ବହୂଦକସ୍ଯ କୁଂଡସ୍ଯ ତୀରସ୍ଥଂ ଲିଂଗମୁତ୍ତମମ୍ ୪୬.
ଅଧିକ ଜଳ ଥିବା ଏକ କୁଣ୍ଡର ତୀରରେ ଉତ୍ତମ ଲିଙ୍ଗ ଥିଲା।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚାଗ୍ରତସ୍ତସ୍ଥୌ ପ୍ରବଦ୍ଧକରସଂପୁଟଃ ୪୬.
ନମସ୍କାର କରି, ସେ ଆଗରେ ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡାୟତ ହେଇ ଦାଡି ରହିଲା।
ସ୍ରଷ୍ଟାରମସ୍ଯ ଜଗତଶ୍ଚେତ୍ପଶ୍ଯାମି ସଦାଶିଵମ୍ ୪୬.
ମୁଁ ଏହି ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ସଦାଶିବଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି।
ଅପୂର୍ଯମାଣଂ ତଵ କିଂ ଜଗତ୍ସଂସୃଜନଂ ଵିନା ୪୬.
ତୁମେ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି ଛଡ଼ା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଲେ, ଏହାର କଣ ଉପଯୋଗ?
ସଚେତନେନ ଶୁଦ୍ଧେନ ରାଗାଦିରହିତେନ ଚ ୪୬.
ସଚେତନ ଏବଂ ପବିତ୍ର ମନରେ, ଯେଉଁଥିରେ ରାଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆସକ୍ତି ନାହିଁ,
ନିର୍ଵୈରେଣ ସମେନାଥ ସୁଖଦୁଃଖଭଵାଭଵୈଃ ୪୬.
ଶତ୍ରୁତା ବିନା, ସମତା ରେ ରହି, ଆପଣ ଆନନ୍ଦ, ଦୁଃଖ, ଜନ୍ମ ଓ ଅଜନ୍ମ ପ୍ରତି ସମଭାବ ରଖିଛନ୍ତି, ମହାପ୍ରଭୁ,
କାଂଶ୍ଚିତ୍ସ୍ଵର୍ଗେଥ ନରକେ ପାତଯଂସ୍ତ୍ଵଂ ସଦାଶିଵ ୪୬.
କେତେକୁ ଆପଣ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଦେଇଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ନରକକୁ ପକାଇଛନ୍ତି, ହେ ସଦାଶିବ,
ଇଷ୍ଟୈଃ ପୁତ୍ରାଦିଭିର୍ନାଥ ଵିଯୁକ୍ତା ମାନଵା ହ୍ଯମୀ ୪୬.
ମନୁଷ୍ୟମାନେ, ମହାପ୍ରଭୁ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଣେ ଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାନ୍ତି,
ଅତୀଵ ନୋଚିତଂ ସର୍ଵମେତଦୀଶ୍ଵର ସର୍ଵଥା ୪୬.
ଏହା ସବୁ, ମହାପ୍ରଭୁ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଯୋଗ୍ୟ ଅଟେ,
ଏଵଂଵିଧେନ ସଂସାରଚାରିତ୍ରେଣ ଵିମୋହିତାଃ ୪୬.
ଏପରି ସଂସାର ଚାଳିଚାଳିରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାନ୍ତି,
ମରଣାଂତମେଵ ଯାସ୍ଯାମି ସ୍ଥାସ୍ଯେ ସଂଚିଂତଯନ୍ନଦଃ ୪୬.
ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁର ସେ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯିବି, ଏହାକୁ ଚିନ୍ତା କରି ରହିବି,
ତତଶ୍ଚତୁର୍ଥେ ଦିଵସେ ବହୂକତଟେ ଶୁଭେ ୪୬.
ତାପରେ, ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ, ଶୁଭ ନଦୀକୂଳରେ,
କୃଶୋତୀଵ ଗଲତ୍କୁଷ୍ଠୀ ପ୍ରମୁହ୍ଯଂଶ୍ଚ ପଦେପେଦ ୪୬.
ଅତି କ୍ଷୀଣ ଓ କୁଷ୍ଠ ଗଳିଯାଇଥିବା, ଚାଲିବାରେ ଠେସ ଖାଇଥିବା,
ଅହୋ ସୁରୂପସର୍ଵାଂଗ କସ୍ମାଦ୍ଦୁଃଖୀ ଭଵାନପି ୪୬.
ଅହୋ! ତୁମେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ସୁନ୍ଦର ହେଲେ, କିଏ ତୁମକୁ ଏପରି ଦୁଃଖ ଦେଇଛି?
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତ୍କାରଣଂ ସର୍ଵଂ ବାଲୋ ଦୀନମନା ବ୍ରଵୀତ୍ ୪୬.
ସେ ସମସ୍ତ କାରଣ ଶୁଣି, ଦୁଃଖିତ ମନରେ ସେ ଶିଶୁ କହିଲା,
ସଂପୂର୍ଣେଂଦ୍ରିଯଗାତ୍ରା ଯନ୍ମର୍ତୁମିଚ୍ଛଂତି ଵୈ ଵୃଥା ୪୬.
ଯେଉଁମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଶରୀର ରଖିଛନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ ଚାହିଁ ଅପ୍ରୟୋଜନୀୟ ଭାବେ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି,
ତଦହୋ ଭାରତଂ ଖଂଡଂ ସତ୍ଯାଯୁଷି ତ୍ଯଜେଦ୍ଧି କଃ ୪୬.
ସତ୍ୟ ଜୀବନ ରହିଲେ, କିଏ ଭାରତ ଭୂମିକୁ ଛାଡିବ?
ଅଶକ୍ତଶ୍ଚଲିତୁଂ ଵାପି ମର୍ତୁମିଚ୍ଛାମି ନାପି ଚ ୪୬.
ମୁଁ ଚାଲିବାରେ ଅସମର୍ଥ, ମୃତ୍ୟୁ ଚାହିଁ ନାହିଁ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ହେବି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ,
ସଂତୋଷୋଽପ୍ଯୁଚିତସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ଦେହଂ ଯସ୍ଯ ଦୃଢଂ ତ୍ଵିଦମ୍ ୪୬.
ତୁମର ଦୃଢ଼ ଶରୀର ଥିଲେ, ସନ୍ତୋଷ ତୁମ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ,
କ୍ଷଣେକ୍ଷଣେ ଚ ତତ୍କୁର୍ଯାଂ ଭୁଜ୍ଯତେ ଯଦ୍ଯୁଗେଯୁଗେ ୪୬.
ପ୍ରତି କ୍ଷଣରେ ଏହି କାମ କରିବା ଉଚିତ, ଯଦି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଏହା ଉପଭୋଗ ହେବ,
ସୋଽପ୍ଯନ୍ଯଦିଚ୍ଛତେ ଚେଚ୍ଚ କୋଽନ୍ଯସ୍ତସ୍ମାଦଚେତନଃ ୪୬.
ସେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ କିଛି ଚାହିଲେ, ତାଠାରୁ ଅଧିକ ଅସଚେତନ କିଏ?
ଦିଵସେ ଦିଵସେ ମୂଢମାଵଶଂତି ନ ପଂଡିତମ୍ ୪୬.
ପ୍ରତି ଦିନ ଭ୍ରମିତ ଲୋକମାନେ ଅନୁଗତ ହୋଇଯାନ୍ତି, ପଣ୍ଡିତମାନେ ନୁହଁନ୍ତି।
ମୂଲଘାତିଷୁ ସଜ୍ଜଂତେ ବୁଦ୍ଧିମଂତୋ ଭଵଦ୍ଵିଧାଃ ୪୬.
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକମାନେ, ତୁମେ ପରି, ସେମାନେ କେବଳ ମୂଳକୁ ଦୂର କରିବା ଦିନରେ ଆସକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତ୍ଯଵିରୁଦ୍ଧା ସା ବୁଦ୍ଧିସ୍ତ୍ଵଯ୍ଯସ୍ତି ନିର୍ମଲା ୪୬.
ତୁମେ ଯେଉଁ ପରି ନିର୍ମଳ ବୁଦ୍ଧି ରଖିଛ, ସେ ବୁଦ୍ଧି ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତିର ବିରୋଧୀ ନୁହେଁ।
ଶାରୀରମାନସୈର୍ଦୁଃଖୈର୍ନ ସୀଦଂତି ଭଵଦ୍ଵିଧାଃ ୪୬.
ତୁମେ ପରି ଲୋକମାନେ ଶରୀର ଓ ମନର ଦୁଃଖରେ କେବେ ଅସହାୟ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
ଆପତ୍ସୁ ଚ ନ ମୁହ୍ଯଂତି ନରାଃ ପଂଡିତବୁଦ୍ଧଯଃ ୪୬.
ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଓ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ଲୋକମାନେ ବିପଦରେ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
ତଯୋର୍ଵ୍ଯାସସମାସାଭ୍ଯାଂ ଶମୋପାଯମିମଂ ଶ୍ରୃଣୁ ୪୬.
ଏବେ ମୋ ଠାରୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଶାନ୍ତି ଲାଭର ଉପାୟ ଶୁଣ।
ଚତୁର୍ଭିଃ କାରଣୈର୍ଦୁଃଖଂ ଶୀରୀରଂ ମାନସଂ ଚ ଯତ୍ ୪୬.
ଶରୀର ଓ ମନର ଦୁଃଖ ଚାରିଟି କାରଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଦ୍ଵିପ୍ରକାରଂ ମହାକଷ୍ଟଂ ଦ୍ଵଯୋରେତଦୁଦାହୃତମ୍ ୪୬.
ଏହି ବଡ଼ କଷ୍ଟ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର, ଦୁଇଁଟି ଦିନରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛି।
ଅଯଃପିଂଡେନ ତପ୍ତେନ କୁଂଭସଂସ୍ଥମିଵୋଦକମ୍ ୪୬.
ଏହିପରି, ଏକ ଲାଲ ହେଉଥିବା ଲୋହା ଗୋଲା ଦ୍ୱାରା କୁମ୍ଭରେ ଥିବା ପାଣି ଉତ୍ତାପିତ ହୁଏ।