ସ୍ଵଶରୀରମାଲଭେତ୍ ଅନେନ ମଂତ୍ରେଣ ସପ୍ତଵାରାନୁଚ୍ଚାର୍ଯ ସ୍ଥାତଵ୍ଯମ୍ ପଶ୍ଚାଦାସନସ୍ଥଂ ଦେଵଂ ସଵିତାରଂ ମଂଡଲମଧ୍ଯେ ଦ୍ଵାଦଶାତ୍ମକଂ ସୁରାଦିଭିଃ ସଂପୂଜ୍ଯମାନଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ପୂର୍ଵୋକ୍ତମର୍ଘପାତ୍ରଂ ଶିରସି କୃତ୍ଵା ଭୂମୌ ଜାନୁନୀ ନିପାତ୍ଯ ସୂର୍ଯାଭିମୁଖସ୍ତଦ୍ଗତମନାଭୂତ୍ଵାର୍ଘମଂତ୍ରମୁଦାହରେତ୍ ୪୩.
ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ସପ୍ତଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ନିଜ ଶରୀରକୁ ଛୁଇଁବା ଉଚିତ। ପରେ ଦେବତା ସବିତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାଦଶ ରୂପରେ ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା ଓ ଦେବମାନେ ପୂଜା କରୁଥିବା ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବା; ପୂର୍ବୋକ୍ତ ଅର୍ଘ୍ୟପାତ୍ର ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ଭୂମିରେ ଦୁଇ ଗୁଡ଼ିକୁ ମଣ୍ଡି ରଖି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ମୁହଁ କରି, ମନ ଏହିଠାରେ ଏକାଗ୍ର କରି, ଅର୍ଘ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା।
ଯସ୍ଯୋଚ୍ଚାରଣଶବ୍ଦେନ ରଥଂ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଭାସ୍କରଃ ୪୩.
ଯାହାଙ୍କର ଉଚ୍ଚାରଣ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା, ଭାସ୍କର ରଥରେ ବିରାଜିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଓଁଯସ୍ଯାହୁଃ ସପ୍ତ ଚ୍ଛଂଦାଂସି ରଥେ ତିଷ୍ଠଂତି ଵାଜିନଃ ୪୩.
ଓଁ—ଏହି ରଥରେ ସପ୍ତ ଛନ୍ଦ ଓ ଘୋଡ଼ା ଅବସ୍ଥିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଜଯା ଚ ଵିଜଯା ଚୈଵ ଜଯଂତୀ ପାପନାଶନୀ ୪୩.
ଜୟା, ବିଜୟା, ଜୟନ୍ତୀ ଓ ପାପନାଶିନୀ।
ଡିଂଡିଶ୍ଚ ଶେଷନାଗଶ୍ଚ ଗଣାଧ୍ଯକ୍ଷସ୍ତଥୈଵ ଚ ୪୩.
ଡିଣ୍ଡି, ଶେଷନାଗ ଓ ଗଣାଧ୍ୟକ୍ଷ।
ରାଜ୍ଞୀ ଚ ନିକ୍ଷୁଭା ଦେଵୀ ଲଲିତା ଚୈଵ ସଂଜ୍ଞିକା ୪୩.
ରାଜ୍ଞୀ, ନିକ୍ଷୁଭା ଦେବୀ, ଲଲିତା ଓ ସଂଜ୍ଞିକା।
ଏଭିଃ ପରିଵୃତୋ ଯୋଽସାଵଧରୋତ୍ତରଵାସିଭିଃ ୪୩.
ଏମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ବସୁଥିବା ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା।
ଅମ୍ମଯୋ ଭଗଵାନ୍ଭାନୁରମୁଂ ଯଜ୍ଞଂ ପ୍ରଵର୍ତଯନ୍ ୪୩.
ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଭାନୁ ଏହି ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କରି, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି।
ସହସ୍ରକିରଣ ଵରଦ ଜୀଵନରୂପ ତେ ନମଃ ଓଁଵଷଟ୍ ଇତ୍ଯୁଚ୍ଚାର୍ଯ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଚରଣଯୁଗଲଂ ପଶ୍ଯନ୍ ଭୁଵି ପଦ୍ମ୍ଯାଂ ପାତ୍ରୀଂ ନିର୍ଵାପଯେତ୍ ପାଦ୍ଯଂ ତଦୁଚ୍ଯତେ ସ୍ଵାଗତଂ ଭଗଵନ୍ନେହି ମମ ପ୍ରସାଦଂ ଵିଧାଯ ଆସ୍ଯତାମ୍ ତିଷ୍ଠ ତ୍ଵଂ ତାଵଦତ୍ରୈଵ ଯାଵତ୍ପୂଜାଂ କରୋମ୍ଯହମ୍॥ ୪୩.
ହେ ସହସ୍ର କିରଣ, ଦାନକର୍ତ୍ତା, ଜୀବନର ରୂପ, ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର। 'ଓଁ ଵଷଟ୍' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଦୁଇଟି ପାଦକୁ ଦେଖି, ପଦ୍ମର ପାତ୍ରରୁ ଜଳ ଭୂମିରେ ଢାଳି ପାଦ୍ୟ ଦେବା; ଏହାକୁ ସ୍ୱାଗତ କୁହାଯାଏ। 'ସ୍ୱାଗତମ୍ ଭଗବନ୍, ଆସ, ମୋତେ କୃପା କର, ଆସନ ଗ୍ରହଣ କର। ଏଠି ଥିବ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ପୂଜା କରିବି।'
ଏଵଂ ଵିଜ୍ଞାପନଂ ଦଦ୍ଯାଦନେନ ମଂତ୍ରେଣ କମଲାସନମ୍ ଆସନ ଉପଵିଷ୍ଟସ୍ଯ ଶେଷାଂ ପୂଜାଂ ନିଯୋଜଯେତ୍ ଅନେନ ଵିଧାନେନ ଇତି କ୍ଷୀରାଦିସ୍ନପନମ୍ ତତୋ ଵାସୋଯୁଗଂ ଶୁଭ୍ରଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ ଅନେନ ମଂତ୍ରେଣ କଟିଭୂଷଣମେକଂ ତେ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଚାଂଗପ୍ରାଵରଣମ୍॥ ୪୩.
ଏଭଳି ମନ୍ତ୍ରରେ କମଳାସନଙ୍କୁ ବିନନ୍ତି କରିବା ଉଚିତ। ଆସନରେ ବସିଥିବା ଦେବଙ୍କୁ ଏହି ପ୍ରକାର ଶେଷ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହିଭଳି ଦୁଧ ଓ ଅନ୍ୟ ପଦାର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବ। ପରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଯୁଗଳ ଦେବା—'ଏକଟି ତୁମର କଟି ଭୂଷଣ, ଦ୍ୱିତୀୟଟି ଅଙ୍ଗ ପ୍ରାବରଣ।'
ତତୋ ଯଜ୍ଞୋପଵୀତଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ ଅନେନ ମଂତ୍ରେଣ ଯଜ୍ଞୋପଵୀତଂ ଦେଵେଶ ପ୍ରଗୃହାଣ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ॥ ୪୩.
ତାପରେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପବିତ୍ର ଉପବୀତ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଉଚିତ— 'ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ, ଏହି ଉପବୀତ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।'
ତତୋ ଯଥାଶକ୍ତି ଶ୍ଵେତମୁକୁଟମୁଦ୍ରିକାଦିଭୂଷଣାନି ଦଦ୍ଯାତ୍ ଅନେନ ମଂତ୍ରେଣ ଅଲଂକାରଂ ଗୃହଣେମଂ ମଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ସମର୍ପିତମ୍॥ ୪୩.
ତାପରେ, ଯେତେ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ, ଧଳା ମୁକୁଟ, ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗହଣା ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ— 'ମୁଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ଭୂଷଣ ଦେଉଛି, ଏହା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।'
ଏଵମଲଂକାରଂ ନିଵେଦ୍ଯ ପଶ୍ଚାତ୍କେଶରକୁଂକୁମକର୍ପୂରରକ୍ତଚଂଦନମିଶ୍ରମନୁଲେପନଂ ଦଦ୍ଯାତ୍॥ ୪୩.
ଏଭଳି ଭୂଷଣ ଦେଇ ସମର୍ପଣ କରିପରେ, ପଛରେ କେଶର, କୁଙ୍କୁମ, କର୍ପୁର ଓ ରକ୍ତଚନ୍ଦନ ମିଶିତ ଉଙ୍ଗା ଦେବା ଉଚିତ।
ଓଁତଵାତିପ୍ରିଯ ଵୃକ୍ଷାଣାଂ ରସୋଽଯଂ ତିଗ୍ମଦୀଧିତେ ୪୩.
ଓଁ, ଗଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ, ତୁମେ ତୀବ୍ର ଆଲୋକର ମାଳିକ, ଏହି ହେଉଛି ତୁମ ପାଇଁ ରସ।
ତତଶ୍ଚଂପକଜପାକରଵୀରକର୍ଣକକେସରକୋକନଦାଦିଭିଃ ପୂଜାଂ କୁର୍ଯାତ୍॥ ୪୩.
ତାପରେ ଚମ୍ପକ, ଜପା, କରବୀର, କର୍ଣ୍ଣିକା, କେଶର, କୋକନଦ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଓଁଵନସ୍ପତିରସୋ ଦିଵ୍ଯୋ ଗଂଧାଢ୍ଯୋ ଗଂଧ ଉତ୍ତମଃ ୪୩.
ଓଁ, ଅରଣ୍ୟର ଗଛର ରସ ଦିବ୍ୟ, ଗନ୍ଧରେ ପୁରା, ଏହି ଗନ୍ଧ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ତତଃ ପାଯସାଦିନିଷ୍ପନ୍ନଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ନିଵେଦଯେଦନେନ ମଂତ୍ରେଣ ପୂର୍ଣପାତ୍ରେ ମଯା ଦତ୍ତଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣ ପ୍ରସୀଦ ମେ॥ ୪୩.
ତାପରେ, ଖୀର ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣରେ ପକାଯାଇଥିବା ଭୋଗ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ— 'ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ଦେଉଛି, ଏହା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ ଓ ମୋ ପ୍ରତି କୃପା କରନ୍ତୁ।'
ତତଃ ଶୌଚୋଦକତାଂବୂଲଦୀପାରାର୍ତିକଶୀତଲିକାପୁନଃ ପୂଜାଦି ନିଵେଦ୍ଯ ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ସ୍ତୁତ୍ଵା ସୁକୃତଂ ଦୁଷ୍କୃତଂ ଵା କ୍ଷମସ୍ଵେତି ପ୍ରୋଚ୍ଯ ଵିସର୍ଜଯେତ୍ ୪୩.
ତାପରେ ଶୌଚ ଜଳ, ପାନ, ଦୀପ, ଆରତି, ପଖା ଓ ପୁନିଥରେ ଯେତେ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରି, ସ୍ତୁତି କରି, 'ମୋର ଭଲ ଓ ଖରାପ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଖ୍ଷମା କରନ୍ତୁ' ବୋଲି କହି, ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଯ ଏଵଂ ଭାସ୍କରାଯାର୍ଘ୍ଯଂ ମୂର୍ତୌ ମଂଡଲକେଽପି ଵା ୪୩.
ଯେଉଁଠି ଭାବେ କେହି ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ମୂର୍ତ୍ତି କିମ୍ବା ମଣ୍ଡଳକୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇଥାଏ,
ଅନେନ ଵିଧିନା କର୍ଣୋ ଭାସ୍କରାର୍ଘ୍ଯଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ୪୩.
ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଯାୟୀ ଯିଏ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦିଏ,
ଅଶକ୍ତଶ୍ଚେନ୍ନିତ୍ଯମେକମର୍ଘ୍ଯଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦିଵାକୃତେ ୪୩.
ଯଦି କେହି ଅସମର୍ଥ ହୁଏ, ସେ ଦିନେକୁ ଏକଥର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଉ।
ଅଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସୂର୍ଯଲୋକ ମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ୪୩.
ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।
ଏଵଂଵିଧସ୍ତ୍ଵସୌ ଦେଵୋ ଭଟ୍ଟାଦିତ୍ଯୋଽତ୍ର ତିଷ୍ଠତି ୪୩.
ଏଭଳି ଦେବତା ଭଟ୍ଟାଦିତ୍ୟ ଏଠାରେ ବସିଛନ୍ତି।
ଦିଵ୍ଯମଷ୍ଟଵିଧଂ ଚାତ୍ର ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରତ୍ଯଯକାରକମ୍ ୪୩.
ଏଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଅଷ୍ଟପ୍ରକାର ଦାନ ସତ୍ୟ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ଦେଇଥାଏ।
ଦିଵ୍ଯପ୍ରାକାରମିଚ୍ଛାମି ଶ୍ରୋତୁଂ ଚାହଂ ମୁନୀଶ୍ଵର ୪୪.
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରାକାର ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।
ଶପଷାଃ ପୋଶଘଟକୌ ଵିଷାଗ୍ନ ତପ୍ତମାଷକୌ ୪୪.
ଶପଥ, ପୋଷଣ ପାତ୍ର, ବିଷ, ଅଗ୍ନି ଓ ତାପିତ ମାଷ ଦାଣା ପାତ୍ର—
ଅସାକ୍ଷିକେଷୁ ଚାର୍ଥେଷୁ ମିଥୋ ଵିଵଦମାନଯୋଃ ୪୪.
ଯେଉଁଠି ସାକ୍ଷୀ ନାହିଁ, ଦୁଇ ଜଣେ ଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ହେଉଛି,
ଅଵିଦସ୍ତତ୍ତ୍ଵତଃ ସତ୍ଯଂ ଶପଥେନାଭିଲଂଘଯେତ୍ ୪୪.
ଯଦି କେହି ସତ୍ୟ ଜାଣିନାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ଶପଥ ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟ ଘୋଷଣା କରିବା ଉଚିତ।
ଜଵନୋ ନୃପତିଃ କ୍ଷୀଣୋ ମିଥ୍ଯାଶପଥମାଚରେତ୍ ୪୪.
ଏକ ଦ୍ରୁତ ରାଜା ଯଦି ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ, ସେ ମିଥ୍ୟା ଶପଥ କରିପାରେ।
ଅଂଧଃ ଶତ୍ରୁଗୃହଂ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଯୋ ମିଥ୍ଯାଶପଥାଂଶ୍ଚରେତ୍ ୪୪.
ଯେ ଅନ୍ଧ ଲୋକ ମିଥ୍ୟା ଶପଥ କରେ, ସେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ।