ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ କୁଲେ ଜାତୋ ଜାତିମାତ୍ରୋ ଯଦା ଭଵେତ୍ ୫.
ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ହେଲେ, ସେ କେବଳ ଜନ୍ମରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୁଏ।
ଏକୋଦ୍ଦେଶ୍ଯମତିକ୍ରମ୍ଯ ଵେଦସ୍ଯାଚାରଵାନୃଜୁଃ ୫.
କିନ୍ତୁ କେବଳ ପାଠ କରିବାକୁ ଛାଡ଼ି, ଯିଏ ବେଦ ଅନୁଯାୟୀ ଆଚରଣ ଓ ସିଧାସଳଖ ହୁଏ—
ଏକାଂ ଶାଖାଂ ସକଲ୍ପାଂ ଚ ଷଡ୍ଭିରଂଗୈରଧୀତ୍ଯ ଚ ୫.
ଏକଟି ବେଦଶାଖା, ତାହାର ସହାୟ ବିଦ୍ୟା ଓ ଛଅଟି ଅଙ୍ଗ ସହିତ ଯେଉଁଠି ଭଲଭାବେ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଛି,
ଵେଦଵେଦାଂଗତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଃ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ପାପଵର୍ଜିତଃ ୫.
ଯିଏ ବେଦ ଓ ତାହାର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି, ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ଓ ପାପରୁ ଦୂରେ,
ଅନୂଚାନଗୁଣୋପେତୋ ଯଜ୍ଞସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଯଂତ୍ରିତଃ ୫.
ଯିଏ ଗୁରୁଙ୍କର ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍,
ଵୈଦିକଂ ଲୌକିକଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଜ୍ଞାନମଵାପ୍ଯ ଯଃ ୫.
ଯିଏ ବେଦିକ ଓ ସାଧାରଣ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଅଧିଗମ କରିଛନ୍ତି,
ଊର୍ଧ୍ଵରେତା ଭଵତ୍ଯଗ୍ର୍ଯୋ ନିଯତାଶୀ ନସଂଶ ଯୀ ୫.
ଯିଏ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଶକ୍ତିବାନ୍, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଖାଦ୍ୟରେ ସଂଯମୀ ଓ ସନ୍ଦେହ ରହିତ,
ନିଵୃତ୍ତଃ ସର୍ଵତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଃ କାମକ୍ରୋଧଵିଵର୍ଜିତଃ ୫.
ଯିଏ ବାହ୍ୟ ଜଗତରୁ ପୃଥକ୍, ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ଜ୍ଞାନୀ, କାମ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ମୁକ୍ତ,
ଏଵମନ୍ଵଯଵିଦ୍ଯାଭ୍ଯାଂ ଵୃତ୍ତେନ ଚ ସମୁଚ୍ଛ୍ରିତାଃ ୫.
ଏପରି ଜନ୍ମ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଆଚରଣରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ,
ଇତ୍ଯେଵଂଵିଧଵିପ୍ରତ୍ଵମୁକ୍ତଂ ଶ୍ରୃଣୁ ଯୁଗାଦଯଃ ୫.
ଏଭଳି ବ୍ରାହ୍ମଣର ଲକ୍ଷଣ କୁହାଗଲା; ଏବେ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭ ସୁଣ।
ଵୈଶାଖସ୍ଯ ତୃତୀଯା ଯା ଶୁକ୍ଲା ତ୍ରେତାଦିରୁଚ୍ଯତେ ୫.
ବୈଶାଖ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ତୃତୀୟା ତିଥିକୁ ତ୍ରେତା ଯୁଗର ଆରମ୍ଭ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତ୍ରଯୋଦଶୀ ନଭସ୍ଯେ ଚ କୃଷ୍ଣା ସା ହି କଲେଃ ସ୍ମୃତା ୫.
ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥି କଳିଯୁଗର ଆରମ୍ଭ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ଏତାଶ୍ଚତସ୍ରସ୍ତିଥଯୋ ଯୁଗାଦ୍ଯା ଦତ୍ତଂ ହୁତଂ ଚାକ୍ଷଯମାଶୁ ଵିଦ୍ଯାତ୍ ୫.
ଏହି ଚାରିଟି ତିଥି, ଯେଉଁଠି ଯୁଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ସେଠି ଦାନ ଓ ହୋମ କଲେ ତାହା କ୍ଷୟ ହୁଏନା ବୋଲି ଜାଣିବା।
ଯୁଗାଦ୍ଯାଃ କଥିତା ହ୍ଯେତା ମନ୍ଵାଦ୍ଯାଃ ଶ୍ରୃଣୁ ସାଂପ୍ରତମ୍ ୫.
ଏପରି ଯୁଗର ଆରମ୍ଭ କୁହାଗଲା; ଏବେ ମନ୍ବନ୍ତର ଆରମ୍ଭ ସୁଣ।
ତୃତୀଯା ଚୈତ୍ରମାସସ୍ଯ ତଥା ଭାଦ୍ରପଦସ୍ଯ ଚ ୫.
ଚୈତ୍ର ଓ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ତୃତୀୟା ତିଥି,
ଆଷାଢସ୍ଯାପି ଦଶମୀ ମାଘମାସସ୍ଯ ସପ୍ତମୀ ୫.
ଆଷାଢ଼ ମାସର ଦଶମୀ ଓ ମାଘ ମାସର ସପ୍ତମୀ,
କାର୍ତିକୀ ଫାଲ୍ଗୁନୀ ଚୈତ୍ରୀ ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ପଞ୍ଚଦଶୀ ସିତା ୫.
କାର୍ତ୍ତିକ, ଫାଲ୍ଗୁନୀ, ଚୈତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ପଞ୍ଚଦଶୀ,
ଯସ୍ଯାଂ ତିଥୌ ରଥଂ ପୂର୍ଵଂ ପ୍ରାପ ଦେଵୋ ଦିଵାକରଃ ୫.
ଯେଉଁ ତିଥିରେ ଦେବତା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଥମେ ରଥ ପାଇଥିଲେ,
ତସ୍ଯାଂ ଦତ୍ତଂ ହୁତଂ ଚେଷ୍ଟଂ ସର୍ଵମେଵାକ୍ଷଯଂ ମତମ୍ ୫.
ସେହି ଦିନ ଯେଉଁ କିଛି ଦିଆଯାଏ, ହୋମ କିମ୍ବା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ସବୁ ଅକ୍ଷୟ ମନାଯାଏ।
ନିତ୍ଯୋଦ୍ଵେଜକମାହୁର୍ଯଂ ବୁଧାସ୍ତଂ ଶ୍ରୃଣୁ ତତ୍ତ୍ଵତଃ ୫.
ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ମାନେ ସେହି ଦିନକୁ ସଦା ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ରଣା କରନ୍ତି; ଏହି କଥାକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ସୁଣ।
ଉଦ୍ଵେଜଯତି ଭୂତାନି ଯଥା ଚୌରାସ୍ତଥୈଵ ସଃ ୫.
ସେ ଜଣେ ଚୋରଙ୍କ ପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଶାନ୍ତ କରେ।
ଇହୋପପତ୍ତିର୍ମମ କେନ କର୍ମଣା କ୍ଵ ଚ ପ୍ରଯାତଵ୍ଯମିତୋ ମଯେତି ୫.
ମୁଁ କେଉଁ କର୍ମରେ ଏଠାରେ ଆସିଛି, ଏଠାରୁ ମୋତେ କେଉଁଠି ଯିବାକୁ ପଡିବ?
ମାସୈରଷ୍ଟଭିରହ୍ନା ଚ ପୂର୍ଵେଣ ଵଯସାଯୁଷା ୫.
ଆଠ ମାସ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଦିନ, ପୂର୍ବ ଜନ୍ମ ଓ ଆୟୁଷ୍ୟରେ।
ଅର୍ଚିର୍ଧୂମଶ୍ଚ ମାର୍ଗୌ ଦ୍ଵାଵାହୁର୍ଵେଦାଂତଵାଦିନଃ ୫.
ବେଦଜ୍ଞମାନେ କହନ୍ତି, ଆଲୋକର ପଥ ଓ ଧୂମର ପଥ—ଏହି ଦୁଇଟି ପଥ ଅଛି।
ଯଜ୍ଞୈରାସାଦ୍ଯତେ ଧୂମୋ ନୈଷ୍କର୍ମ୍ଯେଣାର୍ଚିରାପ୍ଯତେ ୫.
ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଧୂମର ପଥ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; କାର୍ଯ୍ୟରହିତତା ଦ୍ୱାରା ଆଲୋକର ପଥକୁ ପହଞ୍ଚାଯାଏ।
ଯୋ ଦେଵାନ୍ମନ୍ଯତେ ନୈଵ ଧର୍ମାଂଶ୍ଚ ମନୁସୂଚିତାନ୍ ୫.
ଯେଉଁଠାରେ କେହି ଦେବତାମାନେ କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଶିଖାଇଥିବା ଧର୍ମକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଏନାହାନ୍ତି—
ଇତେ ତେ କୀର୍ତିତାଃ ପ୍ରଶ୍ରାଃ ଶକ୍ତ୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣସତ୍ତମ ୫.
ଏହି ପଥଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମକୁ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଫାଲ୍ଗୁନାହଂ ରୋମାଂଚପୁଲକୀକୃତଃ ୬.
ଏହା ଶୁଣି ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କ ଦେହରେ ରୋମାଞ୍ଚ ହେଲା, ତାଙ୍କର ଲୋମ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲା।
ଅହୋ ଧନ୍ଯଃ ପିତାସ୍ମାକଂ ଯସ୍ଯ ସୃଷ୍ଟସ୍ଯ ପାଲକାଃ ୬.
ଆହା, ଆମ ପିତା କେତେ ଧନ୍ୟ, ଯାହାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିର ରକ୍ଷା ହେଉଛି।
ମତ୍ତୋଽପ୍ଯନଂତାତ୍ପରତଃ ପରସ୍ମାତ୍ସମସ୍ତଭୂତାଧିପତେର୍ନ କିଂଚିତ୍ ୬.
ମୋ ପରେ, ଅନନ୍ତ ପରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଠାକୁରାଣୀ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ।