ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାରେ ଵିଯୁଜ୍ଯେତ ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍
ସ୍ୱର୍ଗ ଦ୍ୱାରରେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଲେ, ସେ ଉଚ୍ଚତମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ସର୍ଵସ୍ତେଷାଂ ଶୁଭଃ କାଲଃ ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାରଂ ଶ୍ରଯଂତି ଯେ
ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଦ୍ୱାରକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେଇ ସମୟ ଶୁଭ।
ଯାଵତ୍ପାପାନି ଦେହେନ ଯେ କୁର୍ଵଂତି ଜନାଃ କ୍ଷିତୌ ।। 2.8.3.
ପୃଥିବୀରେ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ଯେତେ ଅପରାଧ କରନ୍ତି—
ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ମାସି ସିତେ ପକ୍ଷେ ପଂଚଦଶ୍ଯାଂ ଵିଶେଷତଃ
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ପଂଚଦଶୀ ତିଥିରେ ବିଶେଷ କରି—
ତସ୍ମିନ୍ନୁଦ୍ଯାପନଂ ଚନ୍ଦ୍ରସହସ୍ରଂ ଵ୍ରତଯୋଗିଭିଃ
ସେଠାରେ, ବ୍ରତ ଓ ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଲୋକମାନେ ହଜାରଟି ଚନ୍ଦ୍ର ପୂଜା କରନ୍ତି।
ତସ୍ମିନ୍କୃତେ ମହାପାପକ୍ଷଯାତ୍ସ୍ଵର୍ଗୋ ଭଵେନ୍ନୃଣାମ୍
ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେଲେ, ମହାପାପ ନଶ୍ଟ ହେବା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଉତ୍ପତ୍ତିଂ ଚ ତଥା ଚଂଦ୍ରଵ୍ରତସ୍ଯୋଦ୍ଯାପନେ ଵିଧିମ୍
ଚନ୍ଦ୍ରବ୍ରତର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଏହା କିପରି କରିବା ଯଥାବିଧି ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ଆଗଚ୍ଛତ୍ତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ସାକ୍ଷାତ୍କର୍ତୁଂ ସୁଧାନିଧିଃ
ସେଠାର ତୀର୍ଥର ମହିମାକୁ ସ୍ୱୟଂ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଅମୃତ ସମୁଦ୍ର ସେଠାକୁ ଆସିଥିଲେ।
କ୍ରମେଣ ଵିଧିପୂର୍ଵଂ ଚ ନାନାଶ୍ଚର୍ଯସମନ୍ଵିତଃ
ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏବଂ ପଦକ୍ରମରେ, ଏହା ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ସହିତ ଘଟିଲା।
ତତ୍ପ୍ରସାଦଂ ସମାସାଦ୍ଯ ସ୍ଵାଭିଧାନପୁରସ୍ସରମ୍
ସେଇ କୃପା ପାଇ, ନିଜ ନାମକୁ ଆଗରେ ରଖି, ଏହା ଉପଲବ୍ଧ ହେଲା।
ଵାସୁଦେଵପ୍ରସାଦେନ ତତ୍ସ୍ଥାନଂ ଜାତମଦ୍ଭୁତମ୍
ବାସୁଦେବଙ୍କର କୃପାରେ, ସେଠା ସତ୍ୟରେ ଅଦ୍ଭୁତ ହୋଇଗଲା।
ସର୍ଵେଷାମିଵ ଭୂତାନାଂ ଭର୍ତୁର୍ମୋକ୍ଷସ୍ଯ ସର୍ଵଦା
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ପାଇଁ, ଯେପରି ଭଗବାନଙ୍କ ପାଇଁ, ସେଠା ସଦା ମୁକ୍ତିର ନିବାସ।
ନାନାଲିଂଗଧରା ନିତ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକାଭିକାଂକ୍ଷିଣଃ 2.8.3.
ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ଯଥା ଧର୍ମମଵାପ୍ନୋତି ଅନ୍ଯତ୍ର ନ ତଥା କ୍ଵଚିତ୍
ଏଠି ଯେପରି ଧର୍ମ ଲାଭ ହୁଏ, ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଏପରି ହୁଏନା।
ସର୍ଵକାମଫଲପ୍ରାପ୍ତିର୍ଜାଯତେ ପ୍ରାଣିନାଂ ସଦା ଦାନାଦିକଂ ଵିପ୍ରପୂଜା ଦଂପତ୍ଯୋଶ୍ଚ ଵିଶେଷତଃ
ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ସଦା ପ୍ରାଣୀମାନେ ପାଆନ୍ତି—ବିଶେଷକରି ଦାନ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମାନ ଓ ଦମ୍ପତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ।
ସର୍ଵଯଜ୍ଞାଧିକଫଲଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥାଵଗାହନମ୍
ଏହା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରୁ ବଡ଼ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିବାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଫଳ ମିଳେ।
ତତ୍ସର୍ଵଂ ଜାଯତେ ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରାଣିନାମସ୍ଯ ଦର୍ଶନାତ୍
ଏଠାକୁ ଦେଖିବାମାତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ସେଇ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଉଦ୍ଯାପନଵିଧିଶ୍ଚାତ୍ର ନୃଭିର୍ଦ୍ଵିଜପୁରସ୍ସରମ୍
ଏଠାରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଗୁଆ ହୋଇ, ଲୋକମାନେ ଉଦ୍ୟାପନ ବିଧି କରିବାକୁ ଉଚିତ।
ଗତେ ଵର୍ଷଦ୍ଵଯେ ସାର୍ଦ୍ଧେ ପଂଚପକ୍ଷେ ଦିନଦ୍ଵଯେ
ଦେଢ଼ ବର୍ଷ ଯିବା ପରେ, ପକ୍ଷରେ ଦୁଇଟି ଦିନରେ,
ତ୍ର୍ଯଧିକେ ଵା ଅଶୀତ୍ଯବ୍ଦେ ଚତୁର୍ମାସଯୁତେ ତତଃ ଉଦ୍ଯାପନଂ ପ୍ରକର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ତେନ ଯାତ୍ରା ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଏହା ଅର୍ଥାତ୍ ତିରାଶି ବର୍ଷ ଓ ଚାରି ମାସ ପରେ ସେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଉତ୍ସବର ସମାପନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ପରମଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସତତଂ ଯଜ୍ଞଯାଜିନାମ୍ ତତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ଵିପ୍ର ସହସ୍ରାବ୍ଦସ୍ଯ ଜୀଵିଭିଃ
ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟକୁ ସଦା ୟଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଆନ୍ତି ବୋଲି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁଣ୍ୟ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି, ସେହି ପୁଣ୍ୟକୁ ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତ ଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଇଥାନ୍ତି।
ସର୍ଵସୌଖ୍ଯପ୍ରଦଂ ତାଦୃକ୍ପୁଣ୍ଯଵ୍ରତମିହୋଚ୍ଯତେ
ଏପରି ପୁଣ୍ୟମୟ ବ୍ରତ ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଶୁଚିଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଦନ୍ତଧାଵନପୂର୍ଵକମ୍ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ତଥା କୃତ୍ଵା ଚଂଦ୍ରପୂଜାଂ ଚ କାରଯେତ୍ ।। 2.8.3.
ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ ଶୁଚି ହୋଇ, ପ୍ରଥମେ ସ୍ନାନ କରି ଓ ଦାନ୍ତ ମାଜି, ଚନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଵଂ ଚ ମାତରଃ ପୂଜ୍ଯା ଗୌର୍ଯାଦିକକ୍ରମେଣ ଚ
ପ୍ରଥମେ ଗୌରୀ ଆଦି ମାତୃଗଣଙ୍କୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
ପ୍ରଯତୈଃ ପ୍ରତିମା କାର୍ଯା ଚଂଦ୍ରମଂଡଲସନ୍ନିଭା ନିଜଵିତ୍ତାନୁମାନେନ ତଦର୍ଧେନ ତଦର୍ଦ୍ଧିକମ୍
ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ, ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କ ଚକ୍ର ସଦୃଶ ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଚାହିଁଲେ ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ମଧ୍ୟ।
ତତଃ ଶ୍ରଦ୍ଧାନୁମାନାଦ୍ଵା କାର୍ଯା ଵିତ୍ତାନୁମାନତଃ
ତାପରେ, ନିଜ ଶ୍ରଦ୍ଧା କିମ୍ବା ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଚଂଦ୍ରପୂଜାଂ ତତଃ କୁର୍ଯାଦାଗମୋକ୍ତଵିଧାନତଃ
ତାପରେ ଶାସ୍ତ୍ର ଉଲ୍ଲିଖିତ ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ ଚନ୍ଦ୍ରପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସୋମମଂତ୍ରେଣ ହୋମସ୍ତୁ କାର୍ଯୋ ଵିତ୍ତାନୁମାନତଃ
ସୋମ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ସୋମୋତ୍ପତ୍ତିଂ ସୋମସୂକ୍ତଂ ପାଠଯେଚ୍ଚ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ସାବଧାନ ହୋଇ ସୋମଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ଶ୍ଲୋକ ଓ ସୋମ ସୂକ୍ତ ପାଠ କରିବା ଉଚିତ।
ଚଂଦ୍ରନ୍ଯାସଂ କଲାନ୍ଯାସଂ କାରଯେନ୍ମଂଡଲେ ଜଲମ୍
ମଣ୍ଡଳରେ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କର କଳାଗୁଡ଼ିକର ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।