ନାଭେଃ ପୁତ୍ରଶ୍ଚ ଋଷଭ ଋଷଭାଦ୍ବରତୋଽଭଵତ୍ ୩୭.
ନାଭିଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଋଷଭ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଭାରତ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
ଅତ୍ର ଧର୍ମାର୍ଥକାମାନାଂ ମୋକ୍ଷସ୍ଯ ଚ ଉପାର୍ଜନମ୍ ୩୭.
ଏଠି ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷର ଉପାର୍ଜନ ହୁଏ ।
ଶାକଦ୍ଵୀପେ ଚ ଶାକୋଽସ୍ତି ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରକଃ ୩୭.
ଶାକଦ୍ୱୀପରେ ଏକ ଶାକ ଗଛ ଅଛି, ଯାହାର ପରିମାଣ ହଜାର ଯୋଜନା ।
ତସ୍ଯ ଚ ପ୍ରିଯଵ୍ରତ ଏଵାଧିପତିର୍ନାମ୍ନା ମେଧାତିଥିରିତି॥ ୩୭.
ଏହି ଦ୍ୱୀପର ରାଜା ପ୍ରିୟବ୍ରତ, ଯିଁହାଙ୍କୁ ମେଧାତିଥି ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଡାକାଯାଏ ।
ତସ୍ଯ ପୁରୋଜଵମନୋଜଵଵେପମାନଧୂମ୍ରାନୀକଚିତ୍ରରେଫବହୁରୂପଵିଶ୍ଵଚାରସଂଜ୍ଞାନି ପୁତ୍ରନାମାନି ସପ୍ତ ଵର୍ଷାଣି॥ ୩୭.
ତାଙ୍କର ସାତିଝିଅ ପୁଅ — ପୁରୋଜବ, ମନୋଜବ, ବେପମାନ, ଧୂମ୍ରାନୀକ, ଚିତ୍ରରୂପ, ବହୁରୂପ ଓ ବିଶ୍ୱଚାର — ଏହି ସାତଟି ଦେଶର ନାମ ।
ଶାକଦ୍ଵୀପେ ଚ ଵର୍ଷ ଋତଵ୍ରତସତ୍ଯଵ୍ରତାନୁଵ୍ରତନାମାନୋ ଵାଯ୍ଯଵାତ୍କମଂ ଭଗଵଂତଂ ଜପଂତି॥ ୩୭.
ଶାକଦ୍ୱୀପରେ ଋତବ୍ରତ, ସତ୍ୟବ୍ରତ ଓ ଅନୁବ୍ରତ ନାମର ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକେ ପବିତ୍ର ବାୟୁଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି ।
ଅଂତଃ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଭୂତାନି ଯୋ ଵିଭଜ୍ଯାତ୍ମକେତୁଭିଃ ୩୭.
ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ନିଜ ଚିହ୍ନରେ ସେମାନେକୁ ବିଭାଜିତ କରନ୍ତି ।
କୁଶଦ୍ଵୀପେ କୁଶସ୍ତଂବୋ ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରକଃ ୩୭.
କୁଶଦ୍ୱୀପରେ ଏକ କୁଶସ୍ତମ୍ଭ ଗଛ ଅଛି, ଯାହାର ଆକାର ହଜାର ଯୋଜନା ।
ତଦ୍ଦ୍ଵୀପପତିଶ୍ଚ ପ୍ରୈଯଵ୍ରତୋ ହିରଣ୍ଯରୋମା ତତ୍ପୁତ୍ରଵସୁଵସୁଦାନଦୃଢକଵିନାଭିଗୁପ୍ତସତ୍ଯଵ୍ରତଵାମଦେଵନାମାଂକିତାନି ସପ୍ତ ଵର୍ଷାଣି ୩୭.
ଏହି ଦ୍ୱୀପର ରାଜା ପ୍ରିୟବ୍ରତଙ୍କ ବଂଶଜ ହିରଣ୍ୟରୋମା । ତାଙ୍କର ସାତିଝିଅ ପୁଅ — ବସୁ, ବସୁଦାନ, ଦୃଢ଼କବି, ନାଭିଗୁପ୍ତ, ସତ୍ୟବ୍ରତ ଓ ବାମଦେବ — ଏହି ସାତଟି ଦେଶର ନାମ ।
ପରସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ଣଃ ସାକ୍ଷାଜ୍ଜାତଵେଦାସି ହଵ୍ଯଵାଟ୍ ୩୭.
ସେ ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅଗ୍ନି, ଯାତବେଦା, ହବିର ଗ୍ରାହକ ।
କ୍ରୌଂଚଦ୍ଵୀପେ କ୍ରୌଂଚନାମା ପର୍ଵତୋ ଯୋଜନାଯତଃ ୩୭.
କ୍ରଉଞ୍ଚଦ୍ୱୀପରେ କ୍ରଉଞ୍ଚ ନାମକ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହାର ଆକାର ହଜାର ଯୋଜନା ।
ତତ୍ର ଚ ପ୍ରୈଯଵ୍ରତୋ ଘୃତପୃଷ୍ଟିନାମା ତତ୍ପୁତ୍ରାମମଧୁରୁହମେଘପୃଷ୍ଠସ୍ଵଦାମଋତାଶ୍ଵଲୋହିତାର୍ଣଵଵନସ୍ପତିଇତିସପ୍ତପୁତ୍ରନାମାଂକିତାନି ସପ୍ତ ଵର୍ଷାଣି॥ ୩୭.
ସେଠାରେ ପ୍ରିୟବ୍ରତଙ୍କ ବଂଶଜ ଘୃତପୃଷ୍ଠ ରାଜ କରନ୍ତି । ତାଙ୍କର ସାତିଝିଅ ପୁଅ — ଅମଧୁର, ହମେଘ, ପୃଷ୍ଠ, ସ୍ୱଦାମ, ଋତାଶ୍ୱ, ଲୋହିତାର୍ଣ୍ଣ ଓ ବନସ୍ପତି — ଏହି ସାତଟି ଦେଶର ନାମ ।
ଵର୍ଣାଶ୍ଚ ଗୁରୁଋଷଭଦ୍ରଵିଣଦେଵକସଂଜ୍ଞାଃ॥ ୩୭.
ଏଠିର ଜାତିମାନେ — ଗୁରୁ, ଋଷଭ, ଦ୍ରବିଣ ଓ ଦେବକ ।
ଆପୋମଯଂ ଭଗଵଂତଂ ସ୍ତୁଵଂତି॥ ୩୭.
ସେମାନେ ଜଳସ୍ୱରୂପ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି ।
ଆପଃ ପୁରୁଷଵୀର୍ଯାଶ୍ଚ ପୁନଂତୀର୍ଭୂର୍ଭୂଵଃସ୍ଵଶ୍ଚ ୩୭.
ପୁରୁଷର ଶକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଜଳ, ଭୂ, ଭୁଵଃ ଓ ସ୍ୱଃ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି ।
ଶାଲ୍ମଲେର୍ନାମ ଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ତତ୍ରଵାସଃ ସହସ୍ରଂ ଯୋଜନାନାଂ ତଚ୍ଚିହ୍ନଂ ଶାଲ୍ମଲିଦ୍ଵିପମୁଚ୍ଯତେ॥ ୩୭.
ସେଠାରେ ଶାଲ୍ମଳି ନାମକ ଗଛ ପାଖରେ ନିବାସ, ଯାହାର ଆକାର ହଜାର ଯୋଜନା । ଏହି ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଶାଲ୍ମଳିଦ୍ୱୀପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ତସ୍ଯାଧିପତିଃ ପ୍ରୈଯଵ୍ରତୋ ଯଜ୍ଞବାହୁସ୍ତତ୍ପୁତ୍ରସୁରୋଚନସୌମନସ୍ଯରମଣକଦେଵବର୍ହିପାରିଭଦ୍ରାପ୍ଯାଯନାଭିଜ୍ଞାନନାମାନି ସପ୍ତଵର୍ଷାଣି॥ ୩୭.
ସେଠାର ରାଜା ପ୍ରଯବ୍ରତ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପୁଅ ଯଜ୍ଞବାହୁଙ୍କର ସାତଟି ଦେଶ ନାମ — ସୁରୋଚନ, ସୌମନସ୍ୟ, ରମଣକ, ଦେବବର୍ହି, ପାରିଭଦ୍ର, ପ୍ୟାୟନ ଓ ଅଭିଜ୍ଞାନ।
ଵର୍ଣାଶ୍ଚ ଶ୍ରୁତଧରଵୀର୍ଯଵସୁଂଧରଇଷଂଧରସଂଜ୍ଞା ଭଗଵଂତଂ ସୋମଂ ଯଜଂତି॥ ୩୭.
ଏଠି ଶ୍ରୁତଧର, ବୀର୍ୟବସୁ, ମୃଧର, ଐଷ, ଓ ଧରା ନାମକ ଜାତିମାନେ ପବିତ୍ର ସୋମଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ସ୍ଵଯୋନିଃ ପିତୃଦେଵେଭ୍ଯୋ ଵିଭଜଞ୍ଛୁକ୍ଲକୃଷ୍ଣଯୋଃ ୩୭.
ସେ ନିଜେ ସ୍ଵୟଂଜନ୍ମା, ପିତୃ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଧଳା ଓ କଳା ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟିଦେଲେ।
ଇତି ଜପଃ ଗୋମେଦନାମା ପ୍ଲକ୍ଷୋସ୍ତି ସୁରମ୍ଯୋ ଯସ୍ଯ ଚ୍ଛାଯଯା ୩୭.
ଏହିପରି ଜପ କରାଯାଏ: ଗୋମେଦନାମା ହେଉଛି ସେଠାର ପ୍ଲକ୍ଷ ଗଛର ନାମ, ଯାହା ବହୁତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ତାହାର ଛାୟା—
ତତ୍ର ପ୍ରୈଯଵ୍ରତ ଇଧ୍ମଜିହ୍ଵଃ ପତିସ୍ତତ୍ପୁତ୍ରସିଵସୁରମ୍ଯସୁଭଦ୍ର ଶାଂତ୍ଯଶପ୍ତମୃତାଭଯନାମାଂକିତାନି ସପ୍ତ ଵର୍ଷାଣି॥ ୩୭.
ସେଠାର ରାଜା ପ୍ରଯବ୍ରତ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପୁଅ ଇଧ୍ମଜିହ୍ବା, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ — ଶିବସୁରମ୍ୟ, ସୁଭଦ୍ର, ଶାନ୍ତ୍ୟ, ଶପ୍ତ, ମୃତ ଓ ଆଭୟ — ଏହି ସାତଟି ଦେଶର ନାମ।
ଵର୍ଣାଶ୍ଚ ହଂସପତଂଗୋର୍ଧ୍ଵାଂଚନସତ୍ଯାଂଗସଂଜ୍ଞାଶ୍ଚତ୍ଵାରୋ ଭଗଵଂତଂ ସୂର୍ଯଂ ଯଜଂତେ॥ ୩୭.
ଏଠି ହଂସ, ପତଙ୍ଗ, ଉର୍ଧ୍ୱାଞ୍ଚନ ଓ ସତ୍ୟାଙ୍ଗ ନାମକ ଚାରିଟି ଜାତିମାନେ ପବିତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ପ୍ରଶ୍ରସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁରୂପଂଯତ୍ତତ୍ରୋତ୍ଥସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣୋଽମୃତସ୍ଯ ଚ ୩୭.
ସେଠାର ପ୍ରଶ୍ରସ୍ୟା, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅମୃତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରୂପ।
ସ୍ଵର୍ଣପତ୍ରାଣି ନିଯୁତଂ ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରକମ୍ ୩୭.
ତାହାର ସୁନା ପତ୍ର ହଜାର ଯୋଜନା ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫାଟିଯାଇଛି।
ତସ୍ଯାଧିପତିଃ ପ୍ରୈଯଵ୍ରତୋ ଵୀତହୋତ୍ରନାମା ତତ୍ପୁତ୍ରୌ ରମଣକଘାତକୌ॥ ୩୭.
ସେଠାର ରାଜା ପ୍ରଯବ୍ରତ, ତାଙ୍କ ନାମ ଭିତହୋତ୍ର; ତାଙ୍କ ପୁଅ ଦୁଇଜଣ — ରମଣକ ଓ ଘାତକ।
ତନ୍ନାମଚିହ୍ନତଂ ଖଂଡଦ୍ଵଯମ୍॥ ୩୭.
ସେଠାର ଦେଶ ଦୁଇଟି ଭାଗରେ ଚିହ୍ନିତ।
ତଯୋରଂତରାଲେମାନସାଚଲୋ ନାମ ଵଲଯାକାରଃ ପର୍ଵତୋ ଯସ୍ମିନ୍ଭ୍ରମତି ଭଗଵାନ୍ଭାସ୍କର ଇତି॥ ୩୭.
ସେ ଦୁଇଟି ଭାଗ ମଧ୍ୟରେ ମାନସାଚଳ ନାମକ ଗୋଲାକାର ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହାପରେ ପବିତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଘୂରେ।
ତତ୍ର ଵର୍ଣାଶ୍ଚ ନ ସଂତି କେଵଲଂ ସମାନାସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମ ଧ୍ଯାଯଂତି॥ ୩୭.
ସେଠାର କୌଣସି ଜାତି ନାହିଁ; ସମସ୍ତେ ସମାନ ଓ ବ୍ରହ୍ମର ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି।
ଯଦ୍ଯତ୍କର୍ମମଯଂ ଲିଂଗଂ ବ୍ରହ୍ମଲିଂଗଂ ଜନୋର୍ଚଯନ୍ ୩୭.
ଯେଉଁଠି କାର୍ଯ୍ୟର ଆକାର ଅଛି, ସେହି ବ୍ରହ୍ମର ଆକାର, ଯାହା ସେମାନେ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି।
ନୈଷୁ କ୍ରୋଧୋ ନ ମାତ୍ସର୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯପାପାର୍ଜନେନ ଚ ୩୭.
ସେଠି କୌଣସି କ୍ରୋଧ, ଇର୍ଷ୍ୟା, ପୁଣ୍ୟ କିମ୍ବା ପାପ ଅର୍ଜନ ନାହିଁ।