦିଭିର୍ଯତ୍ନୈର୍ବହୁଭିଃ ପାଲ୍ଯତେ ନ ଚେତ୍
ତେଲ ମାସାଜ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚେଷ୍ଟାରେ ଯଦି ଏହି ଶରୀରକୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖାଶୁଣା କରାଯାଏ ନାହିଁ,
ଏଵମେତେନ ଦେହେନ କିଂ କୃତ୍ଯଂ ଭୋଜନୋତ୍ତମୈଃ
ତେବେ ଏପରି ଶରୀର ସହିତ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ କଣ ଉପକାର?
ଭଵଂତି ଚାତ୍ର ଶ୍ଲୋକାଃ କୃତଂ ଶୁଭାଶୁଭଂ କର୍ମ ତତ୍ତଥା ତେନ ଭୁଜ୍ଯତେ
ଏଠାରେ କିଛି ଶ୍ଲୋକ ଅଛି— ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ କରାଯାଏ, ସେହିଠାରୁ ତାହାର ଫଳ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ।
ତସ୍ମାତ୍ସଦା ଶୁଭଂ କାର୍ଯମଵିଚ୍ଛିନ୍ନସୁଖାର୍ଥିଭିଃ
ସେଥିପାଇଁ, ଯେଉଁମାନେ ଅବିରତ ସୁଖ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ଭଲ କାମ କରିବା ଉଚିତ।
ଯସ୍ମାତ୍ପାପେନ ଦୁଃଖାନି ତୀଵ୍ରାଣି ସୁବହୂନ୍ଯପି
କାରଣ, ପାପରୁ ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଏଵଂ ତେ ଵର୍ଣିତଃ ସାଧୋ ପ୍ରଶ୍ନୋଽଯଂ ଶକ୍ତିତୋ ମଯା
ଏଭଳିଭାବେ, ହେ ସଜ୍ଜନ, ତୁମ ପ୍ରଶ୍ନକୁ ମୋ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି।
ଆଯୁଷ୍ଯେ କର୍ମଣି କ୍ଷୀଣେ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ମରଣେ ନୃଣାମ୍
ମଣିଷର ଆୟୁ ଓ କର୍ମ ଶେଷ ହେଲେ, ମୃତ୍ୟୁ ଆସେ।
ପଂଚତନ୍ମାତ୍ରସହିତଃ ସମନୋବୁଦ୍ଧ୍ଯହଂକୃତିଃ 1.2.50.
ପାଞ୍ଚ ତନ୍ମାତ୍ରା, ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅହଂକାର ସହିତ,
ଶୀର୍ଷ୍ଣଶ୍ଚ ସପ୍ତଭିଶ୍ଛିଦ୍ରୈର୍ନିର୍ଗଚ୍ଛେତ୍ପୁଣ୍ଯକର୍ମଣାମ୍
ପୁଣ୍ୟ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅହଂକାର ସହିତ ଆତ୍ମା ମୁଣ୍ଡର ସାତଟି ଚିରା ଦ୍ୱାରା ବାହାରିଯାଏ।
ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ସୋଽଥ ଗୃହ୍ଣାତି ଶାରୀରଂ ଚାତିଵାହିକମ୍
ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଆତ୍ମା ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶରୀରକୁ ଧାରଣ କରେ।
ତତସ୍ତସ୍ମିନ୍ସ୍ଥିତଂ ଜୀଵଂ ଦେହେ ଯମଭଟାସ୍ତଦା
ତାପରେ, ଆତ୍ମା ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଯମର ଦୂତମାନେ ସେତିବେଳେ—
ତପ୍ତାଂବରୀଷତୁଲ୍ଯେନ ଅଯୋଗୁଡନିଭେନ ଚ
ଅଗ୍ନି ପରି ତାପୁଥିବା ବସ୍ତ୍ର ଓ ଲୋହା ଗୋଲା ପରି ଦେହ ନେଇ,
ଷଡଶୀତିସହସ୍ରାଣି ଯୋଜନାନାଂ ମହୀତଲାତ୍
ଏହି ପୃଥିବୀରୁ ଛଅ ଏବଂ ଏଠିରେ ଛଅ ହଜାର ଯୋଜନ ଦୂର,
କ୍ଵଚିଚ୍ଛୀତଂ ମହାଦୁର୍ଗମନ୍ଧକାରଂ କ୍ଵଚିନ୍ମହତ୍।। ଅଗ୍ନିସଂସ୍ପର୍ଶଵଦନୈଃ କାକକାକୋଲଜଂବୁକୈଃ
କେଉଁଠି ତ ଏଠି ଅତି ଠଣ୍ଡା, କେଉଁଠି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅନ୍ଧକାର ଓ ଦୁର୍ଗମ, କେଉଁଠି ଅଗ୍ନି ପରି ମୁହଁ ଥିବା କାଉ, ଉଲୁ, ଶିଆଳ ଦ୍ୱାରା—
ମକ୍ଷିକାଦଂଶମଶକୈର୍ଭକ୍ଷ୍ଯତେ ସର୍ପଵୃଶ୍ଚିକୈଃ
ମକ୍ଷି, ମାଛି, ମଶା, ସାପ ଓ ବିଛି ଦ୍ୱାରା ଖାଇଦିଆଯାଏ।
କ୍ଵଚିଚ୍ଚ ଭକ୍ଷ୍ଯତେ ଘୋରୈ ରାକ୍ଷସୈଃ କୃଷ୍ଯତେଽସ୍ଯତେ
ଏବଂ କେଉଁଠି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନେ ଖାଉଛନ୍ତି, ଟାଣି ନେଇ ଭୋଜନ କରନ୍ତି।
ମୁହୂତୈର୍ଦଶଭିର୍ଯାତି ତଂ ମାର୍ଗମତିଦୁସ୍ତରମ୍
ମାତ୍ର ଦଶଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ପଥଟିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଯାଏ।
ତାର୍ଯତେ ଚ ନଦୀଂ ଘୋରାଂ ପୂଯଶୋଣିତଵାହିନୀମ୍ 1.2.50.
ସେ ଭୟଙ୍କର ପୁୟ ଓ ରକ୍ତ ଭରିଥିବା ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ।
ତତୋ ଯମସ୍ଯ ପୁରତଃ ସ୍ଥାପ୍ଯତେ ଯମକିଂକରୈଃ
ତାପରେ ଯମର ଦୂତମାନେ ସେଉଁଠି ସେକୁ ଯମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି।
ପୁଣ୍ଯକର୍ମା ସୌମ୍ଯରୂପଂ ଧର୍ମରାଜଂ ତଦା କିଲ
ଯିଏ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି, ସେ ସମୟରେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ ଓ ସୁମଧୁର ରୂପରେ ଦେଖେ।