ଋଷଯୋ ମନୁଜା ଦେଵାଃ ଶିଵବ୍ରହ୍ମମୁଖା ଅପି ୧୪.
ଋଷିମାନେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ, ଦେବତାମାନେ—ଏଠାକୁ ଶିବ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ—
ଇତି ଚିଂତ୍ଯ ଵିରିଂଚୋଽପି ତତ୍ରୈଵାଂତରଧୀଯତ ୧୪.
ଏପରି ଭାବି ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ ସେଠାରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଆହାରମିଚ୍ଛନ୍ସ୍ଵାଂ ଭାର୍ଯାଂ ନ ଦଦର୍ଶାଶ୍ରମେ ସ୍ଵକେ ୧୪.
ଖାଦ୍ୟ ଆଶା କରି, ସେ ନିଜ ଆଶ୍ରମରେ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
ଵିଲୋକଯନ୍ସ୍ଵକାଂ ଭାର୍ଯାଂ ଵିଧିତ୍ସୁଃ କର୍ମ ନୈତ୍ଯକମ୍ ୧୪.
ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଖୋଜୁଥିଲେ।
ରୁଦନ୍ତୀଂ ସ୍ଵାଂ ପ୍ରିଯାଂ ଦୀନାଂ ତରୁପ୍ରଚ୍ଛାଦିତାନନାମ୍ ୧୪.
ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାକୁ ଦୁଃଖିତ ଦେଖିଲେ, ଗଛର ଡାଳି ତଳେ ମୁହଁ ଲୁଚାଇ, କାନ୍ଦୁଥିବା।
କେନ ତେଽପକୃତଂ ଭୀରୁ ଵର୍ତଂତ୍ଯାସ୍ତପସି ସ୍ଵକେ କଂ ଵା କାମଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମି ଶୀଘ୍ରଂ ପ୍ରବ୍ରୂହି ଭାମିନି॥ ୧୪.
ତୁମେ ନିଜ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବାବେଳେ କିଏ ତୁମକୁ ଅନ୍ୟାୟ କଲା, ଭୟଭିତା? କିମ୍ବା କେଉଁ ଇଚ୍ଛା ମୁଁ ପୂରଣ କରିବି? ଶୀଘ୍ର କହ, ସୁନ୍ଦରୀ।
ଗୃହେଶ୍ଵରୀଂ ସଦ୍ଗୁଣଭୂଷିତାଂ ଶୁଭାଂ ପଂଗ୍ଵଂଧଯୋଗେନ ପତିଂ ସମେତାମ୍ ୧୪.
ଘରର ମାଲିକା, ଭଲ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତା, ଶୁଭା, ବିବାହ ବନ୍ଧନରେ ପତି ସହିତ ଏକତ୍ରିତ।
ନାଶିତାସ୍ମ୍ଯପଵିଦ୍ଧାସ୍ମି ତ୍ରାସିତା ପୀଡିତାସ୍ମି ଚ ୧୫.
ମୁଁ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି, ତ୍ୟାଗ ହୋଇଛି, ଭୟଭିତ ଓ ପୀଡିତ ହୋଇଛି।
ଦୁଃଖପାରମପଶ୍ଯଂତୀ ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତୁଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା ୧୫.
ମୋ ଦୁଃଖର କୌଣସି ସୀମା ନାହିଁ, ଦେଖି ମୁଁ ଜୀବନ ଛାଡିବାକୁ ଠାନିଛି।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରୋ ଦୁଃଖିତୋଽଚିଂତଯଦ୍ଧୃଦି ୧୫.
ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ଏବଂ ମନରେ ଭାବିଲେ।
ତଥାପି ମନ୍ଯେ ଶାସ୍ତ୍ରୈଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵନୁକଂପ୍ଯା ପ୍ରିଯେତି ଯତ୍ ୧୫.
ତଥାପି ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ସେ ପ୍ରେମିକା ଥିବାରୁ ଦୟା ଯୋଗ୍ୟ।
ଵ୍ଯସନାର୍ଣଵମତ୍ଯେତି ଜଲଯାନୈରିଵାର୍ଣଵମ୍ ୧୫.
ଯେପରି ନୌକା ଦ୍ୱାରା ଲୋକେ ସମୁଦ୍ର ପାର କରନ୍ତି, ସେପରି ଦୁଃଖର ସାଗର ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରାଯାଏ।
ଗେହିନୋ ହେଲଯା ଜିଗ୍ଯୁର୍ଦସ୍ଯୂନ୍ଦୂର୍ଗ ପତିର୍ଯଥା ୧୫.
ଘରସ୍ଥମାନେ ଅବହେଳା କରିଲେ, ଦୁର୍ଗର ମାଲିକ ଯେପରି ଚୋରମାନେ ଦ୍ୱାରା ହାରିଯାନ୍ତି, ସେପରି ହୋଇଥାଏ।
ଅଥାଯୁଷା ଵା କାର୍ତ୍ସ୍ନ୍ଯେନ ଧର୍ମେ ଦିତ୍ସୁର୍ଯଥୈଵ ଚ ୧୫.
କିମ୍ବା ଯେପରି କେହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୁଷ୍ୟ କିମ୍ବା ଧର୍ମ ଦାନ କରିଦିଏ, ସେପରି।
ଭର୍ତଵ୍ଯା ଏଵ ଯସ୍ମାଚ୍ଚ ତସ୍ମାଦ୍ଭାର୍ଯେତି ସା ସ୍ମୃତା ୧୫.
ଯେହেতୁ ତାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିବା ଦରକାର, ସେହିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ 'ଭାର୍ଯ୍ୟା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସଂସାରକଲ୍ମଷାତ୍ତ୍ରାତ୍ରୀ କଲତ୍ରମିତି ସା ତତଃ ୧୫.
ସେ ସଂସାରର ଅଶୁଦ୍ଧିରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ, ଏହିକାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ 'କଳତ୍ର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତ୍ରୀଣି ଜ୍ଯୋତୀଂଷି ପୁରୁଷ ଇତି ଵୈ ଦେଵଲୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ୧୫.
ଦେବଳ କହିଲେ: ପୁରୁଷଙ୍କ ଶରୀରରେ ତିନିଟି ଆଲୋକ ଅଛି।
ତଦେନାଂ ପୀଡିତାଂ ଚେଦ୍ଯଃ ପତିର୍ଭୂତ୍ଵା ନ ପାଲଯେ ୧୫.
ଯଦି ସେ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ହେଲେ ସେ ରକ୍ଷା କରିନଥାଏ—
ଅହ ମପ୍ଯେନମିଂଦ୍ରଂ ଵୈ ଶକ୍ତୋ ଜେତୁଂ ଯଥାଽନୃଣାମ୍ ୧୫.
ତେବେ ମୁଁ ଋଣମୁକ୍ତ ମଣିଷ ଭଳି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିପାରିବି।
ଇତି ସଂଚିଂତ୍ଯ ଵଜ୍ରାଂଗଃ କୋପଵ୍ଯାକୁଲଲୋଚନଃ ୧୫.
ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ବଜ୍ରାଙ୍ଗଙ୍କ ଆଖି ରେ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଗଲା।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତୁ ତସ୍ଯ ସଂକଲ୍ପଂ ବ୍ରହ୍ମା କ୍ରୂରତରଂ ପୁନଃ ୧୫.
ତାଙ୍କର ଏହି ଭୟଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ବୁଝି, ବ୍ରହ୍ମା ଏହାକୁ ଜାଣିଲେ।
ଉଵାଚୈନଂ ସ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରଭୁର୍ମଧୁରଯା ଗିରା॥ ୧୫.
ସେ ଭଗବାନ୍ ମଧୁର କଥାରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
କିମର୍ଥଂ ଭୂଯ ଏଵ ତ୍ଵଂ ନିଯମଂ କ୍ରୂରମିଚ୍ଛସି ୧୫.
ତୁମେ ପୁଣି କାହିଁକି ଏପରି କଠିନ ନିୟମ ନେବାକୁ ଚାହୁଁଛ? କାହିଁକି?
ଯାଵଦବ୍ଦସହସ୍ରେଣ ନିରାହାରେଣ ଵୈ ଫଲମ୍ ୧୫.
ହଜାର ବର୍ଷ ଉପବାସ କଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହାର ଫଳ—
ତ୍ଯାଗୋ ହ୍ଯପ୍ରାପ୍ତକାମାନାଂ ନ ତଥା ଚ ଗୁରୁଃ ସ୍ମୃତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵାକ୍ଯଂ ଦୈତ୍ଯଃ ପ୍ରାଂଜଲିରବ୍ରଵୀତ୍॥ ୧୫.
ଯାହାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତ୍ୟାଗ କିଛି ବଡ଼ ମନାଯାଏ ନାହିଁ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦାନବ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ:
ପତ୍ନ୍ଯର୍ଥେଽହଂ କରିଷ୍ଯାମି ତପୋ ଘୋରଂ ପିତାମହ ୧୫.
ମୋର ସ୍ତ୍ରୀ ପାଇଁ, ହେ ପିତାମହ, ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରିବି।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚୋ ଦେଵଃ ପଦ୍ମଗର୍ଭୋଦ୍ଭଵସ୍ତଦା ୧୫.
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଦେବତା ତାକୁ—
ଅଲଂ ତେ ତପସା ଵତ୍ସ ମା କ୍ଲେଶେ ଵିସ୍ତରେ ଵିଶ ୧୫.
ବସ୍, ବେଟା, ଏତେ ତପସ୍ୟା ଦରକାର ନାହିଁ; ଅତିକ୍ରମ କରି କଷ୍ଟ ନେଉନି।
ଦେଵସୀମଂତିନୀକାମ୍ଯଧମ୍ମିଲ୍ଲକଵିମୋକ୍ଷଣଃ ୧୫.
ଦେବତା ସୀମନ୍ତିନୀଙ୍କୁ ଚାହିଁ, ଧମ୍ମିଲ୍ଲକର ଗଠିକୁ ଖୋଲିଦେଲେ।
ଵିସୃଜ୍ଯ ଗତ୍ଵା ମହିଷୀଂ ନଂଦଯା ମାସ ତାଂ ମୁଦା ୧୫.
ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ସେ ତାଙ୍କର ରାଣୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ।