ଉତ୍ପତ୍ତିଶ୍ଚାପି ଭଂଗଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯୈତଦ୍ଦ୍ଵଯଂ ମୃଷା ୪୫.
ଏହି ସୃଷ୍ଟି ଓ ବିନାଶ—ଏହି ଦୁଇଟି ମିଥ୍ୟା।
ସ୍ଵଭାଵତୋ ଵିଶ୍ଵମିଦଂ ହି ଵର୍ତତେ ସ୍ଵଭାଵତଃ ସୂର୍ଯମୁଖା ଭ୍ରମଂତ୍ଯମୀ ୪୫.
ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ନିଜ ଗୁଣରେ ଅଛି; ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଗୁଣରେ ଘୂରୁଛନ୍ତି।
ସ୍ଵଭାଵତୋ ରୋହତି ଧାନ୍ଯଜାତଂ ସ୍ଵଭାଵତୋ ଵର୍ଷଶୀତାତପତ୍ଵମ୍ ୪୫.
ଧାନ ନିଜେ ଅଙ୍କୁରାଏ; ବର୍ଷା, ଶୀତ, ତାପ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଗୁଣରେ ହୁଏ।
ସ୍ଵଭାଵତଃ ପର୍ଵତା ଭାଂତି ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵଭାଵତୋ ଵାରିଧିରେଷ ସଂସ୍ଥିତଃ ୪୫.
ପାହାଡ଼ ନିଜ ଗୁଣରେ ସଦା ଦୀପ୍ତିମାନ; ଏହି ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ନିଜ ଗୁଣରେ ଅଟୁଟ ଅଛି।
ଯଥା ସ୍ଵଭାଵେନ ଭଵଂତି ଵକ୍ରା ଋତୁସ୍ଵବାଵାଦ୍ବଦରୀଷୁ କଣ୍ଟକାଃ ୪୫.
ଯେପରି ନିଜ ଗୁଣରେ ଟେଢ଼ାପନ ଆସେ, ଋତୁର ଗୁଣରେ ବଦରୀ ଗଛରେ କାଂଟା ହୁଏ।
ତଦେଵଂ ସଂସ୍ଥିତେ ଲୋକେ ମୂଢୋ ମୁହ୍ଯତି ମତ୍ତଵତ୍ ୪୫.
ଏପରି ଭାବରେ ବିଶ୍ୱ ରହିଲେ ମୂଢ଼ ଲୋକ ମତଲବି ମାନଙ୍କ ପରି ଭ୍ରମିତ ହୁଏ।
ମାନୁଷ୍ଯାନ୍ନ ପରଂ କଷ୍ଟଂ ଵୈରିଣାଂ ନୋ ଭଵେଦ୍ଧି ତତ୍ ୪୫.
ଶତ୍ରୁମାନେ ପାଇଁ ମାନବ ଜନ୍ମ ଠାରୁ ଅଧିକ କଷ୍ଟ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ।
ମାନୁଷ୍ଯଂ ହି ସ୍ମୃତାକାରଂ ସଭାଗ୍ଯୋଽସ୍ମାଦ୍ଵିମୁଚ୍ଯତେ ୪୫.
ମାନବ ଦେହକୁ ମାନେ ମନେ ରଖନ୍ତି; ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏହାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ଅବଦ୍ଧା ଵିହରଂତ୍ଯେତେ ଯୋନିରେଷାଂ ସୁଦୁର୍ଲଭା ୪୫.
ଏମାନେ ବାନ୍ଧନା ଛାଡ଼ି ଘୁରୁଛନ୍ତି; ଏମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ।
ବହୁନା କିଂ ମନୁଷ୍ଯେଭ୍ଯଃ ସର୍ଵୋ ଧନ୍ଯୋଽନ୍ଯଯୋନିଜଃ ୪୫.
ମାନବ ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ଅଧିକ କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ; ଅନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟ ଯୋନିରୁ ଜନ୍ମନେଇଛନ୍ତି ସେମାନେ ସଫଳ।
ଯଦେକେ ସ୍ଥାଵରାଃ କୀଟାଃ ପତଂଗା ମାନୁଷାଦିକାଃ ପିବ କ୍ରୀଡନକୈଃ ସାର୍ଧଂ ଭୋଗାନ୍ସତ୍ଯମିଦଂ ଭୁଵି॥ ୪୫.
କେହି ନିଷ୍କ୍ରିୟ, କେହି କୀଟ, କେହି ପତଙ୍ଗ, କେହି ମାନବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ; ସେମାନେ ଖେଳନା ସହିତ ପୃଥିବୀରେ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି—ଏହି କଥା ସତ୍ୟ।
ଇତ୍ଯେତୈରମୁଖୈର୍ଵାକ୍ଯୈରଯୁକ୍ତୈରସମଂଜସୈଃ॥ ୪୫.
ଏପରି ମୁହଁ ନଥିବା, ଅଯୋଗ୍ୟ ଓ ଅସମ୍ବଦ୍ଧ ବାକ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା,
ସତ୍ଯଵ୍ରତସ୍ଯ ନାକମ୍ପନ୍ନଂଦଭଦ୍ରୋ ମହାମନାଃ ୪୫.
ସତ୍ୟବ୍ରତଙ୍କ ମହାନ ମନ ଅଡ଼ିଗ ରହିଲା, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ନନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଅଚଳ ରହିଲେ।
ଯଦ୍ଭଵାନାହ ଧର୍ମିଷ୍ଠାଃ ସଦା ଦୁଃଖସ୍ଯ ଭାଗିନଃ ୪୫.
ଆପଣ କହୁଛନ୍ତି ଯେ, ଧର୍ମିକ ଲୋକ ସଦା ଦୁଃଖର ଭାଗୀ।
ଵଧବଂଧପରିକ୍ଲେଶାଃ ପୁତ୍ରଦାରାଦି ପଂଚତା ୪୫.
ହତ୍ୟା, ବନ୍ଧନ, କଷ୍ଟ, ପୁତ୍ର, ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ବିୟୋଗ—
ଅଯଂ ସାଧୁରହୋ କଷ୍ଟଂ କଷ୍ଟମସ୍ଯ ମହାଜନାଃ ୪୫.
ଏହି ସାଧୁ ଅତି କଷ୍ଟ ଭୋଗୁଛନ୍ତି; ମହାନ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ କଷ୍ଟରେ ପଡ଼ନ୍ତି।
ଦାରାଦିଦ୍ରଵ୍ଯଲୋଭାର୍ଯଂ ଵିଶତଃ ପାପିନୋ ଗୃହେ ୪୫.
ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ ଲୋଭ ପାପୀମାନେ ଘରକୁ ଯାନ୍ତି।
ଯଥାସ୍ଯ ଜଗତୋ ବ୍ରୂଷେ ନାସ୍ତି ହେତୁର୍ମହେଶ୍ଵରଃ ୪୫.
ଯେପରି ଆପଣ କହୁଛନ୍ତି ଏହି ବିଶ୍ୱର କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ; ମହେଶ୍ୱର ହିଁ କାରଣ।
ଯଚ୍ଚ ବ୍ରଵୀଷି ପାଷାଣଂ ମିଥ୍ଯା ଲିଂଗଂ ସମର୍ଚସି ୪୫.
ତୁମେ ଯାହା କହୁଛ, ଯେ ତୁମେ ପାଷାଣକୁ ମିଥ୍ୟା ଲିଙ୍ଗ ଭାବେ ପୂଜା କରୁଛ —
ବ୍ରହ୍ମାଦାଯଃ ସୁରା ସର୍ଵେ ରାଜାନଶ୍ଚ ମହର୍ଦ୍ଧିକାଃ ୪୫.
ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାମାନେ —
ସ୍ଵନାମକାନି ଚିହ୍ନାନି ତେଷାଂ ଲିଂଗାନି ସଂତି ଚ ୪୫.
ସେମାନଙ୍କର ଲିଙ୍ଗରେ ସେମାନଙ୍କର ନାମ ଓ ଚିହ୍ନ ଥାଏ —
ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ପୁରା ବ୍ରହ୍ମା ପୁଷ୍କରେ ନୀଲଲୋହିତମ୍ ୪୫.
ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ବ୍ରହ୍ମା ପୁଷ୍କରରେ ନୀଳ ଓ ଲାଲ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ —
ଵିଷ୍ଣୁନାପି ନିହତ୍ଯାଜୌ ରାଵଣଂ ପଯସାଂନିଧେଃ ୪୫.
ବିଷ୍ଣୁ ମଧୁର ସମୁଦ୍ରକୂଳରେ ରାବଣଙ୍କୁ ମାରିଦେଇ —
ଵୃତ୍ରଂ ହତ୍ଵା ପୁରା ଶକ୍ରୋ ମହେଂଦ୍ରେ ସ୍ଥାପ୍ଯ ଶଂକରମ୍ ୪୫.
ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ଇନ୍ଦ୍ର ବୃତ୍ରକୁ ହତ୍ୟା କରି ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ —
ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ଶିଵଂ ସୂର୍ଯୋ ଗଂଗାସାଗରସଂଗମେ ୪୫.
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ଓ ସାଗର ସଙ୍ଗମରେ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ —
କାଶ୍ଯାଂ ଯମଶ୍ଚ ଧନଦଃ ସହ୍ଯେ ଗରୁଡକଶ୍ଯପୌ ୪୫.
କାଶୀରେ ଯମ, ସହ୍ୟ ପର୍ବତରେ କୁବେର, ଗରୁଡ଼ ଓ କଶ୍ୟପ ମଧ୍ୟ —
ଅସ୍ମିନ୍ନେଵ ସ୍ତଂଭତୀର୍ଥେ କୁମାରେଣଂ ଗୁହୋ ଵିଭୁଃ ୪୫.
ଏହି ଏକାଇଁ ଷ୍ଟମ୍ଭ ତୀର୍ଥରେ କୁମାର, ଗୁହା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ —
ଏଵମନ୍ଯୈଃ ସୁରୈର୍ଯାନି ପାର୍ଥିଵୈର୍ମୁନିଭିସ୍ତଥା ୪୫.
ଏଭଳି ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ରାଜା ଓ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ —
ପୃଥିଵୀଵାସିନଃ ସର୍ଵେ ଯେ ଚ ସ୍ଵର୍ଗନିଵାସିନଃ ୪୫.
ପୃଥିବୀରେ ବସୁଥିବା ସମସ୍ତ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେ —
ଯଚ୍ଚ ବ୍ରଵୀଷି ଗୀର୍ଵାଣା ନ ସଂତି ସନ୍ତି ଚେତ୍କୁତଃ ୪୫.
ତୁମେ ଯାହା କହୁଛ, ଯେ ଦେବତାମାନେ ନାହାନ୍ତି — ଯଦି ନାହାନ୍ତି, ତେବେ କେଉଁଠୁ —