କସ୍ଯାନ୍ଯସ୍ଯ କୃତେ ଦେଵଃ ସ୍ଵସ୍ଯୈଵାଜ୍ଞାକରଂ ଯମମ୍
ଭଗବାନ୍ ନିଜ ସେବକଙ୍କୁ ଆଉ କାହା ପାଇଁ ଆଜ୍ଞା ଦେଇଥାନ୍ତି ?
ତ୍ଵମେଵ ଶାଂକରାନ୍ଧର୍ମାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଵିଦ୍ଧି ରହସ୍ଯତଃ
ତୁମେ ଏକା ଲୁଚିଥିବା ସମସ୍ତ ଶାଙ୍କର ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଛ ।
ତ୍ଵଯୈଵାନ୍ଯେନ କେନାହମେଵଂ ଶୁଶ୍ରୂଷିତଶ୍ଚିରମ୍
ମୋତେ ଏଭଳି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି କେବଳ ତୁମେ, ଆଉ କେହି ନୁହେଁ, ସେବା କରିଛ ।
ଉପଦେକ୍ଷ୍ଯାମି ତେ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଗୁପ୍ତଂ ତଦ୍ଧର୍ମଶାସନୈଃ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଗୁପ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରର ବିଦ୍ୟା ଶିଖାଇବି, ଯାହା ଧର୍ମ ଶାସନରେ ରକ୍ଷିତ ।
ଆଦରାଦନୁଯୁଂଜାନଂ ଶିଷ୍ଯଂ ଯୋ ଦେଶିକଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଯେ ଶିଷ୍ୟ ଆଦରରେ ଲଗିଥାଏ, ଗୁରୁ ନିଜେ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ତାଙ୍କୁ ଶିଖାଇବା ଉଚିତ ।
ସମାହିତମନା ଭୂତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵାସଂ କୁରୁ ଶାଶ୍ଵତମ୍
ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରି, ଦୃଢ଼ ଆସ୍ଥା ରଖ ।
ସ୍ମର ସ୍ମରାଂତକଂ ଦେଵଂ ଵଂଦସ୍ଵାଧ୍ଯାଯ ଶାଂକରୀମ୍
କାମ ନାଶକ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କର, ଶାଙ୍କରୀ ଷ୍ଟୋତ୍ରକୁ ପ୍ରଶଂସା କର।
ଅସ୍ତି ଦକ୍ଷିଣଦିଗ୍ଭାଗେ ଦ୍ରାଵିଡେଷୁ ତପୋଧନ 1.3.2.4.
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ, ଦ୍ରାବିଡ ଭୂମିରେ, ହେ ତପସ୍ୱୀ, ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି—
ଯୋଜନତ୍ରଯଵିସ୍ତୀଣମୁପାସ୍ଯଂ ଶିଵଯୋଗିଭିଃ
ଏହା ତିନି ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ଶିବ ଭକ୍ତ ଯୋଗୀମାନେ ଯାହାକୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି।
ତତ୍ର ଦେଵଃ ସ୍ଵଯଂ ଶମ୍ଭୁଃ ପର୍ଵତାକାରତାଂ ଗତଃ
ସେଠାରେ ଦେବ ଶମ୍ଭୁ ସ୍ୱୟଂ ପର୍ବତ ଆକାର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଆଵାସଃ ସର୍ଵସିଦ୍ଧାନାଂ ମହର୍ଷୀଣାଂ ସୁପର୍ଵଣାମ୍
ଏହା ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧ, ମହାଋଷି ଓ ଶୁଭ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଧାରଣ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କର ନିବାସ।
ସୁମେରୋରପି କୈଲାସାଦପ୍ଯସୌ ମନ୍ଦରାଦପି
ଏହା ସୁମେରୁ, କୈଳାସ ଓ ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ଉପରିକ୍ଷିପ୍ତ।
ସ୍ପୃହଯଂତି ଯଦୀଯେଭ୍ଯୋ ଜଂତୁଭ୍ଯୋପି ଦିଵୌକସଃ
ସେଠାରେ ବସୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଇର୍ଷ୍ୟା କରନ୍ତି।
ନ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷାଃ ସଦୃଶା ଯତ୍ରତ୍ଯାନାଂ ମହୀରୁହାମ୍
ସେଠାରେ ଥିବା ବଡ଼ ବୃକ୍ଷମାନେ କଳ୍ପବୃକ୍ଷମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି।
ହିଂସୈକରୁଚଯୋ ଵ୍ଯାଧା ଅପି ରୂପାନୁସାରତଃ
ଏଠାରେ ହିଂସାକୁ ପ୍ରିୟ କରୁଥିବା ଶିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଯଦୁଦ୍ଦେଶଚରା ମେଘାଃ ଶିଖରାଣ୍ଯଭିବଂଧକାଃ
ସେଠାରେ ଘୁଡ଼ୁଥିବା ମେଘମାନେ ପର୍ବତ ଶିଖରକୁ ଛୁଇଁଯାନ୍ତି।
କଲାରାଵାଃ ଖଗା ଯତ୍ର କ୍ଵଣଂତେ କୀଚକା ଅପି
ସେଠାରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧୁର ଗୀତ ଗାନ୍ତି, କିଚକ ବାଂଶମାନେ ମଧ୍ୟ ଶବ୍ଦ କରନ୍ତି।
ସ୍ମରନ୍ତୋ ଯତ୍ର ଖଦ୍ଯୋତାଃ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ନିଶାଗମେ 1.3.2.4.
ସେଠାରେ ଖଡ଼ିଓଟମାନେ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ରାତିରେ ଆଲୋକ କରନ୍ତି, ମନେ କରୁଥିବା ପରି।
ନିଷ୍ପ୍ରତ୍ଯୂହକୃତାଶ୍ଲେଷା ନିତ୍ଯଂ ଯତ୍ତଟିନୀରୁହାଃ
ସେଠାରେ ନଦୀପାର ଗଛମାନେ ସଦା ଅବାଧିତ ଭାବରେ ଏକତ୍ରିତ ଅଛନ୍ତି।
ଯସ୍ଯୋତ୍ତୁଂଗସ୍ଯ ଶୃଂଗାଗ୍ରସଂଗମା ଅପି ତାରକାଃ
ସେଠାରେ ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତ ଶିଖର ସହ ତାରାମାନେ ସମ୍ପର୍କ କରିଥାନ୍ତି।
ମୃଗାଃ ସର୍ଵେପି ସତତଂ ଚରଂତୋ ଯତ୍ର ସାନୁଷୁ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ପଶୁମାନେ ପର୍ବତ ଡ଼େଉଁ ଉପରେ ସଦା ଚରାଇଯାନ୍ତି।
ଯସ୍ଯ ପାଦାଂତିକଚରୈଃ ପ୍ରାଯେଣ ଶବରୈରପି
ସେଠାରେ ପର୍ବତ ପାଦରେ ଶବରମାନେ ସାଧାରଣ ଭାବେ ଦେଖାଯାନ୍ତି।
କିଂ ବହୂକ୍ତ୍ଯାଭ୍ଯସୂଯଂତେ ଦ୍ଵୈମାତୁରକୁମାରଯୋଃ
ଅଧିକ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ; ଦୁଇ ମାଆର ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଇର୍ଷ୍ୟା କରନ୍ତି।
ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରଦ୍ଵିପା ଯସ୍ମିନ୍କାଲେ ତ୍ଯକ୍ତକଲେଵରାଃ
ସେଠାରେ ସିଂହ, ବାଘ ଓ ହାତୀମାନେ ନିଜ ଶରୀର ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି।
ଅସ୍ଯ ଭାସ୍କରନାମାଦ୍ରିଃ ପୂର୍ଵସ୍ଯାଂ ଦିଶି ଦୃଶ୍ଯତେ
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଭାସ୍କର ନାମକ ପାହାଡ଼ ଦେଖାଯାଏ ।
ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ଦିଶି ଦଂଡାଦ୍ରିରିତି କଶ୍ଚିନ୍ମହୀଧରଃ
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଦଣ୍ଡ ନାମକ ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଅଛି ।
ଦକ୍ଷିଣସ୍ଯାଂ ଚ ଶୋଣାଦ୍ରେରଦ୍ରିରସ୍ତ୍ଯମରାଚଲଃ
ଶୋଣ ପାହାଡ଼ର ଦକ୍ଷିଣ ପାଖରେ ଅମରାଚଳ ପାହାଡ଼ ଅଛି ।
ଉତ୍ତରେଽସ୍ମିନ୍ହରିଦ୍ଭାଗେ ସିଦ୍ଧାଧ୍ଯାସିତକନ୍ଦରଃ 1.3.2.4.
ଏଠାରେ ଉତ୍ତର ଅଂଶର ଗୁହାଗୁଡିକୁ ସିଦ୍ଧମାନେ ବସିଛନ୍ତି ।
ତତ୍ପର୍ଯଂତପ୍ରଭୂତାନାମନ୍ଯେଷାମପି ଭୂଭୃତାମ୍
ତାହାର ସୀମାରେ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ପାହାଡ଼ ଭଲେ ଅଛନ୍ତି ।
ଧାରିତା ଯେନ ସତତଂ ସର୍ଵେପି ଧରଣୀରୁହାଃ
ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଗଛ ସଦା ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧାରିତ ହୁଅନ୍ତି ।