ଆଵାସଃ ସର୍ଵସିଦ୍ଧାନାଂ ମହର୍ଷୀଣାଂ ସୁପର୍ଵଣାମ୍
ଏହା ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧ, ମହାଋଷି ଓ ଶୁଭ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଧାରଣ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କର ନିବାସ।
ସୁମେରୋରପି କୈଲାସାଦପ୍ଯସୌ ମନ୍ଦରାଦପି
ଏହା ସୁମେରୁ, କୈଳାସ ଓ ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ଉପରିକ୍ଷିପ୍ତ।
ସ୍ପୃହଯଂତି ଯଦୀଯେଭ୍ଯୋ ଜଂତୁଭ୍ଯୋପି ଦିଵୌକସଃ
ସେଠାରେ ବସୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଇର୍ଷ୍ୟା କରନ୍ତି।
ନ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷାଃ ସଦୃଶା ଯତ୍ରତ୍ଯାନାଂ ମହୀରୁହାମ୍
ସେଠାରେ ଥିବା ବଡ଼ ବୃକ୍ଷମାନେ କଳ୍ପବୃକ୍ଷମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି।
ହିଂସୈକରୁଚଯୋ ଵ୍ଯାଧା ଅପି ରୂପାନୁସାରତଃ
ଏଠାରେ ହିଂସାକୁ ପ୍ରିୟ କରୁଥିବା ଶିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଯଦୁଦ୍ଦେଶଚରା ମେଘାଃ ଶିଖରାଣ୍ଯଭିବଂଧକାଃ
ସେଠାରେ ଘୁଡ଼ୁଥିବା ମେଘମାନେ ପର୍ବତ ଶିଖରକୁ ଛୁଇଁଯାନ୍ତି।
କଲାରାଵାଃ ଖଗା ଯତ୍ର କ୍ଵଣଂତେ କୀଚକା ଅପି
ସେଠାରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧୁର ଗୀତ ଗାନ୍ତି, କିଚକ ବାଂଶମାନେ ମଧ୍ୟ ଶବ୍ଦ କରନ୍ତି।
ସ୍ମରନ୍ତୋ ଯତ୍ର ଖଦ୍ଯୋତାଃ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ନିଶାଗମେ 1.3.2.4.
ସେଠାରେ ଖଡ଼ିଓଟମାନେ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ରାତିରେ ଆଲୋକ କରନ୍ତି, ମନେ କରୁଥିବା ପରି।
ନିଷ୍ପ୍ରତ୍ଯୂହକୃତାଶ୍ଲେଷା ନିତ୍ଯଂ ଯତ୍ତଟିନୀରୁହାଃ
ସେଠାରେ ନଦୀପାର ଗଛମାନେ ସଦା ଅବାଧିତ ଭାବରେ ଏକତ୍ରିତ ଅଛନ୍ତି।
ଯସ୍ଯୋତ୍ତୁଂଗସ୍ଯ ଶୃଂଗାଗ୍ରସଂଗମା ଅପି ତାରକାଃ
ସେଠାରେ ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତ ଶିଖର ସହ ତାରାମାନେ ସମ୍ପର୍କ କରିଥାନ୍ତି।
ମୃଗାଃ ସର୍ଵେପି ସତତଂ ଚରଂତୋ ଯତ୍ର ସାନୁଷୁ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ପଶୁମାନେ ପର୍ବତ ଡ଼େଉଁ ଉପରେ ସଦା ଚରାଇଯାନ୍ତି।
ଯସ୍ଯ ପାଦାଂତିକଚରୈଃ ପ୍ରାଯେଣ ଶବରୈରପି
ସେଠାରେ ପର୍ବତ ପାଦରେ ଶବରମାନେ ସାଧାରଣ ଭାବେ ଦେଖାଯାନ୍ତି।
କିଂ ବହୂକ୍ତ୍ଯାଭ୍ଯସୂଯଂତେ ଦ୍ଵୈମାତୁରକୁମାରଯୋଃ
ଅଧିକ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ; ଦୁଇ ମାଆର ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଇର୍ଷ୍ୟା କରନ୍ତି।
ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରଦ୍ଵିପା ଯସ୍ମିନ୍କାଲେ ତ୍ଯକ୍ତକଲେଵରାଃ
ସେଠାରେ ସିଂହ, ବାଘ ଓ ହାତୀମାନେ ନିଜ ଶରୀର ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି।
ଅସ୍ଯ ଭାସ୍କରନାମାଦ୍ରିଃ ପୂର୍ଵସ୍ଯାଂ ଦିଶି ଦୃଶ୍ଯତେ
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଭାସ୍କର ନାମକ ପାହାଡ଼ ଦେଖାଯାଏ ।
ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ଦିଶି ଦଂଡାଦ୍ରିରିତି କଶ୍ଚିନ୍ମହୀଧରଃ
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଦଣ୍ଡ ନାମକ ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଅଛି ।
ଦକ୍ଷିଣସ୍ଯାଂ ଚ ଶୋଣାଦ୍ରେରଦ୍ରିରସ୍ତ୍ଯମରାଚଲଃ
ଶୋଣ ପାହାଡ଼ର ଦକ୍ଷିଣ ପାଖରେ ଅମରାଚଳ ପାହାଡ଼ ଅଛି ।
ଉତ୍ତରେଽସ୍ମିନ୍ହରିଦ୍ଭାଗେ ସିଦ୍ଧାଧ୍ଯାସିତକନ୍ଦରଃ 1.3.2.4.
ଏଠାରେ ଉତ୍ତର ଅଂଶର ଗୁହାଗୁଡିକୁ ସିଦ୍ଧମାନେ ବସିଛନ୍ତି ।
ତତ୍ପର୍ଯଂତପ୍ରଭୂତାନାମନ୍ଯେଷାମପି ଭୂଭୃତାମ୍
ତାହାର ସୀମାରେ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ପାହାଡ଼ ଭଲେ ଅଛନ୍ତି ।
ଧାରିତା ଯେନ ସତତଂ ସର୍ଵେପି ଧରଣୀରୁହାଃ
ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଗଛ ସଦା ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧାରିତ ହୁଅନ୍ତି ।
ଯସ୍ମିନ୍ଗିରୀଶେ ସଂଦୃଷ୍ଟେ ମେନାତୁହିନଭୂଭୃତୋଃ
ଏହି ପାହାଡ଼ର ଦେଖାରେ ମେନା ଓ ହିମବାନ୍ ଦେଖିଯାନ୍ତି ।
ତରୁପଲ୍ଲଵଲକ୍ଷେଣ ଲକ୍ଷ୍ଯମାଣଜଟାଧରଃ
ଗଛ ଓ ଲତାର ଚିହ୍ନରେ ତାଙ୍କ ଜଟା ଚିହ୍ନିବାକୁ ମିଳେ ।
ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତ୍ତୋଯଶୃଂଗସ୍ଯ ଦ୍ଵିପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଥେନ୍ଦୁଭାସ୍କରଃ
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପାହାଡ଼ ଶିଖରର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ।
ଵର୍ଷାସୁ ଶିଖରାଧସ୍ତାଦଭିନୀଲବଲାହକଃ
ବର୍ଷାକାଳରେ ଶିଖର ତଳେ ଗଭୀର କଳା ମେଘ ରହିଥାଏ ।
ସହସ୍ରପାଦଃ ସାହସ୍ରଶୀର୍ଷୋ ଯଃ ପର୍ଵତେଶ୍ଵରଃ
ଏହି ପାହାଡ଼ର ହଜାରଟି ପାଁ ଓ ହଜାରଟି ମୁଣ୍ଡି ଅଛି ।
ଶିରୋଲୀନାମରସରିତ୍ସ୍ରୋତାଃ ପ୍ରାଗିତି ନାଦ୍ଭୁତମ୍
ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡି ଭିତରେ ନଦୀର ଝରଣା ଲୁଚିଯିବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ ।
ଆସାଦିତାପକଟକଃ ଶାରଦୈର୍ଯଃ ପଯୋଧରୈଃ
ଶରତ ମେଘ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଏକ କଟକ ତିଆରି କରିଥାଏ ।
ଯତ୍ର ଶୃଙ୍ଗାଗ୍ରସଂଲଗ୍ରସଂଲଗ୍ନନୀଲଲୋହିତଃ 1.3.2.4.
ଯେଉଁଠି ଶିଖରର ଟିପରେ ନୀଳ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗ ଲଗିଥାଏ ।
ସୁଦୁର୍ଗମତ୍ଵାଦୁଗ୍ରତ୍ଵମପି ଧତ୍ତେ ନ ନାମତଃ
ଅତି କଷ୍ଟ ସହିତ ପହଞ୍ଚିବାରେ ଏହା ଭୟଙ୍କର ଲାଗେ, କିନ୍ତୁ ନାମରେ ତେଣୁ ନୁହେଁ ।
ତକ୍ଷକାନଂତସର୍ପାଦ୍ଯୈଃ ସ୍ପର୍ଧନ୍ତେ ଭୁଜଗେଶ୍ଵରୈଃ
ତକ୍ଷକ, ଅନନ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟ ସର୍ପମାନେ ସର୍ପର ମହାରାଜମାନେ ସହିତ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରନ୍ତି ।