ମଣ୍ଡୂକ ଇଵ ସର୍ପେଣ ଗୀର୍ଯତେ ମୃତ୍ଯୁନା ଜନଃ ୪୨.
ମଣ୍ଡୁଆ କୁ ସାପ ଗିଲିଦେଇଥିବା ପରି, ମୃତ୍ୟୁ ଲୋକକୁ ଗିଲିଯାଏ।
ନିଃଶ୍ଵସନ୍ଦୀର୍ଘମୁଷ୍ଣଂ ଚ ମୁକେନ ପରିଶୁଷ୍ଯତା ୪୨.
ଶ୍ୱାସ ଦୀର୍ଘ ଓ ଉଷ୍ଣ ହୋଇଯାଏ, ମୁହଁ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଏ।
ସଂମୂଢଃ କ୍ଷିପତେତ୍ଯର୍ଥଂ ହସ୍ତପାଦାଵିତସ୍ତତଃ ୪୨.
ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ସେ ନିଜ ହାତ ଓ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ମାପି ମାପି ନିଜକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଉଛି।
ଵିଵସ୍ତ୍ରୋ ମୁକ୍ତଲଜ୍ଜଶ୍ଚ ଵିଷ୍ଠାନୁଲେପିତଃ ୪୨.
ସେ ନିର୍ବସ୍ତ୍ର, ଲଜ୍ଜା ଛାଡ଼ିଦେଇଛି, ମଳରେ ଲିପ୍ତ।
ଚିଂତଯାନଃ ସ୍ଵଵିତ୍ତାନି କସ୍ଯୈତାନି ମୃତେ ମଯି ୪୨.
ସେ ଚିନ୍ତା କରେ—'ମୋତେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ଏହି ସମସ୍ତ ଧନ କାହାର ହେବ?'
ମ୍ରିଯତେ ପଶ୍ଯତାମେଵ ଗଲେ ଘୁର୍ଘୁରରାଵକୃତ୍ ୪୨.
ଅନ୍ୟମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ଗଳାରେ ଘରଘର ଶବ୍ଦ କରି ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ।
ସଂପ୍ରାପ୍ଯୋତ୍ତରମଂଶେନ ଦେହଂ ତ୍ଯଜତି ପୂର୍ଵକମ୍ ୪୨.
ଉପର ଅଂଶକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେ ପୁରୁଣା ଦେହକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଉଛି।
କ୍ଷଣିକଂ ମରଣେ ଦୁଃଖମନଂତଂ ପ୍ରାର୍ଥନାକୃତମ୍ ୪୨.
ମୃତ୍ୟୁବେଳର କଷ୍ଟ କେବଳ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ, କିନ୍ତୁ ଆସା ଅନନ୍ତ ଭାବେ ଜନ୍ମେ।
ନ ପରଃ ପ୍ରାର୍ଥଯେଦ୍ଭୂଯସ୍ତୃଷ୍ଣା ଲାଘଵକାରଣମ୍ ୪୨.
ଅଧିକ ଆଶା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତୃଷ୍ଣା ଛୋଟ କାରଣରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ।
ନିସର୍ଗାତ୍ସର୍ଵଭୂତାନାମିତି ଦୁଃଖପରଂପରା ୪୨.
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରକୃତିରେ ଦୁଃଖର ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳା ଅଛି।
ସ ଚାନ୍ନୌଷଧିଲେପେନ କ୍ଷଣମାତ୍ରଂ ପ୍ରଶାମ୍ଯତି ୪୨.
ଖାଦ୍ୟ ଓ ଔଷଧ ଦେଇଲେ, ଏହା କେବଳ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।
ତଯାଭିଭୂତୋ ମ୍ରିଯତେ ଯଥାନ୍ଯୈର୍ଵ୍ଯାଧିଭିର୍ନ୍ନରଃ ୪୨.
ଏହାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ, ମନୁଷ୍ୟ ଅନ୍ୟ ରୋଗରେ ଯେପରି ମରେ, ସେପରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ।
ସର୍ଵମାଭରଣଂ ଭାରଂ ସର୍ଵମାଲେପନଂ ମମ ୪୨.
ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣ ଭାର, ସମସ୍ତ ଲେପ ମୋର।
ଇତ୍ଯେଵଂ ରାଜ୍ଯସଂଭୋଗୈଃ କୁତଃ ସୌଖ୍ଯଂ ଵିଚାରତଃ ୪୨.
ଏପରି ରାଜସୁଖ ବିଚାରିଲେ, ସଂତୋଷ କେଉଁଠି ମିଳେ?
ପ୍ରାଯେଣ ଶ୍ରୀମଦାଲେପାନ୍ନହୁଷାଦ୍ଯା ମହାନୃପାଃ ୪୨.
ଧନର ଅଭିମାନରୁ, ନହୁଷ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାନ ରାଜାମାନେ ବିନଶିଯାନ୍ତି।
ଉପର୍ଯୁପରି ଦେଵାନାମନ୍ଯୋନ୍ଯାତିଶଯେ ସ୍ଥିତମ୍ ୪୨.
ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ, ଏକାଉଁଠି ଅନ୍ୟକୁ ଉତ୍କ୍ରାନ୍ତ କରି, ଉପରେ ଉପରେ ରହନ୍ତି।
ନ ଚାନ୍ଯତ୍କ୍ରିଯତେ କର୍ମ ସୋଽତ୍ର ଦୋଷଃ ସୁଦାରୁଣଃ ୪୨.
ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏନାହିଁ; ଏଠାରେ ଏହି ଦୋଷ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର।
ପୁଣ୍ଯମୂଲକ୍ଷଯେ ତଦ୍ଵତ୍ପାତଯଂତି ଦିଵୌକସଃ ୪୨.
ପୁଣ୍ୟର ମୂଳ ଶେଷ ହେଲେ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇପରି ପତିତ ହୁଅନ୍ତି।
ତଥା ନାରକିଣାଂ ଦୁଃଖଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧଂ କିଂ ଚ ଵର୍ଣ୍ଯତେ ୪୨.
ନରକବାସୀଙ୍କ ଦୁଃଖ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଏଠି ଆଉ କଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି?
କୁଠାରୈଶ୍ଠେଦନଂ ତୀଵ୍ରଂ ଵଲ୍କଲାନାଂ ଚ ତକ୍ଷଣମ୍ ୪୨.
କୁଠାର ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର କଟାକାଟି ଓ ଚିରାଯାଉଥିବା ବାର୍କ ବସ୍ତ୍ରର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅଛି।
ଅପମର୍ଦଶ୍ଚ ସତତଂ ଗଜୈର୍ଵନ୍ଯୈଶ୍ଚ ଦେହିଭିଃ ୪୨.
ଏଠାରେ ସଦା ବନ୍ୟ ହାତୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଚାପି ଦେଉଛନ୍ତି।
ଦୁଷ୍ଟାନାଂ ଘାତନଂ ଲୋକେ ପାଶେନ ଚ ନିବନ୍ଧନମ୍ ୪୨.
ଏଠି ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କୁ ମାରାଯାଏ ଏବଂ ପାଶ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧାଯାଏ।
ଅକସ୍ମାଜ୍ଜନ୍ମମରଣଂ କୀଟାଦୀନାଂ ତଥାଵିଧମ୍ ୪୨.
କୀଟପତଙ୍ଗ ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଅଚାନକ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟେ।
କ୍ଷୁତ୍ତୃଟ୍କ୍ଲେଶେନ ମହତା ସଂତ୍ରସ୍ତାଶ୍ଚ ସଦା ମୃଗାଃ ୪୨.
ଭୟଙ୍କର ଭୋକ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ପଶୁମାନେ ସବୁବେଳେ ଭୟଭୀତ ଓ କଷ୍ଟରେ ରହନ୍ତି।
କ୍ଷୁତ୍ତୃଟ୍ଛୀତାଦିଦମନଂ ଵଧବନ୍ଧନତାଡନମ୍ ୪୨.
ଏଠି ଭୋକ, ତ୍ରୁଷ୍ଣା, ଠଣ୍ଡା ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟ କଷ୍ଟ, ଏବଂ ମାର, ବାନ୍ଧା, ପିଟା ହୁଏ।
ଵେଣୁକୁନ୍ତାଦିନିଗଡମୁଦ୍ଗରାଂଽକୁଶତାଡନମ୍ ୪୨.
ଏଠି ଦୌରି, ବଣ୍ଶ, ବେଣୁ, ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧାଯାଏ, ଗଦା ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ପିଟାଯାଏ।
ଆତ୍ମଯୂଥଵିଯୋଗଶ୍ଚ ଵନେ ଚ ନଯନାଦିକମ୍ ୪୨.
ନିଜ ଦଳରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବା, ଓ ଅରଣ୍ୟକୁ ନେଇଯିବା ଏଠି ଦେଖାଯାଏ।
ଅଧରୋତ୍ତରଭାଵଶ୍ଚ ମରଣଂ ରାଷ୍ଟ୍ରଵିଭ୍ରମଃ ୪୨.
ଏଠି ଉଚ୍ଚ-ନିମ୍ନ ପଦବୀ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ରାଜ୍ୟର ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖାଯାଏ।
ଅନିତ୍ଯତା ପ୍ରଭାଵାଣାମୁଚ୍ଛ୍ରଯାଣାଂ ଚ ପାତନମ୍ ୪୨.
ଶକ୍ତିର ଅନିତ୍ୟତା ଓ ଉଚ୍ଚ ପଦକୁ ପହଞ୍ଚିଥିବାମାନଙ୍କର ପତନ ଘଟେ।
ନିରଯାଦିମନୁଷ୍ଯାଂତଂ ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵଂ ତ୍ଯଜେଦ୍ବୁଧଃ ୪୨.
ନରକ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ — ଏହି ସବୁକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।