ସ ଚାନ୍ନୌଷଧିଲେପେନ କ୍ଷଣମାତ୍ରଂ ପ୍ରଶାମ୍ଯତି ୪୨.
ଖାଦ୍ୟ ଓ ଔଷଧ ଦେଇଲେ, ଏହା କେବଳ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।
ତଯାଭିଭୂତୋ ମ୍ରିଯତେ ଯଥାନ୍ଯୈର୍ଵ୍ଯାଧିଭିର୍ନ୍ନରଃ ୪୨.
ଏହାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ, ମନୁଷ୍ୟ ଅନ୍ୟ ରୋଗରେ ଯେପରି ମରେ, ସେପରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ।
ସର୍ଵମାଭରଣଂ ଭାରଂ ସର୍ଵମାଲେପନଂ ମମ ୪୨.
ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣ ଭାର, ସମସ୍ତ ଲେପ ମୋର।
ଇତ୍ଯେଵଂ ରାଜ୍ଯସଂଭୋଗୈଃ କୁତଃ ସୌଖ୍ଯଂ ଵିଚାରତଃ ୪୨.
ଏପରି ରାଜସୁଖ ବିଚାରିଲେ, ସଂତୋଷ କେଉଁଠି ମିଳେ?
ପ୍ରାଯେଣ ଶ୍ରୀମଦାଲେପାନ୍ନହୁଷାଦ୍ଯା ମହାନୃପାଃ ୪୨.
ଧନର ଅଭିମାନରୁ, ନହୁଷ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାନ ରାଜାମାନେ ବିନଶିଯାନ୍ତି।
ଉପର୍ଯୁପରି ଦେଵାନାମନ୍ଯୋନ୍ଯାତିଶଯେ ସ୍ଥିତମ୍ ୪୨.
ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ, ଏକାଉଁଠି ଅନ୍ୟକୁ ଉତ୍କ୍ରାନ୍ତ କରି, ଉପରେ ଉପରେ ରହନ୍ତି।
ନ ଚାନ୍ଯତ୍କ୍ରିଯତେ କର୍ମ ସୋଽତ୍ର ଦୋଷଃ ସୁଦାରୁଣଃ ୪୨.
ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏନାହିଁ; ଏଠାରେ ଏହି ଦୋଷ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର।
ପୁଣ୍ଯମୂଲକ୍ଷଯେ ତଦ୍ଵତ୍ପାତଯଂତି ଦିଵୌକସଃ ୪୨.
ପୁଣ୍ୟର ମୂଳ ଶେଷ ହେଲେ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇପରି ପତିତ ହୁଅନ୍ତି।
ତଥା ନାରକିଣାଂ ଦୁଃଖଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧଂ କିଂ ଚ ଵର୍ଣ୍ଯତେ ୪୨.
ନରକବାସୀଙ୍କ ଦୁଃଖ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଏଠି ଆଉ କଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି?
କୁଠାରୈଶ୍ଠେଦନଂ ତୀଵ୍ରଂ ଵଲ୍କଲାନାଂ ଚ ତକ୍ଷଣମ୍ ୪୨.
କୁଠାର ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର କଟାକାଟି ଓ ଚିରାଯାଉଥିବା ବାର୍କ ବସ୍ତ୍ରର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅଛି।
ଅପମର୍ଦଶ୍ଚ ସତତଂ ଗଜୈର୍ଵନ୍ଯୈଶ୍ଚ ଦେହିଭିଃ ୪୨.
ଏଠାରେ ସଦା ବନ୍ୟ ହାତୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଚାପି ଦେଉଛନ୍ତି।
ଦୁଷ୍ଟାନାଂ ଘାତନଂ ଲୋକେ ପାଶେନ ଚ ନିବନ୍ଧନମ୍ ୪୨.
ଏଠି ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କୁ ମାରାଯାଏ ଏବଂ ପାଶ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧାଯାଏ।
ଅକସ୍ମାଜ୍ଜନ୍ମମରଣଂ କୀଟାଦୀନାଂ ତଥାଵିଧମ୍ ୪୨.
କୀଟପତଙ୍ଗ ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଅଚାନକ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟେ।
କ୍ଷୁତ୍ତୃଟ୍କ୍ଲେଶେନ ମହତା ସଂତ୍ରସ୍ତାଶ୍ଚ ସଦା ମୃଗାଃ ୪୨.
ଭୟଙ୍କର ଭୋକ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ପଶୁମାନେ ସବୁବେଳେ ଭୟଭୀତ ଓ କଷ୍ଟରେ ରହନ୍ତି।
କ୍ଷୁତ୍ତୃଟ୍ଛୀତାଦିଦମନଂ ଵଧବନ୍ଧନତାଡନମ୍ ୪୨.
ଏଠି ଭୋକ, ତ୍ରୁଷ୍ଣା, ଠଣ୍ଡା ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟ କଷ୍ଟ, ଏବଂ ମାର, ବାନ୍ଧା, ପିଟା ହୁଏ।
ଵେଣୁକୁନ୍ତାଦିନିଗଡମୁଦ୍ଗରାଂଽକୁଶତାଡନମ୍ ୪୨.
ଏଠି ଦୌରି, ବଣ୍ଶ, ବେଣୁ, ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧାଯାଏ, ଗଦା ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ପିଟାଯାଏ।
ଆତ୍ମଯୂଥଵିଯୋଗଶ୍ଚ ଵନେ ଚ ନଯନାଦିକମ୍ ୪୨.
ନିଜ ଦଳରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବା, ଓ ଅରଣ୍ୟକୁ ନେଇଯିବା ଏଠି ଦେଖାଯାଏ।
ଅଧରୋତ୍ତରଭାଵଶ୍ଚ ମରଣଂ ରାଷ୍ଟ୍ରଵିଭ୍ରମଃ ୪୨.
ଏଠି ଉଚ୍ଚ-ନିମ୍ନ ପଦବୀ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ରାଜ୍ୟର ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖାଯାଏ।
ଅନିତ୍ଯତା ପ୍ରଭାଵାଣାମୁଚ୍ଛ୍ରଯାଣାଂ ଚ ପାତନମ୍ ୪୨.
ଶକ୍ତିର ଅନିତ୍ୟତା ଓ ଉଚ୍ଚ ପଦକୁ ପହଞ୍ଚିଥିବାମାନଙ୍କର ପତନ ଘଟେ।
ନିରଯାଦିମନୁଷ୍ଯାଂତଂ ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵଂ ତ୍ଯଜେଦ୍ବୁଧଃ ୪୨.
ନରକ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ — ଏହି ସବୁକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ତଦ୍ଵତ୍ସର୍ଵମିଦଂ ଲୋକେ ଦୁଃଖଂ ଦୁଃଖେନ ଶାମ୍ଯତି ୪୨.
ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଏହି ଜଗତରେ କେବଳ ଦୁଃଖ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତ ହୁଏ।
ଦୁଃଖୈରାକୁଲିତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନିର୍ଵେଦଂ ପରମାପ୍ନୁଯାତ୍ ୪୨.
ସମସ୍ତ କିଛି ଦୁଃଖରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ବୋଲି ଜାଣି, ମନୁଷ୍ୟ ଉତ୍ତମ ବିରାକ୍ତିକୁ ଅନୁଭବ କରିବା ଉଚିତ।
ଜ୍ଞାନେନ ତଂ ପରଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁଂ ମୁକ୍ତିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ୪୨.
ଏହି ପରମତ୍ତ୍ୱକୁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଜାଣିଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡନାଥଙ୍କ ଚରଣରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ରାଜହଂସୋ ଯଥା ଶୁଦ୍ଧଃ କାକାମେଧ୍ଯପ୍ରଦର୍ଶକଃ ୪୨.
ଯେପରି ରାଜହଂସ ପବିତ୍ର ଓ କାକମାନେ ଦେଖାଇଥିବା ଅପବିତ୍ରତାକୁ ଚିହ୍ନିପାରେ,
ଅଵିଦ୍ଯାଯନମତ୍ଯୁଗ୍ରଂ ନାନାକର୍ମାତିଶାଖିନମ୍ ୪୨.
ସେପରି, ଅଜ୍ଞାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ନାନା ପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟର ଶାଖା ରହିଛି।
ମୋହାଂଧକାରତିମିରଂ ଲୋଭଵ୍ଯାଲସରୀସୃପମ୍ ୪୨.
ଏହା ମୋହର ଅନ୍ଧକାର, ଲୋଭର ସାପମାନେ ଭରିଥିବା ଝାଡ଼।
ତଦତୀତ୍ଯ ମହାଦୁର୍ଗଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋଽସ୍ମି ମହଦ୍ଵନମ୍ ୪୨.
ସେଇ ବଡ଼ କିଲ୍ଲାକୁ ଟପି ମୁଁ ବଡ଼ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି।
ନ ଚ ବିଭ୍ଯତି କେଷାଂଚିନ୍ନାସ୍ଯ ବିଭ୍ଯତି କେଚନ॥ ୪୨.
ଏହାକୁ କିଛି ଲୋକ ଭୟ କରନ୍ତିନାହିଁ, କେହି ଏହାକୁ ଭୟ କରୁନାହାନ୍ତି।
ତସ୍ମିନ୍ଵନେ ସପ୍ତମହାଦ୍ରୁମାସ୍ତୁ ସପ୍ତୈଵ ନଦ୍ଯଶ୍ଚ ଫଲାନି ସପ୍ତ ୪୨.
ସେଇ ଜଙ୍ଗଲରେ ସାତଟି ବଡ଼ ବୃକ୍ଷ, ସାତଟି ନଦୀ ଓ ସାତ ପ୍ରକାର ଫଳ ଅଛି।
ପଂଚଵର୍ଣାନି ଦିଵ୍ଯାନି ଚତୁର୍ଵର୍ଣାନି କାନିଚିତ୍ ୪୨.
ସେଠାରେ ପାଞ୍ଚଟି ଦିବ୍ୟ ରଙ୍ଗ ଅଛି, କିଛି ଚାରିଟି ରଙ୍ଗର ମଧ୍ୟ ଅଛି।