ଜଗ୍ରାହ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵାରାହଂ ଵିଗ୍ରହଂ ଦୃଢଵିଗ୍ରହଃ
ବିଷ୍ଣୁ ଦୃଢ଼ ଦେହରେ ରହି, ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
ମୂଲଂ ତସ୍ଯ ପରିଜ୍ଞାଯ ପ୍ରତ୍ଯାଵର୍ତିତୁମୁତ୍ସୁକଃ
ସେ ତାହାର ମୂଳକୁ ଚିହ୍ନି, ଫେରିବାକୁ ଅତି ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ।
ଵିଦାରଯନ୍ସ ପୋତ୍ରେଣ ଭୂତଧାତ୍ରୀମଵାଙ୍ମୁଖଃ
ତଳକୁ ମୁହଁ କରି, ବରାହ ନାକରେ ଭୂମିକୁ ଫାଟିଦେଲେ।
କ୍ରୀଡାକ୍ରୋଡକଠୋରେଣ କଂଠଘୋଷେଣ ପୂରଯନ୍
ତାଙ୍କର ଖେଳା କ୍ରୋଡ ଦ୍ୱାରା ହୁଏଥିବା କଠୋର ଗଳା ଶବ୍ଦରେ ସମସ୍ତ ଆକାଶ ଭରିଗଲା।
ଵିଵେଶ ଯତ୍ରଯତ୍ରାସୌ ତତ୍ରତତ୍ର ତଥାସ୍ଥିତମ୍
ସେ ଯେଉଁଠି ପ୍ରବେଶ କରିଲେ, ସେଉଁଠି ଏହା ସେହିପରି ଭାବରେ ବସିଥିଲା।
ଵିଦାରିତାନ୍ମହୀରଂଧାତ୍ପ୍ରତ୍ଯଦୃଶ୍ଯଂତ ଭୋଗିନଃ
ଭୂମିର ଫାଟି ଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନରୁ ସର୍ପମାନେ ଦେଖାଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯଦୃଶ୍ଯତ ହେମାଦ୍ରେର୍ମୂଲ କନ୍ଦ ଇଵ ସ୍ଥିତଃ
ସେ ଏହାକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାହାଡ଼ର ମୂଳ କନ୍ଦ ଭଳି ଦେଖିଲେ।
ଆରାଦ୍ଵସୁନ୍ଧରାଗୁଲ୍ଫେ ଧୁରଂଧରତଯା ସ୍ଥିତାଃ
ଦୂରରୁ ଭୂମିର ଗୁଳ୍ଫ ଦେଖାଯିବାକୁ ଲାଗିଲା, ସେମାନେ ଭାର ବହିବାରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ।
ମଧୁଦ୍ଵିଷା ଚ ସ ମହାନ୍ମଂଡୂକୋଽପି ଵିଲୋକିତଃ 1.3.2.11.
ସେଉଁଠି ମଧୁର ଶତ୍ରୁ ଓ ଏକ ବଡ଼ ଅଣ୍ଡା ବେଉଁ ଦେଖାଯିଲା।
ଆଧାରଶକ୍ତିମପି ତାମଭ୍ଯପଶ୍ଯଦଧୋକ୍ଷଜଃ
ଅଦୃଶ୍ୟ ଭଗବାନ୍ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଭାର ବହିବା ଶକ୍ତିକୁ ଦେଖିଲେ।
ଅତଲଂ ଵିତଲଂ ଚୈଷ ସୁତଲଂ ନିତଲଂ ତଥା
ସେ ଅତଳ, ବିତଳ, ସୁତଳ ଓ ନିତଳକୁ ଦେଖିଲେ।
ଦଦର୍ଶ ସପ୍ତ ପାତାଲାନପି ଵାରିଜଲୋଚନଃ
ପଦ୍ମନୟନ ଭଗବାନ୍ ସପ୍ତ ପାତାଳ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ଅତ୍ଯଗାଦ୍ଭୋଗଵତ୍ଯାଖ୍ଯାଂ ପୁରୀଂ ଵୈରୋଚନୀମପି
ସେ ଭୋଗବତୀ ନାମକ ଭାଇରୋଚନୀ ସହରକୁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରି ଚାଲିଗଲେ।
ଇଦଂ ଦୃଷ୍ଟମିଦଂ ଦୃଷ୍ଟମିତ୍ଯୁପାରୂଢକୌତୁକଃ
ବୃଦ୍ଧି ହେଉଥିବା କୌତୁକରେ ସେ ବାରମ୍ବାର କହିଲେ, 'ଏହା ଦେଖିଛି, ଏହା ଦେଖିଛି।'
ଅଧସ୍ତାଦପି ଗାଢେନ ପଯୋଧେସ୍ତେନ ପୋତ୍ରିଣା
ତଳକୁ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାକ ଦ୍ୱାରା ଘନ ମହାସାଗରକୁ ଫାଟିଦେଲେ।
ଦଲିତା କେଵଲଂ ପୃଷ୍ଵୀ ପାଥୋରାଶିର୍ଵିଲୋଲିତଃ
କେବଳ ଭୂମି ଫାଟିଗଲା, ମହାସାଗର ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଉତ୍ପାତିତ ହେଲା।
ଇତ୍ଥଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଭ୍ରାଂତ୍ଯା ସଂଭ୍ରାଂତମାନସଃ
ଏଭଳି ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି, ତାଙ୍କର ମନ ଭ୍ରମ ଓ ଅସ୍ତିରତାରେ ଭୂଲି ରହିଲା।
ଅଵରୁଗ୍ଣଖୁରଃ କ୍ଷୁଣ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରୋ ଵିଧ୍ଵସ୍ତଵିଗ୍ରହଃ
ତାଙ୍କର ଖୁର ଖରାପ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା, ଦେହ ଭାଙ୍ଗିବା ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ଶ୍ରାଂତ୍ଯା ନିଶ୍ଵସତସ୍ତସ୍ଯ ତାଦୃଗ୍ଦର୍ପୋ ଵିଶୃଂଖଲଃ 1.3.2.11.
କ୍ଲାନ୍ତିରେ ତିନି ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଅଭିମାନ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା।
ଅନିର୍ଵ୍ଯୂଢପ୍ରତିଜ୍ଞୋଽପି ପ୍ରତ୍ଯାଵର୍ତିତୁମୁତ୍ସକଃ
ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ ହୋଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ପଛକୁ ଫେରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ।
ଶ୍ରମାଂଧଚକ୍ଷୁଷସ୍ତସ୍ଯ ପାତାଲାଂତରଵର୍ତ୍ତିନଃ
କ୍ଲାନ୍ତିରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଅନ୍ଧା ହୋଇଯାଇଥିଲା, ପାତାଳର ଗଭୀର ଭିତରେ ରହିଗଲା।
କଥଂକଥଂଚିଦୁତ୍ତୀର୍ଣୋ ଽପ୍ଯକୂପାରାଦପାରତଃ
କିପରି ହେଉ, ସେ ବାହାରିଲେ; କିନ୍ତୁ କୁଆଁର ପାଖରେ ନୁହେଁ, ଦୂରରେ ଥିଲେ।
ରଜ୍ଜ୍ଵେଵ ତେଜଃସ୍ତଂଭସ୍ଯ ପ୍ରଭଯା ସାନୁବଦ୍ଧଯା
ଏକ ରସି ପରି, ଆଲୋକ ଦ୍ୱାରା ତେଜର ଥାମର ସହାୟତାରେ ସେ ଫେରିଆସିଲେ।
ନାଵୈକ୍ଷି ଯନ୍ମଯା ମୂଲମମୁଷ୍ଯ ମହସାଂ ନିଧେଃ
ତଥାପି, ମୁଁ ସେ ଅପାର ତେଜର ମୂଳକୁ ଦେଖିପାରିଲି ନାହିଁ।
ଅମୁଷ୍ଯ ମହସାଂ ରାଶେଃ ପ୍ରାଗଭୂଦ୍ଯତ୍ର ସଂଭଵଃ
ଏହି ତେଜର ଅପାର ରାଶି ପୂର୍ବରୁ କିଛି ଆରମ୍ଭ ଥିଲା ନାହିଁ।
ସ ହି ଵିଶ୍ଵାଧିକୋ ଦେଵଶ୍ଚିରଂ ମୋହାଂଧଚକ୍ଷୁଷା
ସେ ଦେବତା, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ମନର ଭ୍ରମରେ ଅନ୍ଧା ହୋଇ ରହିଲେ।
ଏଵଂ ଵିନିର୍ଧାର୍ଯ ଵିମୁକ୍ତଦର୍ପୋ ନିଵୃତ୍ତଵାନାଶୁ ସରୋରୁହାକ୍ଷଃ
ଏଭଳି ନିଷ୍ପତ୍ତି କରି, ଅଭିମାନ ଛାଡି, ପଦ୍ମନୟନ ଶୀଘ୍ର ଫେରିଗଲେ।
ଉତ୍ପପାତୋନ୍ମୁଖୋ ଵେଗାନ୍ନିରାଲଂବେ ନଭସ୍ତଲେ
ସେ ମହା ଗତିରେ ମୁଣ୍ଡ ଉପରକୁ କରି, ନିରାଧାର ଆକାଶରେ ଉଡିଯାଇଲେ।
ଦ୍ରୁତମୁତ୍ପତତସ୍ତସ୍ଯ ପକ୍ଷାଵେଗେନ ଵାରିତାଃ
ସେ ତିବ୍ର ଗତିରେ ଉଡୁଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କର ପାଖ ଜଳକୁ ଚଟାଇଦେଲା।
ସ ଵେଗାଦୁତ୍ପତନ୍ଦୂରଂ ନାକ୍ଷ୍ଣୋର୍ଵିଷଯତାମଗାତ୍
ବେଗରେ ଉଡି ଦୂରକୁ ଯାଇ, ଚକ୍ଷୁର ଅପହ୍ରାୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଗଲେ।