ପକ୍ଷମାସର୍ତୁଵର୍ଷାଦିକାଲସ୍ଯ ନିଯମୋ ଗତଃ
ପକ୍ଷ, ମାସ, ଋତୁ, ବର୍ଷ ଆଦି କାଳର ନିୟମ ବିଲୁପ୍ତ ହୋଇଗଲା ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଦଯୋ ଲୋକପାଲା ମରୀଚ୍ଯାଦ୍ଯା ମହର୍ଷଯଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକପାଳମାନେ, ମରୀଚି ଓ ଅନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ ।
ଏଵଂ ଜାତେ ମହାକ୍ଷୋଭେ ଭୂତାକ୍ରନ୍ଦପ୍ରଚୋଦିତଃ
ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଉତ୍ତେଜନା ହେବା ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର କ୍ରନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲା ।
ଵ୍ଯଚିଂତଯଚ୍ଚ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ଵିଶ୍ଵସଂରକ୍ଷଣୋଦ୍ଯତଃ
ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ଜଗତକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରିଲେ ।
ସ୍ଵାମିନଂ ସକଲୈଶ୍ଵର୍ଯଦାତାରଂ ମାଂ ମଦୋଦ୍ଧତୌ 1.3.2.9.
ସେ ମୋତେ, ସମସ୍ତ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଦେଇଥିବା ମାଲିକ, ମୋର ଅହଂକାର ଅବସ୍ଥାରେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ ।
ଅହୋ ମୋହସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵଦିମୌ ଦ୍ରୁହିଣାଚ୍ଯୁତୌ
ହାଁ, ମୋହର ମହାତ୍ମ୍ୟ କେତେ ବଡ଼! ଚଳ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅଚ୍ୟୁତ, ଆମେ ଏହା ବିଷୟରେ କହିବା ।
ଅଜ୍ଞାନତିମିରୋଦ୍ଭୂତି ଦୂଷିତାଶଯଲୋଚନଃ
ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସେମାନଙ୍କର ମନ ଓ ଦୃଷ୍ଟି ଦୂଷିତ ହୋଇଗଲା ।
କୃତାପରାଧାଵପ୍ଯେତୌ ନିମଗ୍ନୌ ମୋହସାଗରେ
ଅପରାଧ କିଛି କରିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଦୁଇଜଣ ମୋହର ସାଗରରେ ବିଲିନ ହେଇଗଲେ ।
ଇତି ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ମନସା ମାଯା ଵୈଵଶ୍ଯମେତଯୋଃ
ଏପରି ଭାବରେ, ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କରିଲେ ଯେ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସେ ଦୁଇଜଣ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।
ଅହୋଽନୁକମ୍ପା ତରୁଣେଂଦୁମୌଲେଃ ସ୍ଵଭାଵସିଦ୍ଧା ଭୁଵନତ୍ରଯେଽସ୍ମିନ୍
ହାଁ, ତରୁଣ ଚନ୍ଦ୍ରକଟି ଧାରଣ କରିଥିବା ମହାଦେବଙ୍କର ଦୟା, ଏହି ତିନି ଜଗତରେ ସ୍ୱଭାବିକ ଭାବରେ ବ୍ୟାପି ଅଛି ।
ମାର୍କଣ୍ଡେଯ ଉଵାଚ ଆଜ୍ଞାପଯ ଵିଭୋ ମହ୍ଯଂ ଯଥା ଶଂଭୁଃ ସନାତନଃ
ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ: ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ଆଦେଶ ଦିଅ, କିପରି ସନାତନ ଶମ୍ଭୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଯଦେଵ ଦେଵୋ ଵିଦଧେ ଦଯଯା ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ
ଯେ କିଛି ଦେବତା କରିଥିଲେ, ସେ ସବୁ ଦୟା ଦ୍ୱାରା, ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଭଲପାଇ କରିଥିଲେ ।
ଅଥୋଦସ୍ଥାତ୍ତଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ତଥା ଵିଵଦମାନଯୋଃ
ତାପରେ, ସେ ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟରେ ଝଗଡା ଚାଲିଥିବାବେଳେ, ଏକ ବିଶେଷ ଘଟଣା ଘଟିଲା ।
ମହତା ଜୃଂଭମାଣେନ ତସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମାଂଡଭେଦିନଃ
ଏକ ବଡ଼ ଆକାରର ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲା ।
ଵିଷ୍ଵଗ୍ଵିଵର୍ଣତା ତସ୍ଯ ଜ୍ଯୋତିର୍ଲିଂଗସ୍ଯ ତେଜସା
ସେ ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗର ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ରଙ୍ଗ ହରାଇଗଲା ।
ତୀଵ୍ରୈସ୍ତସ୍ଯ ମହାଜ୍ଵାଲୈଃ ଶୋଷିତା ଇଵ ସାଗରାଃ
ତାହାର ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନିଶିଖାରେ ସାଗରଗୁଡିକ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯିବା ପରି ଲାଗିଲା ।
ଵ୍ଯଦ୍ଯୋତଂତ ଦିଵି ପ୍ରାଗ୍ଵଦ୍ଵହାସ୍ତାରାଗଣୈଃ ସହ
ଏହା ଆଗରୁ ଯେପରି, ଆକାଶରେ ଅନେକ ତାରା ସହିତ ଚମକିଲା ।
ତେଜସା ତସ୍ଯ ଶୋଣେନ ଗୈରିକେଣେଵ ରଂଜିତାଃ
ତାହାର ଲାଲ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଗେରୁଆ ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗିତ ହୋଇ ଦେଖାଗଲା ।
ସମୁଦ୍ରାସ୍ତତ୍ପ୍ରତିଚ୍ଛାଯାନିର୍ଭରାଶ୍ଲିଷ୍ଟ ଯାଦସଃ
ସାଗରଗୁଡିକ ତାହାର ପ୍ରତିଛାୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଜଳଜନ୍ତୁମାନେ ସେଥିରେ ଲଗି ରହିଲେ ।
ପ୍ରଵାଲଗୁଚ୍ଛୈଃ ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ରୈର୍ଲଂବିତା ଇଵ ପାଦପାଃ 1.3.2.10.
ଗଛଗୁଡିକ ନୂତନ ପ୍ରବାଳ ଗୁଛରେ ଶୋଭିତ ହେଇଥିବା ପରି ଦେଖାଗଲା ।
ମହୀ କୁଂକୁମଲିପ୍ତେଵ ଦିଶଃ ସିଂଦୂରିତା ଇଵ
ପୃଥିବୀ ଦେଖାଯାଉଥିଲା ଏମିତି ଯେ, ଜଣେ କୁଙ୍କୁମ ଲେପି ଦେଇଛି। ଦିଗଗୁଡିକ ଲାଗୁଥିଲା ଲାଲ ଗେରୁଆ ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗାଯାଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମାଂଡକର୍ପରମଭୂତ୍ତନ୍ମହଃ ପୂରିତାଂତରମ୍
ଏହି ତେଜର ଆଲୋକ ଏକା ଏକି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଭିତରକୁ ପୂରି ଦେଇଥିଲା, ମନେ ହେଉଥିଲା ଏହା ଏହାର ଖୋଲି ଅଟୁଛି।
ଏଵଂ ପ୍ରଵର୍ଦ୍ଧମାନେନ ତେଜଃସ୍ତମ୍ଭେନ ତେନ ଚ
ଏଭଳି, ସେ ତେଜର ଥମ୍ଭ ଦେଖାଯାଉଥିଲା ଦିନକୁ ଦିନ ବଢିଯାଉଛି।
ତେଜୋଲିଂଗଂ ତଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ଯକ୍ତମିଥଃ କ୍ରୁଧୌ
ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଆଲୋକର ଲିଙ୍ଗ ଦେଖି, ସେମାନେ ଏକାଉଁ ରୋଷକୁ ଛାଡି ଦେଇଥିଲେ।
କିମେଷ ଵସୁଧାଂ ଭିତ୍ତ୍ଵା ଶେଷାଦୀନାଂ ଫଣାଭୃତାମ୍
ଏହା କ'ଣ ପୃଥିବୀକୁ ଭେଦି ଶେଷ ଓ ଅନ୍ୟ ସର୍ପମାନଙ୍କର ଫଣାରୁ ଆସିଛି କି?
କିଂ ଵା କଲ୍ପାଂତସୁଲଭପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵାଃ ପ୍ରଭାକରାଃ
ନା କି, କଳିପାର୍ଯ୍ୟନ୍ତରେ ସହଜରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏହିପରି ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି?
ଆହୋସ୍ଵିନ୍ମେଘ ସଂଘର୍ଷାଦ୍ଵିତତା ଵ୍ଯୋମମଧ୍ଯତଃ
ନା କି, ମେଘମାନଙ୍କର ଘସଘସିରୁ ଏହି ଆଲୋକ ଆକାଶର ମଧ୍ୟରେ ଫେଲିଯାଇଛି?
ପ୍ରତିଘ୍ନନ୍ନେଷ ତେଜୋଭିରକ୍ଷ୍ଣୋଃ ଶକ୍ତିମନୁକ୍ଷଣମ୍
ଏହି ଆଲୋକ ତାର ରେଶମାନେ ଦ୍ୱାରା ତୁମର ଚକ୍ଷୁର ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ଦୂର କରୁଛି କି?
ଏଷ ଉଦ୍ଦୀପ୍ଯମାନୋଽପି ସଂତାପାଯ ନ କଲ୍ପତେ
ଏହି ଆଲୋକ ତେଜରେ ଜଳି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଜ୍ୱଳନ କରୁନାହିଁ।
ଏତସ୍ଯ କାଂତିସଂକ୍ରାଂତ୍ଯା ଜଗଦେଵ ନ କେଵଲମ୍ 1.3.2.10.
ଏହି ଆଲୋକର ଚମକ ଦ୍ୱାରା, କେବଳ ଜଗତ ନୁହେଁ,