ରଂକଵତ୍କିଂ ସ୍ମ ତେ ଦେଵା ଯାଚଂତାଂ ତ୍ଵାଂ କୁଲତ୍ଥଵତ୍ ୪୫.
ଦେବତାମାନେ କଣ ଭିକାରି ପରି, ତୁମଠାରୁ କୁଳଥି ଚାହିଁବେ କି —
ସ୍ଵବାଵାନ୍ନୈଵ ସର୍ଵାର୍ଥାଃ ସଂସିଦ୍ଧା ଯଦି ତେ ମତେ ୪୫.
ତୁମ ମତରେ ଯଦି ସମସ୍ତ କାମ ସ୍ୱଭାବରେ ହେଉଛି —
ବଦରୀମଂତରେଣାପି ଦୃଶ୍ଯଂତେ କଣ୍ଟକା ନ ହି ୪୫.
ବଦରି ଗଛ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ କାଁଟା ଦେଖାଯାଏ —
ଯଚ୍ଚ ବ୍ରଵୀଷି ପଶ୍ଵାଦ୍ଯାଃ ସୁଖିନୋ ଧନ୍ଯକାସ୍ତ୍ଵମୀ ୪୫.
ତୁମେ ଯାହା କହୁଛ, ଯେ ପଶୁପକ୍ଷୀ ଓ ଏମାନେ ସୁଖୀ ଓ ଧନୀ —
ତାମସା ଵିକଲା ଯେ ଚ କଷ୍ଟଂ ତେଷାଂ ଚ ଶ୍ଲାଘ୍ଯତାମ୍ ୪୫.
ଯେମାନେ ଅନ୍ଧକାରମୟ ଓ ଅଶକ୍ତ, ସେମାନଙ୍କର କଷ୍ଟକୁ ମହିମା କରାଯାଏ —
ସତ୍ଯଂ ତଵ ଵ୍ରତଂ ମନ୍ଯେ ନରକାଯ ତ୍ଵଯାଽଽଦୃତମ୍ ୪୫.
ମୁଁ ଭାବୁଛି, ତୁମ ନିୟମ ଠିକ୍, କିନ୍ତୁ ଏହା ତୁମେ ନରକ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରିଛ —
ଆଦାଵାଡଂବରେଣୈଵ ଧ୍ରୁଵତୋଽଜ୍ଞାନମେଵ ମେ ୪୫.
ଆରମ୍ଭରେ ମୁଁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଗର୍ବ କରିଥିଲି, ତେବେ ମୋର ଜ୍ଞାନ ନଥିଲା।
ମାଯାଵିନାଂ ହି ବ୍ରୁଵତାଂ ଵାକ୍ଯଂ ଚାଂଡବରାଵୃତମ୍ ୪୫.
ମାୟାବୀ ଲୋକମାନେ ଯେଉଁଥିରେ କଥା କହନ୍ତି, ସେଗୁଡିକ ଖାଲି ଗର୍ବ ରେ ଢକି ରହିଥାଏ।
ଆଦୌ ମଧ୍ଯେ ତଥା ଚାଂତେ ଯେଷାଂ ଵାକ୍ଯମଦୋଷଵତ୍ ୪୫.
ଯେଉଁମାନଙ୍କର କଥା ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଏବଂ ଶେଷରେ ଦୋଷ ନଥାଏ—
ତ୍ଵଯାନ୍ଯଥା ପ୍ରତିଜ୍ଞାତମୁକ୍ତଂ ଚୈଵାନ୍ଯଥା ପୁନଃ ୪୫.
ତୁମେ ଏକ କଥା ଦେଇଥିଲା, ପରେ ଆଉ ଏକ କଥା କହିଲା।
ନାସ୍ତିକାନାଂ ଚ ସର୍ପାଣାଂ ଵିଷସ୍ଯ ଚ ଗୁଣସ୍ତ୍ଵଯମ୍ ୪୫.
ଏହି ଗୁଣ ଅନ୍ୟାସ୍ତିକ, ସାପ ଏବଂ ବିଷର ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଆପୋ ଵସ୍ତ୍ରଂ ତିଲାସ୍ତୈଲଂ ଗଂଧୋ ଵା ସ ଯଥା ତଥା ୪୫.
ଯେପରି ଜଳ ଉତ୍ତମ ଜାମାରେ, ତେଲ ତିଳରେ, ଗନ୍ଧ ଗନ୍ଧବାସୀ ଜିନିଷରେ ଥାଏ—ଏହିପରି ଏହି ଗୁଣ ଥାଏ।
ମୋହଜାଲସ୍ଯ ଯୋ ଯୋନିର୍ମୂଢୈରିହ ସମାଗମଃ ୪୫.
ମୂଢ଼ମାନେ ଏଠାରେ ଏକାଠି ହେଲେ, ଏହା ମୋହର ଜାଲର ମୂଳ।
ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରାଜ୍ଞୈଶ୍ଚ ଵୃଦ୍ଧୈଶ୍ଚ ଶୁଦ୍ଧଭାଵୈସ୍ତପସ୍ଵିଭିଃ ୪୫.
ତେଣୁ ଜ୍ଞାନୀ, ବୃଦ୍ଧ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଥିବା ତପସ୍ୱୀମାନେ—
ନ ନୀଚୈର୍ନାପ୍ଯଵିଦ୍ଵଦ୍ଭିର୍ନାନାତ୍ମଜ୍ଞୈର୍ଵିଶେଷତଃ ୪୫.
ନିମ୍ନ ଲୋକ, ଅଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ନିଜକୁ ମାତ୍ର ଜାଣିଥିବାମାନେ ନୁହଁ—
ତାଂଶ୍ଚ ସେଵେଦ୍ଵିଶେଷେଣ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ଯେଷାଂ ହି ଵିଦ୍ଯତେ ୪୫.
ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଛି, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ନିଜେ ଅଧିକ ମିଶିବା ଉଚିତ।
ଧର୍ମାଚାରାତ୍ପ୍ରହୀଯଂତେ ନ ଚ ସିଧ୍ଯଂତି ମାନଵାଃ ୪୫.
ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରିଲେ ଦୋଷ ଦୂର ହୁଏ, ଅନ୍ୟଥା ମଣିଷ ସଫଳ ହୁଏନାହିଁ।
ମଧ୍ଯୈଶ୍ଚ ମଧ୍ଯତାଂ ଯାତି ଶ୍ରେଷ୍ଠତାଂ ଯାତି ଚୋତ୍ତମୈଃ ଯନ୍ନିନ୍ଦସି ଦ୍ଵିଜାନେଵ ଯୈରପେଯୋଽର୍ଣଵଃ କୃତଃ॥ ୪୫.
ମଧ୍ୟମ ଲୋକ ସହିତ ମଧ୍ୟମତା ମିଳେ; ଉତ୍ତମ ଲୋକ ସହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ମିଳେ। ତୁମେ କେବଳ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କର, ଯେଉଁମାନେ ସାଗର ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ।
ଵେଦାଃ ପ୍ରମାଣଂ ସ୍ମୃତଯଃ ପ୍ରମାଣଂ ଧର୍ମାର୍ଥଯୁକ୍ତଂ ଵଚନଂ ପ୍ରମାଣମ୍ ୪୫.
ବେଦ ଏକ ପ୍ରମାଣ, ସ୍ମୃତି ଏକ ପ୍ରମାଣ, ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ଥିବା କଥା ମଧ୍ୟ ପ୍ରମାଣ।
ଇତୀରଯିତ୍ଵା ଵଚନଂ ମହାତ୍ମା ସ ନଂଦଭଦ୍ରଃ ସହସା ତଦୈଵ ୪୫.
ଏପରି କଥା କହି, ମହାତ୍ମା ନନ୍ଦଭଦ୍ର ତୁରନ୍ତ—
ବହୂଦକସ୍ଯ କୁଂଡସ୍ଯ ତୀରସ୍ଥଂ ଲିଂଗମୁତ୍ତମମ୍ ୪୬.
ଅଧିକ ଜଳ ଥିବା ଏକ କୁଣ୍ଡର ତୀରରେ ଉତ୍ତମ ଲିଙ୍ଗ ଥିଲା।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚାଗ୍ରତସ୍ତସ୍ଥୌ ପ୍ରବଦ୍ଧକରସଂପୁଟଃ ୪୬.
ନମସ୍କାର କରି, ସେ ଆଗରେ ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡାୟତ ହେଇ ଦାଡି ରହିଲା।
ସ୍ରଷ୍ଟାରମସ୍ଯ ଜଗତଶ୍ଚେତ୍ପଶ୍ଯାମି ସଦାଶିଵମ୍ ୪୬.
ମୁଁ ଏହି ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ସଦାଶିବଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି।
ଅପୂର୍ଯମାଣଂ ତଵ କିଂ ଜଗତ୍ସଂସୃଜନଂ ଵିନା ୪୬.
ତୁମେ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି ଛଡ଼ା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଲେ, ଏହାର କଣ ଉପଯୋଗ?
ସଚେତନେନ ଶୁଦ୍ଧେନ ରାଗାଦିରହିତେନ ଚ ୪୬.
ସଚେତନ ଏବଂ ପବିତ୍ର ମନରେ, ଯେଉଁଥିରେ ରାଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆସକ୍ତି ନାହିଁ,
ନିର୍ଵୈରେଣ ସମେନାଥ ସୁଖଦୁଃଖଭଵାଭଵୈଃ ୪୬.
ଶତ୍ରୁତା ବିନା, ସମତା ରେ ରହି, ଆପଣ ଆନନ୍ଦ, ଦୁଃଖ, ଜନ୍ମ ଓ ଅଜନ୍ମ ପ୍ରତି ସମଭାବ ରଖିଛନ୍ତି, ମହାପ୍ରଭୁ,
କାଂଶ୍ଚିତ୍ସ୍ଵର୍ଗେଥ ନରକେ ପାତଯଂସ୍ତ୍ଵଂ ସଦାଶିଵ ୪୬.
କେତେକୁ ଆପଣ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଦେଇଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ନରକକୁ ପକାଇଛନ୍ତି, ହେ ସଦାଶିବ,
ଇଷ୍ଟୈଃ ପୁତ୍ରାଦିଭିର୍ନାଥ ଵିଯୁକ୍ତା ମାନଵା ହ୍ଯମୀ ୪୬.
ମନୁଷ୍ୟମାନେ, ମହାପ୍ରଭୁ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଣେ ଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାନ୍ତି,
ଅତୀଵ ନୋଚିତଂ ସର୍ଵମେତଦୀଶ୍ଵର ସର୍ଵଥା ୪୬.
ଏହା ସବୁ, ମହାପ୍ରଭୁ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଯୋଗ୍ୟ ଅଟେ,
ଏଵଂଵିଧେନ ସଂସାରଚାରିତ୍ରେଣ ଵିମୋହିତାଃ ୪୬.
ଏପରି ସଂସାର ଚାଳିଚାଳିରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାନ୍ତି,