ତଦ୍ଵତ୍ସର୍ଵମିଦଂ ଲୋକେ ଦୁଃଖଂ ଦୁଃଖେନ ଶାମ୍ଯତି ୪୨.
ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଏହି ଜଗତରେ କେବଳ ଦୁଃଖ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତ ହୁଏ।
ଦୁଃଖୈରାକୁଲିତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନିର୍ଵେଦଂ ପରମାପ୍ନୁଯାତ୍ ୪୨.
ସମସ୍ତ କିଛି ଦୁଃଖରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ବୋଲି ଜାଣି, ମନୁଷ୍ୟ ଉତ୍ତମ ବିରାକ୍ତିକୁ ଅନୁଭବ କରିବା ଉଚିତ।
ଜ୍ଞାନେନ ତଂ ପରଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁଂ ମୁକ୍ତିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ୪୨.
ଏହି ପରମତ୍ତ୍ୱକୁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଜାଣିଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡନାଥଙ୍କ ଚରଣରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ରାଜହଂସୋ ଯଥା ଶୁଦ୍ଧଃ କାକାମେଧ୍ଯପ୍ରଦର୍ଶକଃ ୪୨.
ଯେପରି ରାଜହଂସ ପବିତ୍ର ଓ କାକମାନେ ଦେଖାଇଥିବା ଅପବିତ୍ରତାକୁ ଚିହ୍ନିପାରେ,
ଅଵିଦ୍ଯାଯନମତ୍ଯୁଗ୍ରଂ ନାନାକର୍ମାତିଶାଖିନମ୍ ୪୨.
ସେପରି, ଅଜ୍ଞାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ନାନା ପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟର ଶାଖା ରହିଛି।
ମୋହାଂଧକାରତିମିରଂ ଲୋଭଵ୍ଯାଲସରୀସୃପମ୍ ୪୨.
ଏହା ମୋହର ଅନ୍ଧକାର, ଲୋଭର ସାପମାନେ ଭରିଥିବା ଝାଡ଼।
ତଦତୀତ୍ଯ ମହାଦୁର୍ଗଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋଽସ୍ମି ମହଦ୍ଵନମ୍ ୪୨.
ସେଇ ବଡ଼ କିଲ୍ଲାକୁ ଟପି ମୁଁ ବଡ଼ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି।
ନ ଚ ବିଭ୍ଯତି କେଷାଂଚିନ୍ନାସ୍ଯ ବିଭ୍ଯତି କେଚନ॥ ୪୨.
ଏହାକୁ କିଛି ଲୋକ ଭୟ କରନ୍ତିନାହିଁ, କେହି ଏହାକୁ ଭୟ କରୁନାହାନ୍ତି।
ତସ୍ମିନ୍ଵନେ ସପ୍ତମହାଦ୍ରୁମାସ୍ତୁ ସପ୍ତୈଵ ନଦ୍ଯଶ୍ଚ ଫଲାନି ସପ୍ତ ୪୨.
ସେଇ ଜଙ୍ଗଲରେ ସାତଟି ବଡ଼ ବୃକ୍ଷ, ସାତଟି ନଦୀ ଓ ସାତ ପ୍ରକାର ଫଳ ଅଛି।
ପଂଚଵର୍ଣାନି ଦିଵ୍ଯାନି ଚତୁର୍ଵର୍ଣାନି କାନିଚିତ୍ ୪୨.
ସେଠାରେ ପାଞ୍ଚଟି ଦିବ୍ୟ ରଙ୍ଗ ଅଛି, କିଛି ଚାରିଟି ରଙ୍ଗର ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ସୃଜଂତଃ ପାଦପାସ୍ତତ୍ର ଵ୍ଯାପ୍ଯ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ତଦ୍ଵନମ୍॥ ୪୨.
ସେଠାରେ ବୃକ୍ଷମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଫାଲିଯାଇ, ଫଳ ଦେଇ, ସମଗ୍ର ଜଙ୍ଗଲକୁ ଢାକି ରହିଛନ୍ତି।
ସପ୍ତ ସ୍ତ୍ରିଯସ୍ତତ୍ର ଵସଂତି ସତ୍ଯସ୍ତ୍ଵଵାଙ୍ମୁଖ୍ଯୋ ଭାନୁମତୋ ଭଵଂତି ୪୨.
ସେଠାରେ ସାତଜଣୀ ମହିଳା ରହନ୍ତି, ସତ୍ୟବାଦି ଓ ଉତ୍ତମ ବକ୍ତା, ସେମାନେ ଭାନୁମତଙ୍କ ସମ୍ପର୍କର।
ସପ୍ତୈଵ ଗିରଯଶ୍ଚାତ୍ର ଧୃତଂ ଯୈର୍ଭୁଵନତ୍ରଯମ୍ ୪୨.
ଏଠି ସାତଟି ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ଲୋକ ଧରି ରହିଛି।
ତେଜଶ୍ଚାଭଯଦାନତ୍ଵମଦ୍ରୋହଃ କୌଶଲଂ ତଥା ୪୨.
ଏଠି ତେଜ, ନିର୍ଭୟତା ଦାନ, ଅହିଂସା ଓ ଦକ୍ଷତା ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଇତ୍ଯେତେ ଗିରଯୋ ଜ୍ଞେଯାସ୍ତସ୍ମିନ୍ଵିଦ୍ଯାଵନେ ସ୍ଥିତାଃ ୪୨.
ଏହି ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକୁ ସେଇ ଜ୍ଞାନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଥିବା ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ନିର୍ମମତ୍ଵଂ ତପଶ୍ଚାତ୍ର ସନ୍ତୋଷଃ ସପ୍ତମୋ ହ୍ରଦଃ ୪୨.
ଏଠି ନିର୍ମମତା, ତପସ୍ୟା, ସନ୍ତୋଷ ଓ ସପ୍ତମଟି ହେଉଛି ହ୍ରଦ।
ପୁଷ୍ପାଦିପୂଜା ଦ୍ଵିତୀଯା ତୃତୀଯା ଚ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ୪୨.
ପୁଷ୍ପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା ଦ୍ୱିତୀୟ, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ତୃତୀୟ।
ଷଷ୍ଠୀ ବ୍ରହ୍ମୈକତା ପ୍ରୋକ୍ତା ସପ୍ତମୀ ସିଦ୍ଧିରେଵ ଚ ୪୨.
ଷଷ୍ଠଟି ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମ ସହ ଏକତା, ସପ୍ତମଟି ହେଉଛି ସିଦ୍ଧି।
ବ୍ରହ୍ମା ଧର୍ମୋ ଯମଶ୍ଚାଗ୍ନିରିଂଦ୍ରୋ ଵରୁଣ ଏଵ ଚ॥ ୪୨.
ବ୍ରହ୍ମା, ଧର୍ମ, ଯମ, ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଭାରୁଣ ଅଛନ୍ତି।
ଧନଦଶ୍ଚ ଧ୍ରୁଵାଦୀନାଂ ସପ୍ତକାନର୍ଚଯଂତ୍ଯମୀ ୪୨.
ଧନଦ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି; ଏହି ସାତଜଣଙ୍କୁ ଧ୍ରୁବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୂଜନ୍ତି।
ଆତ୍ମତୃପ୍ତା ଯତୋ ଯାଂତି ଶାଂତା ଦାଂତାଃ ପରାତ୍ପରମ୍ ୪୨.
ଯେମାନେ ନିଜେ ଆତ୍ମାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଶାନ୍ତ ଓ ନିୟମିତ, ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି।
ସରିତଃ କେଚିଦାହୁଃ ସ୍ମ ସପ୍ତୈଵ ଜ୍ଞାନଵିତ୍ତମାଃ ୪୨.
କିଛି ଜ୍ଞାନୀ କହନ୍ତି, ଏଠି ସାତଟି ନଦୀ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ବ୍ରହ୍ମୈଵ ସମିଧସ୍ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଗ୍ନିର୍ବ୍ରହ୍ମ ସଂସ୍ତରଃ ୪୨.
ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ହେଉଛି ଇଂଧନ, ବ୍ରହ୍ମା ଅଗ୍ନି, ବ୍ରହ୍ମା ହେଉଛି ବେଦି।
ଏତଦେଵେଦୃଶଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ ୪୨.
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଏହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟାକୁ ଏଭଳି ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
ଏକଃ ଶାସ୍ତା ନ ଦ୍ଵିତୀଯୋଽସ୍ତି ଶାସ୍ତା ହୃଦ୍ଯେଵ ତିଷ୍ଠନ୍ପୁରୁଷଂ ପ୍ରଶାସ୍ତି ୪୨.
ଏକମାତ୍ର ଶିକ୍ଷକ ଅଛନ୍ତି, ଦ୍ୱିତୀୟ କେହି ନାହାନ୍ତି; ଶିକ୍ଷକ ହୃଦୟରେ ବସି, ମଣିଷକୁ ଶିଖାନ୍ତି।
ଏକୋ ଗୁରୁର୍ନାସ୍ତି ତଥା ଦ୍ଵିତୀଯୋ ହୃଦି ସ୍ଥିତସ୍ତମହଂ ନୃ ବ୍ରଵୀମି ୪୨.
ଏକମାତ୍ର ଗୁରୁ ଅଛନ୍ତି, ଦ୍ୱିତୀୟ କେହି ନାହାନ୍ତି; ହୃଦୟରେ ବସିଥିବା ସେ ଅନ୍ଧକାର ନାଶ କରନ୍ତି ବୋଲି ମୁଁ କହେ।
ଏକୋ ବଂଧୁର୍ନାସ୍ତି ତତୋ ଦ୍ଵିତୀଯୋ ହୃଦୀ ସ୍ଥିତଂ ତମହମନୁବ୍ରଵୀମି ୪୨.
ଏହି ହୃଦୟରେ ଯିଏ ବସିଛନ୍ତି, ସେଠି ଛାଡ଼ି ଆଉ କୌଣସି ସତ୍ୟ ବନ୍ଧୁ ନାହିଁ; ସେଠିକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ଚ ସଂସେଵ୍ଯଂ ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯ ଶ୍ରୃଣୁ ଯାଦୃଶମ୍ ୪୨.
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ; ଏବେ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ କେମିତି ହୁଏ, ସେଥିରେ କାନ ଦିଅ।
ମଚ୍ଚିତ୍ତା ସା ସଦା ମାତର୍ମମ ସର୍ଵାର୍ଥସାଧନୀ ୪୨.
ମାଆ, ଯାହାର ମନ ସଦା ମୋ ପାଇଁ ଲାଗିରହେ, ସେ ସମସ୍ତ କାମରେ ସଫଳ ହୁଏ।
ମନୋ ବୁଦ୍ଧିଶ୍ଚ ସପ୍ତୈତେ ଦୀପ୍ଯଂତେ ପାଵକା ମମ ୪୨.
ମୋର ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧି, ଏହି ସାତଟି ସହିତ, ମୋର ଅଗ୍ନି ସ୍ୱରୂପରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳିତ ହୁଏ।