ତତଃ ସା ଦକ୍ଷିଣଂ ଦତ୍ତ୍ଵା କରଂ ତଂ ପ୍ରୋଜ୍ଜହାର ଚ ଏତତ୍ସନ୍ଦର୍ଶନାର୍ଥାଯ ତଥା ଚକ୍ରେ ଭଵୋଦ୍ଭଵଃ॥ ୨୫.
ତାପରେ ସେ ଡାହାଣ ହାତ ଦେଇ, ପୁଣି ତାହା ହଟାଇଲେ; ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ ଭବଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଏପରି କଲେ।
ପ୍ରୋଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଚ ତତଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ବଦ୍ଧ୍ଵ ଯୋଗାସନଂ ସ୍ଥିତା॥ ୨୫.
ଉଠାଇ ନେବା ପରେ, ସେ ସ୍ନାନ କରି, ଯୋଗାସନ ବାନ୍ଧି ଶାନ୍ତ ଭାବେ ବସିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ତତଃ ପ୍ରାହ ପ୍ରହସନ୍କିମିଦଂ ଶୁଭେ ୨୫.
ତାପରେ ସଂଯମୀ ଯୁବକ ହସି କହିଲେ, 'ଏହା କ'ଣ ହେଲା, ଶୁଭେ?'
ଦେଵୀ ପ୍ରାହ ଜ୍ଵାଲଯିଷ୍ଯେ ଶରୀରଂ ଯୋଗଵହ୍ନିନା ୨୫.
ଦେବୀ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଯୋଗାଗ୍ନିରେ ମୋ ଦେହକୁ ପୁଡ଼ିଦେବି।'
ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ତତଃ ପ୍ରାହ କାଶ୍ଚିଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣକାମ୍ଯଯା ୨୫.
ତାପରେ ସଂଯମୀ ଯୁବକ କହିଲେ, 'କେହି କେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରତି ଆକାଂକ୍ଷାରେ କାମ କରନ୍ତି।'
ନୋପହନ୍ଯାଂ କଦାଚିଦ୍ଵି ସାଧୁଭିର୍ଵିପ୍ରକାମନା ୨୫.
କିନ୍ତୁ ମୁଁ କେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରତି ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଭଲ ଲୋକଙ୍କୁ କେବେ ମନରେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷତି କରିପାରିବି ନାହିଁ।
ଦେଵୀ ପ୍ରାହ ବ୍ରୂହି ଵିପ୍ର ମୁହୂର୍ତଂ ସଂସ୍ଥିତା ତ୍ଵହମ୍ ୨୫.
ଦେବୀ କହିଲେ, 'ବ୍ରାହ୍ମଣ, କିଛି କହ, ମୁଁ ଏଠାରେ ଥିଲି।'
କିମର୍ଥମିତି ରମ୍ଭୋରୁ ନଵେ ଵଯସି ଦୁଶ୍ଚରମ୍ ୨୫.
'କାହିଁକି, ଓ ସୁନ୍ଦର ଜଂଘା ବଳିକେ, ତୁମେ ଏପରି କଠିନ କାମ ତୁମ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ କରୁଛ?'
ଦୁର୍ଲଭଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ମାନୁଷ୍ଯଂ ଗିରିରାଜଗୃହେଽଧୁନା ୨୫.
'ଏବେ ତୁମେ ପାହାଡ଼ ରାଜାଙ୍କ ଘରେ ଦୁର୍ଲଭ ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଇଛ—'
ଅତୀଵ ଦୂଯେ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତ୍ଵାଂ ସୁକୁମାରତରାକୃତିମ୍ ୨୫.
'ତୁମେ ଏତେ ସୁକୁମାର ଦେହ ଥିବାକୁ ଦେଖି ମୋ ମନେ ବହୁତ ଦୁଃଖ ହେଉଛି।'
ଇଦଂ ଚାନ୍ଯତ୍ତ୍ଵ ଶୁଭେ ଶିରସୋ ରୋଗଦଂ ମମ ୨୫.
'ଏବଂ, ଶୁଭେ, ଆଉ ଏକ କଥା ଅଛି: ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ରୋଗ ଅଛି।'
ଵାମଃ କାମୋ ମନୁଷ୍ଯେଷୁ ସତ୍ଯମେତଦ୍ଵଚୋ ଯତଃ ୨୫.
'ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆକାଂକ୍ଷା ଅସ୍ଥିର; ଏହି କଥା ନିଶ୍ଚୟ ସତ୍ୟ।'
ଅଵିଜ୍ଞାତାନ୍ଵଯୋ ନଗ୍ନଃ ଶୂଲୀ ଭୂତଗଣାଧିପଃ ୨୫.
'ତାଙ୍କର ବଂଶ ପରିଚୟ ନାହିଁ, ସେ ନଗ୍ନ, ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଭୂତଗଣଙ୍କ ମାଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ।'
ଗଜାଜିନୋ ଦ୍ଵିଜିହ୍ଵାଦ୍ଯଲଂକୃତାଂଗୋ ଜଟାଧରଃ ୨୫.
'ସେ ହାତୀ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧନ୍ତି, ସାପ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ମାଟିଆ କେଶ ଧାରଣ କରନ୍ତି।'
ଗୁଣା ଯେ କୁଲଶୀଲାଦ୍ଯ ଵରାଣାମୁଦିତା ବୁଧୈଃ ୨୫.
'ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରିବାର, ଚରିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁଣ, ଯାହାକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି—'
ଶୋଚନୀଯତମା ପୂର୍ଵମାସୀତ୍ପାର୍ଵତି କୌମୁଦୀ ୨୫.
'ପୂର୍ବେ, ଓ ପାର୍ବତୀ, ତୁମେ ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକ ଭଳି ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଦୟନୀୟ ଥିଲା।'
ତପୋଧନାଃ ସର୍ଵସମା ଵଯଂ ଯଦ୍ଯପି ପାର୍ଵତି ୨୫.
'ଆମେ ସମସ୍ତେ ତପସ୍ବୀ ଓ ସମାନ ବୟସର, ତଥାପି, ଓ ପାର୍ବତୀ—'
ଵୃଷଭାରୋହଣଂ ଵାସଃ ଶ୍ମଶାନେ ପାଣିସଂଗ୍ରହଃ ୨୫.
'ତାଙ୍କର ଯାନ ବୃଷ, ତାଙ୍କର ବାସ ଶ୍ମଶାନ, ଏବଂ ବିବାହ ମଧ୍ୟ ଶେଉଁଠି।'
ଜନହାସ୍ଯକରଂ ସର୍ଵଂ ତ୍ଵଯାରବ୍ଧମସାଂପ୍ରତମ୍ ୨୫.
'ତୁମେ ଏବେ ଯାହା କରୁଛ, ସେଥିରେ ଲୋକମାନେ ହସିବେ।'
ନିଵର୍ତଯ ମନସ୍ତସ୍ମାଦସ୍ମାତ୍ସର୍ଵଵିରୋଧିନଃ ୨୫.
'ଏହି କଥା ଉପରେ ତୁମ ମନକୁ ଫେରାଇଦିଅ, କାରଣ ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତିବାଦର।'
ଵିରୁଦ୍ଧଵାଦିନଂ ଚୈଵଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣମୀଶ୍ଵରମ୍ ୨୫.
ଯିଏ ବିରୋଧ କରି କଥା କହେ, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଏବଂ ସେଇ ଭଗବାନ୍—
ମା ମା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାଷିଷ୍ଠା ଵିରୁଦ୍ଧମିତି ଶଂକରେ ୨୫.
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ଏଭଳି କଥା କହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ନ ସମ୍ଯଗଭିଜାନାସି ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଚେଷ୍ଟିତମ୍ ୨୫.
ତୁମେ ସେଇ ଦେବତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ବୁଝିପାରୁନାହାଁ।
ସ ଆଦିଃ ସର୍ଵଜଗତାଂ କୋସ୍ଯ ଵେଦାନ୍ଵଯଂ ତତଃ ୨୫.
ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଦିକାରଣ, ବେଦମାନେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ଗୁଣତ୍ରଯମଯଂ ଶୂଲଂ ଶୂଲୀ ଯସ୍ମାଦ୍ବିଭାର୍ତେ ସଃ ୨୫.
ସେ ତିନି ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣରେ ଗଠିତ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏହିପରି ତିନି ଶୂଳଧାରୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ।
ଶ୍ମଶାନଂ ଚାପି ସଂସାରସ୍ତଦ୍ଵାସୀ କୃପଯାର୍ଥିନାମ୍ ୨୫.
ଶ୍ମଶାନ ଏହି ସଂସାର, ଏବଂ ସେ ଦୟା ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେଠାରେ ବାସ କରନ୍ତି।
ଵୃଷୋ ଧର୍ମ ଇତି ପ୍ରୋକ୍ତସ୍ତମାରୂଢସ୍ତତୋ ଵୃଷୀ ୨୫.
ବୃଷ ହେଉଛି ଧର୍ମ, ଏହି ବୃଷ ଉପରେ ଚଡ଼ିଥିବାରୁ ସେ ବୃଷୀ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ।
ନାନାଵିଧାଃ କର୍ମଯୋଗା ଜଟାରୂପା ବିଭର୍ତି ସଃ ୨୫.
ସେ ଜଟାଧାରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କର୍ମମାର୍ଗ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
ଭସ୍ମୀକରୋତି ତଦ୍ଦେଵସ୍ତ୍ରିପୁରଧ୍ନସ୍ତତଃ ସ୍ମୃତଃ ୨୫.
ସେ ଦେବତା ସବୁକିଛି ଭସ୍ମ କରିଦିଅନ୍ତି, ଏହିପରି ସେ ତ୍ରିପୁର ନାଶକ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।
କଥଂକାରଂ ହି ତେ ନାମ ଭଜଂତେ ନୈଵ ତଂ ହରମ୍ ୨୫.
ଲୋକେ ତାଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ କିପରି ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି ନାହିଁ?