ଵାର୍ଯମାଣୋଽପି ପୂର୍ଵେଣ କର୍ମଣା ପ୍ରେରିତୋ ଜନଃ
ପୂର୍ବ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଏ ମଧ୍ୟ, ଲୋକ କର୍ମରେ ଚାଲିଯାଏ।
ତ୍ଵଯାପି କରୁଣାଵାକ୍ଯଂ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ କିଲ ଭୂରିଭିଃ
ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ କରୁଣାମୟ କଥା କହିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଗୌର୍ଯା ସମାଦିଷ୍ଟା ଵାଚଂ କପିମୁଖୋ ମୁନିଃ
ଏଭଳି ଗୌରୀଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଇ, ବନର ମୁଣ୍ଡିଆ ମୁନି କଥା କହିଲେ।
ସୋଽପି ସର୍ଵଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ କ୍ରୋଧଵେଗସମାକୁଲଃ
ସେ ମଧ୍ୟ ସବୁ କଥା ଶୁଣି, କ୍ରୋଧର ତୀବ୍ରତାରେ ବିବ୍ରତ ହେଲେ।
ଅଥ ସୈନ୍ଯଂ ନିଜଂ ସର୍ଵଂ ସମାହୂଯ ଦୁରାଶଯଃ 1.3.1.10.
ତାପରେ, ଦୁଷ୍ଟମନା ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ଡାକିଲେ—
ଯୁଗାଂତସମଯୋଦ୍ଵେଲଚତୁରର୍ଣଵସଂନିଭମ୍
ସେ ସେନା ଯେପରି, ଯୁଗାନ୍ତ ସମୟରେ ଚାରିଟି ସମୁଦ୍ର ଉଫାନି ଆସେ।
ଅଥ ଗୌରୀ ସମାଲୋକ୍ଯ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ସୈନ୍ଯମଦ୍ଭୁତମ୍
ତାପରେ, ଗୌରୀ ଦାନବମାନଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ସେନାକୁ ଦେଖିଲେ—
ଏକପାଦାକ୍ଷିଚରଣା ଲଂବକର୍ଣପଯୋଧରାଃ
ସେମାନେ ଗୋଟିଏ ପାଦ, ଗୋଟିଏ ଆଖି, ଗୋଟିଏ ଗୋଡ଼, ଲମ୍ବା କାନ ଓ ଛାତି ଥିଲେ।
ଅହଂ ଗ୍ରସାମି ସକଲମପର୍ଯାପ୍ତମିଦଂ ମମ
ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଗଳିଯାଏ, ଯାହା ମୋ ପାଇଁ ଏପରି ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଲାଗେ।
କିଂ ତ୍ଵଯାତ୍ର ପୁନଃ କାର୍ଯଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତ୍ଵଂ ତିଷ୍ଠ କେଵଲମ୍
ତୁମେ ଏଠାରେ ଆଉ କଣ କରିବାକୁ ଅଛି? ତୁମେ ଚୁପଚାପ ଦେଖିବାକୁ ଦଉ।
ତେଷାଂ କଥଯତାଂ ଶଂଖଂ ଗଣାନାଂ ଯୋଗିନୀଗଣୈଃ
ସେମାନେ କଥାହେଉଥିବା ବେଳେ, ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କର ଦଳ ଶଂଖ ଦେଇ ଧ୍ୱନି କରିଲେ।
ଆଲୋକ୍ଯ ତାଂ ତଥାରୂପାମାପତଂସ୍ତସ୍ଯ ସୈନିକାଃ
ସେଉଁଠି ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ତାଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କର ସେନା—
ଵଵୃଷୁଃ ଶସ୍ତ୍ରଵର୍ଷାଣି ଦୈତ୍ଯାଃ ପ୍ରତିଦିଗନ୍ତରମ୍
ଦାଇତ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ରଥାନାଂ ଵାରଣେଂଦ୍ରାଣାଂ ହଯାନାଂ ଲକ୍ଷକୋଟିଭିଃ
ଲକ୍ଷ-କୋଟି ରଥ, ରାଜା ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ,
ମାତରୋ ଵିଵିଧାକାରା ଡାକିନ୍ଯୋ ଯୋଗିନୀଗଣାଃ 1.3.1.10.
ବିଭିନ୍ନ ରୂପର ମାତୃମାନେ, ଡାକିନୀମାନେ ଓ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କର ଦଳ—
ଦେଵ୍ଯା ସୃଷ୍ଟେନ ସୈନ୍ଯେନ ଦୁର୍ଜଯେନ ମହାସୁରାଃ
ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଅଜୟ ସେନା ସାମ୍ନାରେ ମହାସୁରମାନେ ଆସିଲେ।
ଦେଵୀ ଚ ସାଯୁଧା ଦୃଷ୍ଟା ଜ୍ଵଲଂତୀ ନିହତାସୁରୈଃ
ଦେବୀଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଜ୍ୱଳନ୍ତି, ଏବଂ ହତ ଅସୁରମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଦେଖାଗଲା।
ଯଦା କୈଲାସଶିଖରାତ୍ପ୍ରାପ୍ତା କର୍ତ୍ତୁଂ ତପୋ ଭୁଵମ୍
ଯେତେବେଳେ ସେ କୈଳାସ ଶିଖରରୁ ପୃଥିବୀରେ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ,
ଦୁଂଦୁଭିଃ ସତ୍ଯଵତ୍ଯାଖ୍ଯା ତଥା ଚାନ୍ତଵତୀ ପରା
ସେଠାରେ ଥିଲେ ଡୁନ୍ଦୁଭି, ଯାହାଙ୍କୁ ସତ୍ୟବତୀ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଅନ୍ତବତୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଦେଵ୍ଯା ସୃଷ୍ଟା ଚ ଚାମୁଂଡା ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଵଲଯଭୀପଣା
ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚଣ୍ଡା ଓ ମୁଣ୍ଡା ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ, ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଓ ଦାନ୍ତର ଚୁଡ଼ି ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ଅସୁରଂ କଂଚିଦାକ୍ରମ୍ଯ ନଟନଂ ସା ଚକାର ହ
ସେ ଜଣେ ଅସୁରକୁ ଧରି, ନୃତ୍ୟ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଅଥ ତାଂ ସମଵେକ୍ଷ୍ଯ ଦୁର୍ମଦୋ ହି ଜ୍ଵଲଯାମାସ ଚ କୋପଵହ୍ନିନା ସଃ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦୁର୍ମଦ ଅସୁର ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧର ଅଗ୍ନିରେ ଜଳିଉଠିଲା।
ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିଶିଖାଭଦୀର୍ଘଜିହ୍ଵାପରିଲୀଢୋନ୍ନତଶୈଲଶୃଂଗଭାଗଃ
ତାଙ୍କର ଦୀଘଳ ଜିହ୍ବା ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଶିଖା ପରି ଥିଲା, ଯାହା ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରକୁ ଚାଟି ଦେଉଥିଲା।
ଅତିଘର୍ଘର ଦୀର୍ଘଘୋରନାଦସ୍ଫୁଟଦଂଡଭ୍ରମମୋହିତାମରୋ ଯଃ
ଭୟଙ୍କର ଓ ଗଭୀର ଗର୍ଜନରେ ସେ ଦେବତାମାନେକୁ ଭ୍ରମିତ କରିଦେଲେ, ତାଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଘୂରୁଥିଲା।
ମୃତଯେ ଵ୍ଯଗମଦ୍ବଲିତ୍ରଯାଢ୍ଯାଂ ମୃଗରାଜସ୍ଥିତିଭାସୁରାଂ ଭଵାନୀମ୍।।1.3.1.10.
ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ, ତିନି ସେନାର ଶକ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ସିଂହ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଭବାନୀ ଆଗେଇଯାଇଥିଲେ।
ଶୈଲଵର୍ଷେଣ ମହତା କୁପିତଃ ସମପୂରଯତ୍
ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ସେ ମହାନ ପାହାଡ଼ର ବର୍ଷାରେ ଆକାଶକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ।
ଶରଵର୍ଷେଣ ମହତା ତନ୍ନିଵାର୍ଯ ଵିଦୂରତଃ
ସେ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ତୀର ବର୍ଷା କରି, ଦୂରରୁ ତାହାକୁ ପଛକୁ ହଟାଇଦେଲେ।
ଭିଦ୍ଯମାନୋଽପି ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରଃ ଶୈଲସାରପ୍ରଦୁର୍ଧରଃ
ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପାହାଡ଼ର ମନ୍ଦିର ଭଳି ଦୈତ୍ୟରାଜ, ଘାଏଁ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସହିଯାଉଥିଲେ।
ଭିଦ୍ଯମାନଃ ସ ଖଡ୍ଗେନ ଚକ୍ରୈରସିଭିର୍ଋଷ୍ଟିଭିଃ
ସେ ତଳୱାର, ଚକ୍ର, ବେଣୁ ଓ ଭାଲର ଘାଏଁ ହେଉଥିଲେ।
ତତଃ ସିଂହାକୃତିର୍ଭୀମଃ ପ୍ରଚଂଡନିନଦାନନଃ
ତାପରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ସିଂହ ଆକୃତି, ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ଗର୍ଜନାର ମୁହଁ ସହିତ, ପ୍ରକଟ ହେଲା।