ମାସି ପୌଷେ ଚ ଦେଵସ୍ଯ କୁର୍ଯାଦାଗ୍ନେଯମୁତ୍ସଵମ୍
ପୌଷ ମାସରେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗ୍ନେୟ ଉତ୍ସବ କରିବା ଦରକାର।
ଵୈଶାଖେ ଚ ଵିଶାଖାଯାଂ ଶିଵତଂତ୍ରାନୁସାରତଃ 1.3.2.7.
ବୈଶାଖ ମାସରେ, ବିଶାଖା ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ଶିବତନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାବୋଧିକ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ପ୍ରାତର୍ନିର୍ମାଯ ସାମଭିଃ
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷର ପ୍ରାବୋଧିକା ଦିନରେ ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ସାମ ଗୀତ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଶନିପ୍ରଦୋଷେଷ୍ଵାର୍ଦ୍ରାସୁ ଵ୍ଯତୀପାତେଷୁ ପର୍ଵସୁ
ଶନିପ୍ରଦୋଷ, ଆର୍ଦ୍ରା ନକ୍ଷତ୍ର, ବ୍ୟତୀପାତ ଓ ପର୍ବ ଦିନରେ,
ଦୀକ୍ଷୋପନଯନୋଦ୍ଵାହପୁତ୍ରଜନ୍ମାଦିକେଷ୍ଵପି
ଦୀକ୍ଷା, ଉପନୟନ, ବିବାହ ଓ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ,
ଅପି ସ୍ଵଜନ୍ମନକ୍ଷତ୍ରେ ସଂପତ୍ସ୍ଵାପତ୍ସୁ ଭୀତିଷୁ
ନିଜ ଜନ୍ମ ନକ୍ଷତ୍ର, ସମୃଦ୍ଧି, ଅସୁବିଧା କିମ୍ବା ଭୟ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ,
ଵ୍ରତିଚକ୍ରାଗମେ ପାଦବଂଧନେ ନଵଵୈଭଵେ
ବ୍ରତ ଆରମ୍ଭ, ପାଦ ବନ୍ଧନ କିମ୍ବା ନୂତନ ସମୃଦ୍ଧି ଆସିଲେ,
ସ୍ମରେଦତିଦଵୀଯାଂଶ୍ଚେତ୍ପଶ୍ଯେତ୍ପର୍ଯଂତଗୋ ଯଦି
ଯଦି ଅତି ଦୂର ଥିବାକୁ ସ୍ମରଣ କରେ, କିମ୍ବା ଦେଖିବାକୁ ପାଉଛି, କିମ୍ବା ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଗଲେ,
କିମନ୍ଯଦ୍ଵଦ ଵତ୍ସେତି ଉଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଭୁଜମୁଚ୍ଯତେ
ଅନ୍ୟ କଣ କହିବି, ଶିଶୁ?—ଉପରକୁ ହାତ ଉଠାଇ ଏହିପରି କହିଲେ।
ସ୍ମରଣେନ ମନଃଶ୍ରୋତ୍ରେ ଶ୍ରଵଣାଦ୍ଦର୍ଶନାଦୃଶୌଃ
ସ୍ମରଣ କରିଲେ ମନ ଓ କାନ, ଶୁଣିଲେ ଶ୍ରବଣ ଓ ଦୃଷ୍ଟିର ଉନ୍ନତି ହୁଏ।
ଅରୁଣେସ୍ମିନ୍ମହାକ୍ଷେତ୍ରେ ଦେହିଭିର୍ଲବ୍ଧଜନ୍ମଭିଃ
ଏହି ଅରୁଣ ପବିତ୍ର ଭୂମିରେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେହ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି—
ଅନ୍ଯତ୍ର ମୁକ୍ତଦେହାନାମପ୍ଯତ୍ର ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମଣା 1.3.2.7.
ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଦେହମୁକ୍ତ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ଏଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା—
ଅଯୋଧ୍ଯାଂ ମଥୁରାଂ ମାଯାଂ କାଶୀଂ କାଂଚୀମଵଂତିକାମ୍
ଅୟୋଧ୍ୟା, ମଥୁରା, ମାୟା, କାଶୀ, କାଞ୍ଚୀ ଓ ଅବନ୍ତିକା—
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଵଂତଂ ଚ ଶିଲାଦପୁତ୍ରଂ ମୃକଣ୍ଡୁସୂନୁଃ ପୁନରପ୍ଯୁଵାଚ
ଏପରି କହିବା ପରେ, ଶିଳାଦର ପୁଅକୁ ମୃକଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅ ପୁନି କହିଲେ।
ମାର୍କଂଡେଯ ତ୍ଵଯା ମନ୍ଯେ ମଯି ନ୍ଯସ୍ତୋ ମହାନ୍ଭରଃ
ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ମୁଁ ଭାବୁଛି ତୁମେ ମୋ ଉପରେ ବଡ଼ ଭାର ଦେଇଛ।
ସ୍ଥାନେ କୁତୂହଲାକ୍ଷିପ୍ତଂ ମନସ୍ତଵ ମହାମତେ
ବୁଦ୍ଧିମାନ, ତୁମର ମନ କୁତୁହଳରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେବା ଯଥାଯଥ।
କଥଂ ଵା ଶକ୍ଯତେ ଵକ୍ତୁଂ ଜାନାନରପି କାର୍ତ୍ସ୍ନ୍ଯତଃ
ଏହାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କିପରି କହିଯାଇପାରିବ, ଜଣେ ଜଣିଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ?
କଥଂ ଵା ଶ୍ରୁତମପ୍ଯେତଦାଶ୍ଚର୍ଯରସଭାଵିତୈଃ
ଏହାକୁ ଶୁଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରସରେ ଭରିଥିବା ଲୋକମାନେ କିପରି ବୁଝିପାରିବେ?
ଇଦାନୀଂ ସ୍ମର ଚିତ୍ରଂ ତୁ ଚରିତ୍ରଂ ସ୍ମରଵୈରିଣଃ
ଏବେ ତୁମେ ସ୍ମରଣ କର, କାମର ଶତ୍ରୁଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକ।
ଅଦ୍ଭୁତଂ ଶିଵଚାରିତ୍ରମାସ୍କଂଦିତମନୋହରମ୍
ଶିବଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକ ଅବିରତ ଓ ମନକୁ ଆକର୍ଷଣ କରେ।
ତଥାପ୍ଯେଷ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯେଽହମଂଶାଂଶେନ ଯଥାମତି
ତଥାପି, ମୋ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଁ ଏହାର କିଛି ଅଂଶ କହିବି।
ପୁରାଦିଦେଵକଲ୍ପାଦୌ ନିର୍ଵିକଲ୍ପୋ ମହେଶ୍ଵରଃ
ଦେବମାନେର ପ୍ରଥମ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ, ମହେଶ୍ୱର ଭିନ୍ନତା ବିନା ଥିଲେ।
ଉଦ୍ଭାଵିତଂ ଚ ତଦ୍ଵିଶ୍ଵଂ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ପାତୁଂ ଚ ସର୍ଵଦା
ସେ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ସଦା ସୃଷ୍ଟି ଓ ରକ୍ଷା ପାଇଁ।
ଅସୃଜଦ୍ଦକ୍ଷିଣାଂଗେନ ତ୍ର୍ଯଂବକଃ ପରମେଷ୍ଠିନମ୍ 1.3.2.8.
ତ୍ରୟମ୍ବକ ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ପାଶରୁ ପରମେଷ୍ଠିନ (ବ୍ରହ୍ମା) ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ରଜସା ଵିଷ୍ଣୁଂ ସତ୍ତ୍ଵେନ ସମଯୂଯୁଜତ୍
ସେ ବ୍ରହ୍ମାକୁ ରଜସ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସତ୍ତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ।
ଈଶାତେ ସର୍ଵଜଗତାଂ ସୃଷ୍ଟିରକ୍ଷାଵିଧାନଯୋଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଈଶ୍ୱର, ସୃଷ୍ଟି ଓ ରକ୍ଷାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ।
ଦକ୍ଷଂ ଚ ଦକ୍ଷିଣାଂଗୁଷ୍ଠାତ୍ସୃଷ୍ଟ୍ଯୈ ପ୍ରାଵର୍ତଯଦ୍ଵିଧିଃ
ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ସୃଜନକର୍ତ୍ତା ତାଙ୍କର ଡାହା ଅଂଗୁଠିରୁ ଦକ୍ଷକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ଶୂଦ୍ରାଂଶ୍ଚ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ନିରମାତ୍ସ୍ଵଯଂ ଚ କମଲାସନଃ
ପଦ୍ମାସନ ନିଜେ ତାଙ୍କର ପାଦରୁ ଶୂଦ୍ରମାନେକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ମରୁତଃ ଫଣିନୋ ଗୃଧ୍ରା ଗଂଧର୍ଵାସରସୋଽପି ଚ
ମାରୁତ, ସାପ, ଗୃଧ୍ର, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ନାନାଜ୍ଞାତିତ୍ଵମାପାଦ୍ଯ ନାନାକର୍ମପ୍ରଵର୍ତକାଃ
ସେମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପରିଚୟ ପାଇଁ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଗଲେ।