ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତଥା ଶଂଭୋଃ ପ୍ରିଯା ନାସ୍ତ୍ଯତ୍ର ସଂଶଯଃ ଉପୋଷ୍ଯା ସା ତିଥିଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯକାରିଣୀ॥ ୩୩.
ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥି ମଧ୍ୟ ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ବହୁତ ପ୍ରିୟ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ତିଥି ଉପବାସ କରି ମନାଯାଇଲେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେବାକୁ ସାଧନ କରେ।
ଶିଵରାତ୍ରିତିଥିଃ ଖ୍ଯାତା ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶିନୀ ୩୩.
ଶିବରାତ୍ରି ତିଥି ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ, ଏହି ତିଥି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଵିଧଵା କାଚିତ୍ପୁରା ହ୍ଯାସୀଚ୍ଚ ଚଂଚଲା ୩୩.
ପୂର୍ବେ କେତେକ ଦିନ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଧବା ଥିଲେ, ସେ ବ୍ୟବହାରରେ ଅସ୍ଥିର ଥିଲେ।
ତସ୍ଯାଂ ତସ୍ଯ ସୁତୋ ଜାତଃ ଶ୍ଵପଚସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ ୩୩.
ସେ ବିଧବାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତ ଥିବା ଶ୍ୱପଚ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ମହାପାପପ୍ରଯୋଗାଚ୍ଚ ପାପମାରଭତେ ସଦା ୩୩.
ସେ ବଡ଼ ପାପ କାମ କରୁଥିଲେ, ସଦା ପାପରେ ଲିପ୍ତ ରହୁଥିଲେ।
ମୃଗଯୁଶ୍ଚ ଦୁରାତ୍ମାସୌ କର୍ମଚଣ୍ଡାଲ ଏଵ ସଃ ଶିଵରାତ୍ର୍ଯାଂ ଚ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ହ୍ଯୁଷିତଃ ଶିଵସନ୍ନିଧୌ॥ ୩୩.
ସେ ଦୁଷ୍ଟ ପୁରୁଷ ଏକ ଶିକାରୀ ଥିଲେ, କାମରେ ଚଣ୍ଡାଳ ଥିଲେ; ଶିବରାତ୍ରି ଦିନେ ସେ ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ରହିଯାଇଥିଲେ।
ଶ୍ରଵଣଂ ଶୈଵଶାସ୍ତ୍ରସ୍ଯ ଯଦୃଚ୍ଛାଜାତମଂତିକେ ୩୩.
ସେଠାରେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିବାବେଳେ ଅଚାନକ ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ରର ପାଠ ଶୁଣିଲେ।
ସ ଏକତ୍ରୋଷିତୋ ଦୁଷ୍ଟଃ ଶିଵରାତ୍ର୍ଯାଂ ତୁ ଜାଗରାତ୍ ୩୩.
ସେ ଦୁଷ୍ଟ ପୁରୁଷ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଶିବରାତ୍ରି ରାତି ଜାଗିଥିଲେ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପୁଣ୍ଯତାମାଁଲ୍ଲୋକାନୁଷିତ୍ଵା ଶାଶ୍ଵତୀଃ ସମାଃ ୩୩.
ପରେ ସେ ପୁଣ୍ୟ ଲୋକର ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କରି, ଅନେକ ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ସେଠାରେ ବାସ କଲେ।
ନାମ୍ନା ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯୋଽସୌ ସୁଭଗଃ ସଂଦୁରୀ ପ୍ରିଯଃ ୩୩.
ତାପରେ ସେ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ନାମରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଉତ୍ତମ ଓ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।
ଶିଵେ ଭକ୍ତିଂ ପ୍ରକୁର୍ଵାଣଃ ଶିଵକର୍ମପରୋଽଭଵତ୍ ରାତ୍ରୌ ଜାଗରଣଂ ଯତ୍ନାତ୍କରୋତି ଶିଵସନ୍ନିଧୌ॥ ୩୩.
ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ସେ, ଶିବଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ହେଲେ; ରାତିରେ ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଜାଗିବାକୁ ସେ ସଦା ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ।
ଶିଵସ୍ଯ ଗାଥା ଗାଯଂସ୍ତୁ ଆନଂଦାଶ୍ରୁକଣାନ୍ମୁହୁଃ ୩୩.
ଶିବଙ୍କ ଗୀତ ଗାଇ ଗାଇ, ସେ ପ୍ରାୟଃ ଆନନ୍ଦର ଅଶ୍ରୁ ଝରାଉଥିଲେ।
ଆଯୁଷ୍ଯଂ ଚ ଗତଂ ତସ୍ଯ ଶିଵଧ୍ଯାନପରସ୍ଯ ଚ ୩୩.
ଶିବଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗିଥିବା ସେ ଲୋକଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ ଶେଷ ହେଲା।
ସଂସେଵିତୁଂ ସୁଖପ୍ରାପ୍ତ୍ଯୈ ହ୍ଯେକ ଏଵ ସଦାଶିଵଃ ୩୩.
ସୁଖ ପାଇବା ପାଇଁ ସଦା ସଦାଶିବଙ୍କୁ ମାତ୍ର ସେବନ କରିବା ଉଚିତ।
ଜ୍ଞାନାତ୍ସର୍ଵମନୁପ୍ରାପ୍ତଂ ଭୂତସାମ୍ଯଂ ନିରଂତରମ୍ ଵିନା ଶିଵେନ ଯତ୍କିଂଚିନ୍ନାସ୍ତି ଵସ୍ତ୍ଵତ୍ର ନ କ୍ଵଚିତ୍॥ ୩୩.
ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସବୁକିଛି ମିଳେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସହିତ ସମତା ଲଭ୍ୟ ହୁଏ; ଶିବଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଏଠାରେ କିଛି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ଏଵଂ ପୂର୍ଣଂ ନିଷ୍ପ୍ରପଂଚଂ ଜ୍ଞାନଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଦୁର୍ଲଭମ୍ ୩୩.
ଏଭଳି ଭାବେ ଜଣେ ଦୁର୍ଲଭ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସଂସାରିକ ମାୟାରୁ ମୁକ୍ତ ଜ୍ଞାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ମୁକ୍ତିଂ ସାଯୁଜ୍ଯତାଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ଶିଵରାତ୍ରେରୁପୋଷଣାତ୍ ୩୩.
ଶିବରାତ୍ରି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିଲେ ମୁକ୍ତି ଏବଂ ଶିବସହ ସାଯୁଜ୍ୟ ମିଳେ।
ଦାକ୍ଷାଯଣୀଵୀଯୋ ଗାଚ୍ଚ ଜଟାଜୂଟେନ ଵିସ୍ତରାତ୍ ଵୀରଭଦ୍ରେତି ଵିଖ୍ଯାତୋ ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞଵିନାଶନଃ॥ ୩୩.
ଦାକ୍ଷାୟଣୀଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଚୁଆଁ ଝୁଟି ବିସ୍ତାର କରି, ସେ ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞ ବିନାଶକ ବୀରଭଦ୍ର ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଶିଵରାତ୍ରିଵ୍ରତେନୈଵ ତାରିତା ବହଵଃ ପୁରା ୩୩.
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଅନେକ ଲୋକ ମାତ୍ର ଶିବରାତ୍ରି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଧାର ପାଇଥିଲେ।
ମାଂଧାତା ଧୁନ୍ଧୁମାରିଶ୍ଚ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରାଦଯୋ ନୃପାଃ ୩୩.
ମାଂଧାତା, ଧୁନ୍ଧୁମାର, ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ।
ତତୋ ଗିରୀଶୋ ଗିରିଜାସମେତଃ କ୍ରୀଡାନ୍ଵିତୋଽସୌ ଗିରିରାଜମସ୍ତକେ ୩୩.
ତାପରେ ଗିରିଶ, ଗିରିଜାଙ୍କ ସହିତ ଖେଳରେ ମଗ୍ନ ହୋଇ, ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ଥିଲେ।
ରାଜ୍ଯଂ ଚକାର କୈଲାସ ଦଵଦଵା ଜଗତ୍ପତିଃ ୩୪.
ଜଗତ୍ପତି କୈଲାସର ରାଜ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଶାସନ କରୁଥିଲେ।
ଋଷିଭିଃ ସହିତୋ ରୁଦ୍ରୋ ଦେଵୈରିନ୍ଦ୍ରାଦିଭିଃ ସହ ୩୪.
ଋଷିମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଦେବମାନେ ସହିତ ରୁଦ୍ର ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଇଂଦ୍ରୋ ଦେଵଗଣୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସେଵାଧର୍ମପରୋଽଭଵତ୍ ୩୪.
ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବମାନେ ସହ ମିଶି ସେବା ଓ ଧର୍ମରେ ଲଗିଥିଲେ।
ସୂପାନ୍ନକର୍ତା ସତତଂ ଜାତଵଦା ନିରନ୍ତରମ୍ ୩୪.
ସେ ସଦା ଖାଦ୍ୟ ଓ ମିଠା ତିଆରି କରୁଥିଲେ, ନିରନ୍ତର ଦାନଶୀଳ ଥିଲେ।
ଵିଦ୍ଯାଧରାଶ୍ଚ ବହଵସ୍ତଥା ଚାପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ ୩୪.
ଅନେକ ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲେ।
ପୁତ୍ରୈର୍ଗଣେଶସ୍କଂଦାଦ୍ଯୈସ୍ତଥା ଗିରିଜଯା ସହ ୩୪.
ଗଣେଶ, ସ୍କନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ପୁଅମାନେ, ଗିରିଜା ସହିତ ଥିଲେ।
ଯେନାଂଧକୋ ମହା ଦୈତ୍ଯଃ ସ ଦେଵାନାମରିର୍ମହାନ୍ ୩୪.
ଯିଏ ମହାଦେତ୍ୟ ଅନ୍ଧକ, ଦେବମାନଙ୍କର ବଡ଼ ଶତ୍ରୁ, ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ।
ହତ୍ଵା ଗଜାସୁରଂ ଯେନ ଉତ୍କୃତ୍ତ୍ଯ ଚର୍ମ ଵୈ କୃତମ୍ ଵିଷ୍ଣୁନା ପାଲ୍ଯଭୂତେନ ରେଜେ ସର୍ଵାଂଗସୁନ୍ଦରଃ॥ ୩୪.
ଯିଏ ଗଜାସୁରଙ୍କୁ ମାରି, ତାଙ୍କର ଚର୍ମ ଖୋଲି ପିନ୍ଧିଥିଲେ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସୁରକ୍ଷାରେ ସେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ସୁନ୍ଦର ଚମକୁଥିଲେ।
ତଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମୋ ଭଗଵାନ୍ନାରଦୋ ଦିଵ୍ଯ ର୍ଶନଃ ୩୪.
ଦିବ୍ୟ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ଭଗବାନ ନାରଦ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।