ଏଵଂ ପ୍ରଭାଵାଃ ପରିକୀର୍ତିତା ମଯା ସମାସତସ୍ତୀର୍ଥଵରେଽତ୍ର ଦେଵ୍ଯଃ
ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତିର ବିବରଣୀକୁ ମୁଁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ କହିଛି।
ଶୃଣ୍ଵନ୍ଯାଂ କୀର୍ତ ଯିଷ୍ଯାମି ପାପମୋକ୍ଷମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯେ କେହି ଏହାକୁ ଶୁଣିବେ, ମୁଁ ଯେପରି କୀର୍ତି କରିବି, ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ।
ପୁରା ତ୍ରେତାଯୁଗେ ପାର୍ଥ ଚୌଡଦେଶସମୁଦ୍ଭଵୌ
ପୂର୍ବେ, ତ୍ରେତାଯୁଗରେ, ହେ ପାର୍ଥ, ଚଉଡ ଦେଶରେ ଦୁଇଜଣ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ତାଵେକଦା ପୁରାଣାର୍ଥେ ଶ୍ଲୋକମେକମପଶ୍ଯତାମ୍
ଏକଦା, ସେ ଦୁଇଜଣ ପୁରାଣର ଅର୍ଥ ସଂପର୍କରେ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରଭାସାଦ୍ଯାନି ତୀର୍ଥାନି ପୁଲସ୍ତ୍ଯାଯାହ ପଦ୍ମଭୂଃ । ନ ଯୈସ୍ତତ୍ରାପ୍ଲୁତଂ ଚୈଵ କିଂ ତୈସ୍ତୀର୍ଥମୁପାସିତମ୍
ପଦ୍ମଭୂ ମହାପ୍ରଭୁ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରଭାସ ଆଦି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ କହିଲେ—ଯଦି କେହି ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିନାହାନ୍ତି, ତେବେ ସେଠି ପୂଜା କଲେ କଣ ଉପକାର ହେବ?
ଇତି ଶ୍ଲୋକଂ ପଠିତ୍ଵା ତୌ ପୁନଃପୁନରଭିଷ୍ଟୁତମ୍
ଏହି ଶ୍ଲୋକ ପଢିବା ପରେ, ସେମାନେ ପୁନିପୁନି ପ୍ରଶଂସା ପାଇଲେ।
ତୌ ଵନାନି ନଦୀଶ୍ଚୈଵ ଵ୍ଯତିକ୍ରମ୍ଯ ଶନୈଃଶନୈଃ
ସେମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ନଦୀ ଦେଖି ଦେଖି ଧୀରେ ଧୀରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ଗୁପ୍ତକ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ମହୀସାଗରସଂଗମମ୍
ସେମାନେ ଗୁପ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ଓ ମାଟି-ସମୁଦ୍ର ମିଳନ ସ୍ଥଳ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଲେ।
ତତୋ ମାର୍ଗସ୍ଯ ଶୂନ୍ଯତ୍ଵାତ୍ତୃଟ୍କ୍ଷୁଧାପୀଡିତୌ ଭୃଶମ୍
ତାପରେ, ପଥ ଶୂନ୍ୟ ଥିବାରୁ ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ତିରିଷ୍ଣା ଓ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ।
ସିଦ୍ଧନାଥଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ସଂପ୍ରଯାତୌ ସୁଧୈର୍ଯତଃ
ସିଦ୍ଧନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସେମାନେ ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ଆଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ସହସା ପତିତୌ ଭୂମୌ ସ୍ଥୂଣପାଦୌ ଵିମୂର୍ଛିତୌ 1.2.48.
ହଠାତ୍ ସେମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ପାଦ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ଅଚେତନ ହେଲେ।
କିଂଚିଦ୍ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଧୈର୍ଯାଚ୍ଚ ସଖେ କିଂ ନ ଶ୍ରୁତଂ ତ୍ଵଯା
କିଛି ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଆସିଲାପରେ, ସେ କହିଲେ—'ବନ୍ଧୁ, ତୁମେ ଏହା ଶୁଣିନାହା?'
ତଥାତଥା ଭଵେଦ୍ଦାନୈର୍ଦୀନଃ ସୋମେଶ୍ଵରୋ ହରଃ
ଏଭଳି ଦାନ ଦେଇ, ସୋମେଶ୍ୱର ହର ଦୟାଳୁ ହୁଅନ୍ତି।
ଲୁଂଠମାନୋ ଜଗାମୈଵ ପ୍ରାଲେଯଃ କିଂଚିଦଂତରେ
ଲୁଟିବା ସମୟରେ, ପ୍ରାଲେୟ କିଛି ଦୂରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଖେ ଵାଣୀ ଚାଭଵତ୍ତତ୍ର ପୁଷ୍ପଵର୍ଷପୁରଃସରା ଉତ୍ଥିତଂ ସାଗରତଟେ ଲିଂଗଂ ତିଷ୍ଠାତ୍ର ସୁଵ୍ରତ
ସେଠାରେ ଆକାଶରୁ ଫୁଲ ବର୍ଷା ସହିତ ଏକ ସ୍ୱର ଶୁଣାଗଲା—'ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଲିଙ୍ଗ ଉଠିଛି, ଓ ଶୁଭବ୍ରତ, ଏଠି ରୁହ।'
ପ୍ରଭାସାଯ ପ୍ରଯାତଵ୍ଯଂ ଯଦାଽଽ ମୃତ୍ଯୋର୍ମଯା ସ୍ଫୁଟମ୍
ମୋ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବାବେଳେ, କେହି କହିଥିଲେ—'ପ୍ରଭାସକୁ ଯିବା ଦରକାର।'
ଅପଶ୍ଯଦୁତ୍ଥିତଂ ଲିଂଗଂ ସ ଚୈଵଂ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ
ସେ ଉଠିଥିବା ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ଏହିପରି ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ତନୂ ତତୋ ଯାତୌ ପ୍ରଭାସଂ ଶିଵସଦ୍ମ ଚ
ସେମାନେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ପ୍ରଭାସ ଓ ଶିବଙ୍କ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଊର୍ଜଯଂତଃ ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ଚ ପ୍ରାଲେଯସ୍ଯେଶ୍ଵରୋଽପରଃ
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ପୂଜା କରି, ସେଠି ପ୍ରାଲେୟଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଏକ ମହାପ୍ରଭୁ ଅଛନ୍ତି।
ସୋମନାଥଦ୍ଵଯଂ ପଶ୍ଯେଜ୍ଜନ୍ମପାପାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ 1.2.48.
ଯିଏ ଦୁଇଟି ସୋମନାଥ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେ ଜନ୍ମର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭନ୍ତି।
ମହୀନଗରକେ ଲିଂଗଂ ପାତାଲାତ୍ସୁମନୋହରମ୍
ମହାନଗରରେ, ଏକ ଲିଙ୍ଗ ପାତାଳରୁ ଉଠି ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ହେଲା।
ନମସ୍ତେ ଭଗଵନ୍ରୁଦ୍ର ଭାସ୍କରାମିତତେଜସେ
ନମସ୍କାର ହେଉ, ଭଗବାନ ରୁଦ୍ର, ଯାହାଙ୍କ ତେଜ ଭାସ୍କର ସମାନ।
ଶର୍ଵାଯ କ୍ଷିତିରୂପାଯ ସଦା ସୁରଭିଣେ ନମଃ
ଧରାର ଆକାର ଧାରଣ କରୁଥିବା, ସଦା ଶୁଭ ଦେଇଥିବା ଶର୍ବଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
ପଶୂନାଂ ପତଯେ ଚାପି ପାଵକାଯାତିତେଜସେ
ପଶୁମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପାବକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଣାମ।
ମହାଦେଵାଯ ସୋମାଯ ଅମୃତାଯ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ମହାଦେବ, ସୋମ ଓ ଅମୃତ ହେଉଥିବା ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ଇତ୍ଯେଵଂ ନାମଭିର୍ଦିଵ୍ଯୈଃ ସ୍ତଵ ଏଷ ଉଦୀରିତଃ
ଏହିପରି ଦିବ୍ୟ ନାମମାନେ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସ୍ତୁତି କହାଯାଇଛି।
ହାଟକେଶ୍ଵରଲିଂଗସ୍ଯ ନିତ୍ଯଂ ଚ ପ୍ରଯତୋ ନରଃ
ଯେ କେହି ଭକ୍ତି ସହିତ ସଦା ହାଟକେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା କରେ—
ହାଟକେଶ୍ଵରଲିଂଗଂ ଚ ପ୍ରଯତୋ ଯଃ ସ୍ମରେଦପି
କିମ୍ବା ଭକ୍ତି ସହିତ ହାଟକେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କରେ—
ଏଵଂଵିଧାନି ତୀର୍ଥାନି ମହୀସାଗରସଂଗମେ
ଏପରି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନେ ଭୂମି ଓ ସମୁଦ୍ର ସଙ୍ଗମରେ ଅଛି।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପ୍ରଥମେ ମାହେଶ୍ଵରଖଣ୍ଡେ କୌମାରିକାଖଣ୍ଡେ ସ୍ତମ୍ଭତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯେ ସୋମନାଥଵୃତ୍ତାଂତଵର୍ଣନଂନାମାଷ୍ଟଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ରୀ ସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ପ୍ରଥମ ମାହେଶ୍ୱର ଖଣ୍ଡର କୌମାରିକାଖଣ୍ଡ ଭିତରେ ସ୍ତମ୍ଭତୀର୍ଥର ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ନନା ଓ ସୋମନାଥ ଉପାଖ୍ୟାନ ନାମକ ଅଠଚାଳିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।