ପୁନସ୍ତଦ୍ଭକ୍ତିମାହାତ୍ମ୍ଯାଚ୍ଛିଵସାଯୁଜ୍ଯମାପ୍ତଵାନ୍
ଏହି ଭକ୍ତିର ମହିମାରେ ପୁନି ସେ ଶିବସହିତ ଏକତା ପାଇଲେ।
ଵିଦ୍ଯାଧରେଶ୍ଵରୌ ମୁକ୍ତୌ ଦୁର୍ଵାସଃଶାପବନ୍ଧନାତ୍
ବିଦ୍ୟାଧରଙ୍କ ଦୁଇ ପ୍ରଭୁ ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ଶାପ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ନାସ୍ତି ମାହେଶ୍ଵରାଦ୍ଧର୍ମୋ ନାସ୍ତି ଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରାତ୍
ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଠାରୁ ବଡ ଧର୍ମ ନାହିଁ, ମହେଶ୍ୱରଠାରୁ ବଡ ଦେବତା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ନାସ୍ତି ଶୈଵାଗ୍ରଣୀର୍ଵିଷ୍ଣୋର୍ନାସ୍ତି ରକ୍ଷା ଵିଭୂତିତଃ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିବ ଅଗ୍ରଣୀ ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ ରକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ନାସ୍ତି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷତୋ ଭୂଷା ନାସ୍ତି ଶାସ୍ତ୍ରଂ ଶିଵାଗମାତ୍
ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଠାରୁ ବଡ ଭୂଷଣ ନାହିଁ, ଶିବାଗମ ଠାରୁ ବଡ ଶାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ନାସ୍ତି ଵୈରାଗ୍ଯତଃ ସୌଖ୍ଯଂ ନାସ୍ତି ମୁକ୍ତେଃ ପରଂ ପଦମ୍
ବିରାଗ୍ୟ ଠାରୁ ବଡ ସୁଖ ନାହିଁ, ମୁକ୍ତି ଠାରୁ ବଡ ପଦ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ତେ ନିଵାସା ଗିରିଵ୍ଯାପ୍ତାଃ ସୋଽଯଂ ତୁ ଗିରିଶଃ ସ୍ଵଯମ୍
ସେମାନଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ ପାହାଡ଼ ଭରି ଅଛି; ଏହି ଗିରିଶ ନିଜେ ପାହାଡ଼ର ପ୍ରଭୁ।
ଇତି ଵଦତି ଶିଲାଦନଂଦନେ ମୁଦିତମନାଃ ସ ମୃକଣ୍ଡୁନଂଦନଃ ।। 1.3.2.4.
ଏଭଳି ମନରେ ଆନନ୍ଦ ନେଇ ମୃକଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଶିଲାଦପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
କିଂ କିଂ ନୃଣାଂ କର୍ମ ଭଵାଯ ଜାଯତେ କଥଂ ନୁ ତତ୍ତନ୍ନରକାଯ ଶ୍ରୂଯତେ
ଲୋକଙ୍କର କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଭଲ ପାଇଁ ହୁଏ, କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରୁ କେଉଁ ନରକ ମିଳେ ବୋଲି ଶୁଣାଯାଏ?
ରଜସ୍ତମୋଗୁଣୋପେତା ଭଵଂତି ସୁଲଭା ନରାଃ
ରଜ ଓ ତମ ଗୁଣ ଥିବା ଲୋକ ସହଜରେ ମିଳିଯାନ୍ତି।
ସାତ୍ତ୍ଵିକଃ ପୁଣ୍ଯଶୀଲତ୍ଵାନ୍ନିଃଶ୍ରେଯସମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣରେ ଭରିଥାଏ, ସେ ନିଜର ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳ ଲାଭ କରେ।
ଵୈଚିତ୍ର୍ଯାଣ୍ଯେଵ ସୃଷ୍ଟାନି ନରକାଣ୍ଯତ୍ର ତତ୍ର ଚ
ଏଠାରେ ଓ ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ନରକ ତିଆରି ହୋଇଛି।
ଚଂଡାଲୋ ଵା ଭଵେତ୍ପ୍ରେତ୍ଯ ପୁରୁଷୋ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯଯା
ଯେଉଁ ଲୋକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଚଣ୍ଡାଳ ହୋଇଯାଏ।
ପ୍ରାପ୍ନୁଯାତ୍କର୍ମକର୍ତୃତ୍ଵଂ ସୁରାପାନେନ ଚ ଦ୍ଵିଜଃ
ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜ ମଦ୍ୟପାନ କରେ, ସେ କର୍ମର କର୍ତ୍ତା ଭାବକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଯଦ୍ଯତ୍ତୁ ଚୋରଯେତ୍ତତ୍ତଚ୍ଛୂନ୍ଯଂ ସ୍ଯାଦନ୍ଯଜନ୍ମନି
ଯେଉଁ କିଛି ଚୋରି କରିଥାଏ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ ସେ ଏହାକୁ ହାରାଇ ଦେଇଥାଏ।
ନପୁଂସକତ୍ଵଂ ସଂଗଚ୍ଛେତ୍ପୁରୁଷୋ ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ
ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଗୁରୁଙ୍କର ଜନାନୀଙ୍କୁ ସମ୍ପର୍କ କରେ, ସେ ନପୁଂସକ ହୋଇଯାଏ।
ନରକେ କାଲସୂତ୍ରାଖ୍ଯେ ନିଵସେତ୍ପରଦାରଗଃ
ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ ସହ ମିଶିଥିବା ଲୋକ କାଳସୂତ୍ର ନାମକ ନରକରେ ବାସ କରେ।
ମହାଘୋରେ ଚ ପିଶୁନୋଽଵୀଚ୍ଯାଂ ଧର୍ମଵିନିଂଦକଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ଅପବାଦ କରେ, ସେ ଭୟଙ୍କର ଅବୀଚି ନରକରେ ବାସ କରେ; ଧର୍ମକୁ ଉପେକ୍ଷା କରୁଥିବା ଲୋକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖଦ ନରକରେ ରହେ।
ସଂହାରେ ଛନ୍ନପାପିଷ୍ଠୋ ମୃଷାଵାଦୀ ଭଯାନକେ 1.3.2.5.
ଯେଉଁ ମହାପାପୀ ମିଥ୍ୟା କଥା କହେ, ସେ ସଂହାର ସମୟରେ ଭୟଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ନରକରେ ବାସ କରେ।
ଵଜ୍ରେ ପରଦ୍ରୋହରତୋ ମାଂସାଶୀ ତରଲେ ଦ୍ଵିଜ
ଏ ଦ୍ୱିଜ, ଯେଉଁ ଲୋକ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେଇ ମାଂସ ଖାଏ, ସେ ଅସ୍ଥିର ବଜ୍ର ନରକରେ ରହେ।
ଅଶ୍ଵଘ୍ନୋପି ନିରୁଚ୍ଛ୍ଵାସେ ଵସେଦ୍ଗୋଘ୍ନଶ୍ଚ ଦାରୁଣେ
ଘୋଡ଼ା ହତ୍ୟା କରୁଥିବା ଲୋକ ନିଶ୍ୱାସ ବିନା ନରକରେ ବାସ କରେ; ଗାଁ ହତ୍ୟା କରୁଥିବା ଲୋକ ଦାରୁଣ ନରକରେ ରହେ।
ଦେଵସ୍ଵହାରୀ ଦହନେ ଘୋରଘୋରେ ପରସ୍ଵହୃତ୍
ଦେବତାଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ଚୋରି କରୁଥିବା ଲୋକ ଦହୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ନରକରେ ରହେ; ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କର ଧନ ଚୋରି କରୁଥିବା ଲୋକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ନରକରେ ବାସ କରେ।
ବଧ୍ନଂତି ପାଶୈର୍ନିଘ୍ନଂତି ଦଂଡୈର୍ଵିଧ୍ଯଂତି ଶଂକୁଭିଃ
ସେମାନେ ପାପୀଙ୍କୁ ରସି ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧନ୍ତି, ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ପିଟନ୍ତି, ଶଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ଭିଦ୍ରନ୍ତି।
କାଲେଯକାଶ୍ଚ ଵ୍ଯାଘ୍ରାଶ୍ଚ ହିଂସ୍ରାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ଦଶଂତ୍ଯମୂନ୍
ସାପ, ବାଘ ଓ ଅନ୍ୟ ହିଂସ୍ର ପ୍ରାଣୀମାନେ ସେମାନେକୁ କାମଡ଼ନ୍ତି।
ଖନଂତି ଗହନେ ଶ୍ଵଭ୍ରେ କଶାଭିସ୍ତାଡଯଂତି ଚ
ସେମାନେ ଗଭୀର ଗହ୍ୱରରେ ଖନନ୍ତି ଓ କଶା ଦ୍ୱାରା ପିଟନ୍ତି।
ବାହ୍ଯନ୍ତେ ଦୁର୍ଵହାନ୍ଭାରାନ୍ଯମଦୂତୈର୍ହି ପାପିନଃ
ଯମଙ୍କର ଦୂତମାନେ ପାପୀଙ୍କୁ ଅସହ୍ୟ ଭାର ବହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରନ୍ତି।
ସ୍ଵର୍ଣାପହାରୀ କୁନଖୀ ଦୁଶ୍ଚର୍ମା ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚୋରି କରୁଥିବା, ଖରାପ ନଖ ଥିବା, ଅଶୁଦ୍ଧ ଚର୍ମ ଥିବା ଓ ଗୁରୁଙ୍କର ଜନାନୀଙ୍କୁ ସମ୍ପର୍କ କରୁଥିବା—
କୂଟସାକ୍ଷୀ ଚାକ୍ଷିରୋଗୀ ମଂଦାଗ୍ନିଶ୍ଚାଗ୍ରଭୋଜନଃ
ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀ, ଚକ୍ଷୁ ରୋଗୀ, ଦୁର୍ବଳ ଜଠରାଗ୍ନି ଥିବା ଓ ବଡ଼ମାନେଙ୍କୁ ଆଗରେ ଖାଇଥିବା—
ପରଦାରରତଃ ପଂଗୁ ବଧିରଃ ପରନିଂଦକଃ 1.3.2.5.
ଅନ୍ୟଜନଙ୍କର ଜୀବନସାଥୀ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହେବା ଲୋକ ଅନ୍ଧା, ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବାରେ ପରିଣତ ହୁଏ।
ଅଭ୍ଯାଗତାତିଥିତ୍ଯାଗୀ କପୋଲକଂଟକୋ ଭଵେତ୍
ଯେଉଁଜଣ ଆସିଥିବା ଅତିଥିକୁ ଅନଦେଖା କରେ, ସେ ଗାଲିରେ କଣ୍ଟା ହେବାର ଫଳ ଭୋଗେ।