କଥଂ ସ୍ଯାଦ୍ଧର୍ମଶ୍ରଵଣଂ କଥଂ ଵା ଜୀଵନଂ ଭଵେତ୍ ୪୬.
କିପରି ଧର୍ମ ଶୁଣିବା ସମ୍ଭବ, କିମ୍ବା କିପରି ଜୀବନ ରହିପାରିବ?
ତଥା କସ୍ମାଦିଦଂ ସୃଷ୍ଟଂ ଜଡଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଚିଦାତ୍ମନା ୪୬.
ତେବେ, ଜଡ଼ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ସଚେତନ ଆତ୍ମା କାହିଁକି ସୃଷ୍ଟି କଲେ?
ସମ୍ଯଗେତଦ୍ଯଥା ପୃଷ୍ଟଂ ଯତ୍ର ମୁହ୍ଯଂତି ଜଂତଵଃ ୪୬.
ଯେପରି ଠିକ୍ ଭାବେ ପଚାରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି,
ପ୍ରକୃତିଃ ପୁରୁଷଶ୍ଚୈଵ ଅନାଦୀ ଶ୍ରୃଣୁମଃ ପୁରା ୪୬.
ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷ, ଦୁହେଁ ଆଦିହୀନ, ଏହା ପୁରୁଣା ଦିନରୁ ଶୁଣିଛୁ।
ତତଃ କାଲସ୍ଵବାଵାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରେରିତା ପ୍ରକୃତିଃ ପୁରା ୪୬.
ତାପରେ, ସମୟ ଓ ନିଜ ଗୁଣରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ପ୍ରକୃତି ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ତତସ୍ତମୋମଯୀ ସା ଚ ଲୀଲଯା ଦେଵଵୀକ୍ଷିତା ୪୬.
ତାପରେ, ଅନ୍ଧକାରରେ ଗଠିତ ସେ, ଦେବତାମାନେ ଖେଳରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଏଵଂ ତ୍ରିଗୁଣତାଂ ଯାତା ପ୍ରକୃତିର୍ଦେଵଦର୍ଶନାତ୍ ୪୬.
ଏଭଳି, ଦେବତାଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ପ୍ରକୃତି ତିନି ଗୁଣର ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରୋଚ୍ଚାରଣାର୍ଥଂ ଚ ପ୍ରଵୃତ୍ତଃ ସ୍ଵାଂଶତସ୍ତତଃ ୪୬.
ତାଙ୍କ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ, ସେ ନିଜ ଅଂଶରୁ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।
ଅହଂକାର ସ୍ତତୋ ଜାତଃ ସତ୍ତ୍ଵରାଜସତାମସଃ ୪୬.
ଅହଂକାରରୁ ଶୁଦ୍ଧତା, ରଜସ୍ ଓ ତମସ୍ — ଏହି ତିନି ପ୍ରକୃତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଶୁଦ୍ଧସତ୍ତ୍ଵେ ତତୋ ମୋକ୍ଷଂ ପ୍ରଵଦଂତି ମନୀଷିଣଃ ୪୬.
ଯେତେବେଳେ ଶୁଦ୍ଧତା ବଢ଼ିଯାଏ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ମୁକ୍ତି ମିଳିଥିବାକୁ କହନ୍ତି।
ଜୀଵାତ୍ମସଂଜ୍ଞାନ୍ସ୍ଵୀଯାଂଶାନ୍ଵ୍ଯଭଜତ୍ପରମେଶ୍ଵରଃ ୪୬.
ପରମେଶ୍ୱର ନିଜର ଅଂଶକୁ ଛୋଟ ଛୋଟ ଆତ୍ମାରେ ବାଣ୍ଟିଦେଲେ।
ନିଃସରଂତି ଯଥା ଲୋହାତ୍ତପ୍ତଲ୍ଲିଂଗାତ୍ସ୍ଫୁଲିଂଗକାଃ ୪୬.
ଯେପରି ତାପିତ ଲୋହାରୁ ଚିଙ୍ଗାରି ବାହାରେ, ସେପରି ଆତ୍ମାମାନେ ବି ବିକିରଣ ହୁଅନ୍ତି।
ଇଂଦ୍ରିଯାଣାଂ ସାତ୍ତ୍ଵିକାଚ୍ଚ ତ୍ରିଗୁଣାନି ଚ ତାନ୍ଯପି ୪୬.
ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ଶୁଦ୍ଧ ଭାଗରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ତିନି ପ୍ରକୃତି ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ରଜସ୍ତମଶ୍ଚ ଶୋଧ୍ଯଂତେ ସତ୍ତ୍ଵେନୈଵ ମୁମୁକ୍ଷୁଭିଃ ୪୬.
ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବାମାନେ ଶୁଦ୍ଧତା ଦ୍ୱାରା ରଜସ୍ ଓ ତମସ୍କୁ ଶୁଧ୍ଧ କରନ୍ତି।
ଅହଂକାରଂ ଚ ସଂସେଵ୍ଯ ସାତ୍ତ୍ଵିକୀଂ ସିଦ୍ଧିମଶ୍ନୁତେ ୪୬.
ଯେଉଁମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଅହଂକାରକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ସାତ୍ତ୍ଵିକାଃ ସର୍ଵଦା ସେଵ୍ଯାଃ ସଂସାରଵିଜିଗୀଷୁଭିଃ ୪୬.
ଯେଉଁମାନେ ସଂସାରକୁ ଜିତିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ଶୁଦ୍ଧତାକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ସାସ୍ତ୍ରାଭ୍ଯାସସ୍ତତୋ ଜ୍ଞାନଂ ଶୌଚମିଂଦ୍ରିଯନିଗ୍ରହଃ ୪୬.
ଶାସ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା, ଜ୍ଞାନ, ପବିତ୍ରତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ — ଏହାମାନେ ତାପରେ ଆସେ।
ଅନ୍ଯାଯେନ ଧନାଦାନଂ ତଂଦ୍ରୀ ନାସ୍ତିକ୍ଯମେଵ ଚ ୪୬.
ଅନ୍ୟାୟରେ ଧନ ନେବା, ଆଳସ୍ୟ ଓ ଅନାସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଘଟେ।
ତସ୍ମାଦ୍ବୁଦ୍ଧିମୁକୈସ୍ତ୍ଵତୈଃ ସାତ୍ତ୍ଵିକୈର୍ଦେଵତାଂ ଭଜେତ୍ ୪୬.
ସେହିପାଇଁ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ଗୁଣ ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ବୁଦ୍ଧ୍ଯାଦ୍ଯୈରେଵ ମୁକ୍ତିଃ ସ୍ଯାଦେତୈରେଵ ଚ ଯାତନା॥ ୪୬.
ମୁକ୍ତି ଓ ଦୁଃଖ — ଦୁହିଁଟି ବୁଦ୍ଧି ଓ ତାହାର ସହଯୋଗୀ ଗୁଣମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଭର କରେ।
ଅମୀଷାଂ ଚାପ୍ଯ ଭାଵେ ଵୈ ନ କିଂଚିଦୁପପଦ୍ଯତେ ୪୬.
ଏହି ଗୁଣମାନେ ନଥିଲେ, କିଛି ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନାହିଁ।
ତଥା ରଜସ୍ତମଶ୍ଚୈଵ ସଂଶୋଧ୍ଯେ ସାତ୍ତ୍ଵିକୈର୍ଗୁଣୈଃ ୪୬.
ସେପରି, ରଜସ୍ ଓ ତମସ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ କରିବା ଦରକାର।
ସୁଖିନୋ ଦୁଃଖିନଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରାଣିନଃ ଶାସ୍ତ୍ରଦର୍ଶିନଃ ୪୬.
ଯେଉଁମାନେ ଶାସ୍ତ୍ର ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସୁଖୀ ଓ ଦୁଃଖୀ — ଦୁହିଁ ପ୍ରକାର ଜୀବ।
ଵ୍ଯଭଜଚ୍ଚତୁରା ଶୀତିଲକ୍ଷାସ୍ତା ଜୀଵଯୋନଯଃ ୪୬.
ସେ ଚାରି ଲକ୍ଷ ଜୀବ ଯୋନିକୁ ବିଭାଜନ କଲେ।
ଈଶ୍ଵରାଂଶାଶ୍ଚ ତେ ସର୍ଵେ ମୋହିତାଃ ପ୍ରାକୃତୈର୍ଗୁଣୈଃ ୪୬.
ଏହି ସମସ୍ତେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅଂଶ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ମୋହିତ।
ଅନ୍ନାନାଂ ପଯସାଂ ଚାପି ଜୀଵାନାଂ ଚାଥ ଶ୍ରେଯସେ ୪୬.
ଅନ୍ନ, ଦୁଧ ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ।
ଏଵମେତତ୍କିଂ ତୁ ଭୂଯଃ ପ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯେତନ୍ମହାମତେ ୪୬.
ହଁ, ଏହା ସଠିକ୍ କଥା। କିନ୍ତୁ, ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ଏହି ବିଷୟରେ ଆଉ କିଛି ପଚାରିବି କି?
ସ୍ଵଭକ୍ତାଂସ୍ତାନ୍ନ ଦୁଃଖେଭ୍ଯଃ କସ୍ମାଦ୍ରକ୍ଷଂତି ମାନଵାନ୍ ୪୬.
ସେମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତ, ସେମାନେ ମଣିଷମାନଙ୍କୁ ଦୁଃଖରୁ କାହିଁକି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ନାହିଁ?
ଇତି ମେ ମୁହ୍ଯତେ ବୁଦ୍ଧିସ୍ତ୍ଵଂ ଵା କିଂ ବାଲ ମନ୍ଯସେ॥ ୪୬.
ଏଭଳି ଭାବରେ ମୋର ବୁଦ୍ଧି ଭ୍ରମିତ ହେଉଛି। ତୁମେ କି ନିଜକୁ ଶିଶୁ ଭାବୁଛ?
ଅଶୁଚିଶ୍ଚ ଶୁଚିଶ୍ଚାପି ଦେଵଭକ୍ତୋ ଦ୍ଵିଧା ସ୍ମୃତଃ ୪୬.
ଅଶୁଚି ଓ ଶୁଚି, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଲୋକ ଦେବତାଙ୍କର ଭକ୍ତ ଭାବରେ ମନେ କରାଯାନ୍ତି।