ସରତ୍ନଂ ଵର୍ତୁଲାକାରଂ ସ୍ଥୂଲଂ ଚୈଵ ମହାପ୍ରଭମ୍ ୯.
ସେଠାରେ ଏକ ବଡ଼, ଗୋଲାକାର, ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ପାହାଡ଼ ଥିଲା।
ଚଂଦନୈଃ ପାରିଜାତୈଶ୍ଚ ନାଗପୁନ୍ନାଗଚଂପକୈଃ ୯.
ସେ ପାହାଡ଼ ଚନ୍ଦନ, ପାରିଜାତ, ନାଗ, ପୁନ୍ନାଗ ଓ ଚମ୍ପକ ଗଛରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ମହାଶୈଲଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତେ ସୁରସତ୍ତମାଃ ୯.
ସେ ବଡ଼ ପାହାଡ଼କୁ ଦେଖି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ
ଅଦ୍ରେ ସୁରା ଵଯଂ ସର୍ଵେ ଵିଜ୍ଞପ୍ତୁମିହ ଚାଗତାଃ ୯.
‘ହେ ପାହାଡ଼, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏଠାକୁ ଏକ ଅନୁରୋଧ ନେଇ ଆସିଛୁ’ ବୋଲି କହିଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ଶୈଲୋ ଦଵୈର୍ଦୈତ୍ଯୈଃ ସ ମଂଦରଃ ୯.
ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଏପରି କହିବା ପରେ, ସେ ମନ୍ଦରାଚଳ ପାହାଡ଼ ଉତ୍ତର ଦେଲା।
ତେନ ରୂପେଣ ରୂପୀ ସ ପର୍ଵତୋ ମଂଦରାଚଲଃ ୯.
ସେଇ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ମନ୍ଦରାଚଳ ପାହାଡ଼ ପ୍ରକଟ ହେଲା।
ତଦା ବଲିରୁଵାଚେଦଂ ପ୍ରସ୍ତାଵସଦୃଶଂ ଵଚଃ ୯.
ତାପରେ ବଳି ସମୟଯୋଗ୍ୟ ଏକ କଥା କହିଲେ।
ଅସ୍ମାଭିଃ ସହ କାର୍ଯାର୍ଥେ ଭଵ ତ୍ଵଂ ମଂଦରାଚଲ ୯.
‘ହେ ମନ୍ଦରାଚଳ, ଏହି କାମରେ ଆମ ସହ ଯୋଗ ଦେ।’
ତଥେତି ମତ୍ଵା ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଦେଵାନାଂ କାର୍ଯସିଦ୍ଧଯେ ୯.
ଦେବମାନଙ୍କ କଥା ମନେ ରଖି, ସେ ତାଙ୍କର କାମ ସଫଳ କରିବାକୁ ମନସ୍କାର କଲେ।
ଛେଦିତୌ ଚ ତ୍ଵଯା ପକ୍ଷୌ ଵଜ୍ରେଣ ଶତପର୍ଵଣା ୯.
‘ତୋର ଦୁଇଟି ପକ୍ଷ ବଜ୍ରରେ କାଟି ଦିଆଯାଇଥିଲା।’
ତଦା ଦେଵାସୁରାଃ ସର୍ଵେ ସ୍ତୂଯମାନା ମହାଚଲମ୍ ୯.
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ସେ ବଡ଼ ପାହାଡ଼କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ।
କ୍ଷୀରାର୍ଣଵଂ ନେତୁକାମା ହ୍ଯଶକ୍ତାସ୍ତେ ତତୋଽଭଵନ୍ ୯.
ସେମାନେ ଏହାକୁ କ୍ଷୀରସାଗରକୁ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ସମର୍ଥ ହେଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
କେଚିଦ୍ଭଗ୍ନା ମୃତାଃ କେଚିତ୍କେଚିନ୍ମୂର୍ଛାପରା ଭଵନ୍ ୯.
କିଛି ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ି ମରିଗଲେ, କିଛି ଅଚେତନ ହେଇପଡ଼ିଲେ।
େଵଂ ଭଗ୍ନୋଦ୍ଯମା ଜାତା ଅସୁରାଃସୁରଦାନଵାଃ ୯.
ଏଭଳି ଚେଷ୍ଟାରେ ଦେବ, ଦାନବ ଓ ଦାନବମାନେ କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ନିରୁତ୍ସାହ ହେଇଗଲେ।
ରକ୍ଷରକ୍ଷ ମହାଵିଷ୍ଣୋ ଶରଣାଗତଵତ୍ସଲ ୯.
‘ରକ୍ଷା କର, ରକ୍ଷା କର, ହେ ମହାବିଷ୍ଣୁ, ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ଭଲପାଉଥିବା!’
ଦେଵାନାଂ କାର୍ଯସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତୋ ହରିସ୍ତଦା ୯.
ତାପରେ ଦେବମାନଙ୍କ କାମ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ହରି ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଲୀଲଯା ପର୍ଵତଶ୍ରେଷ୍ଠମୁତ୍ତଭ୍ଯାରୋପଯତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ୯.
ସେ ଖେଳ କରି କରି, ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପାହାଡ଼କୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଉଠାଇ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ରଖିଦେଲେ।
ତତ ଉତ୍ଥାଯ ତାନ୍ଦେଵାନ୍କ୍ଷୀରୋସ୍ଯୋତ୍ତରଂ ତଟମ୍ ୯.
ତାପରେ, ସେଇ ଦେବତାମାନେ ଉଠି, କ୍ଷୀରସାଗରର ଉତ୍ତର କୂଳକୁ ଗଲେ।
ତଦା ସର୍ଵେ ସୁରଗଣାଃ ସ୍ଵାଗତ୍ଯ ଅସୁରୈଃ ସହ ୯.
ସେ ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଓ ଅସୁରମାନେ ଏକଠା ହୋଇ ସେଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ମଂଥାନଂ ମଂଦରଂ ଚୈଵ ଵାସୁକିଂ ରଜ୍ଜୁମେଵ ଚ ୯.
ସେମାନେ ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼କୁ ମଥାନ ଲାଗି ଓ ବାସୁକି ସାପକୁ ରସ୍ସି ଭାବେ ଆଣିଲେ।
କ୍ଷୀରାବ୍ଧେର୍ମଥ୍ଯମାନସ୍ଯ ପର୍ଵତୋ ହି ରସାତଲମ୍ ଉଦ୍ଧୃତସ୍ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ତଦଦ୍ଭୁତମିଵାଭଵତ୍॥ ୯.
କ୍ଷୀରସାଗର ମଥାଯାଉଥିବାବେଳେ, ପାହାଡ଼ଟି ତଳଭୂମିକୁ ଡୁବିଗଲା, କିନ୍ତୁ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପୁଣି ଉଠାଯିବା ଦୃଶ୍ୟଟି ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଲାଗିଲା।
ଭ୍ରାମ୍ଯମାଣସ୍ତତଃ ଶୈଲୋ ନୋଦିତଃ ସୁରଦାନଵୈଃ ୯.
ପାହାଡ଼ଟି ଘୁରାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କର ଚେଷ୍ଟାରୁ ଏହା ଡୁବିଲା ନାହିଁ।
ପରମାତ୍ମା ତଦା ଵିଷ୍ଣୁରାଧାରୋ ମଂଦରସ୍ଯ ଚ ୯.
ସେ ସମୟରେ, ପରମାତ୍ମା ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼ର ଆଧାର ହେଇଥିଲେ।
ତଦା ସୁରାସୁରାଃ ସର୍ଵେ ମମଂଥୁଃ କ୍ଷୀରସାଗରମ୍ ୯.
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ କ୍ଷୀରସାଗରକୁ ମଥିଲେ।
ପୃଷ୍ଠକଂଠୋରୁଜାନ୍ଵଂତଃ କମଠସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ଉଭଯୋର୍ଘର୍ଷଣାଦେଵ ଵଡଵାଗ୍ନିଃ ସମୁତ୍ଥିତଃ॥ ୯.
ମହାତ୍ମା କଚ୍ଛପଙ୍କର ପିଠ, ଗଳା, ଉରୁ ଓ ଗୁଡ଼ାଠାରେ ଘସାଘସିରୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ହଲାହଲଂ ଚ ସଂଜାତଂ ତଦୄଷ୍ଟ୍ଵା ନାରଦେନ ହି ୯.
ଏବଂ ହଳାହଳ ବିଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହାକୁ ନାରଦ ଦେଖିଲେ।
ନ କାର୍ଯଂ ମଥନଂ ଚାବ୍ଧେର୍ଭଵଦ୍ଭିରଧୁନାଽଖିଲୈଃ ତଦ୍ଵିସ୍ମୃତିଂ ଚ ଵୋଯାତଂ ଵୀରଭଦ୍ରେଣ ଯତ୍କୃତମ୍॥ ୯.
ଏବେ ତୁମମାନେ କେହି ମଧ୍ୟ ସାଗର ମଥନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତୁମେ ଯାହାକି ଭୁଲିଯାଇଛ, ସେହି ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମନେ ପକା।
ତସ୍ମାଚ୍ଛିଵଃ ସ୍ମର୍ଯତାଂ ଚାଶୁ ଦେଵାଃ ପରଃ ପରାଣାମପି ଵା ପରଶ୍ଚ ୯.
ସେହିପରି, ଦେବମାନେ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କର; ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉପରେ ଅତିଶୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତେ ମଥ୍ଯମାନାସ୍ତ୍ଵରିତା ଦେଵାଃ ସ୍ଵାତ୍ମାର୍ଥସାଧକାଃ ୯.
ସେଇ ଦେବମାନେ, ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ, ଆଉ ତେଜରେ କ୍ଷୀରସାଗରକୁ ମଥୁଥିଲେ।
ଉପଦେଶୈଶ୍ଚ ବହୁଭିର୍ନୋପଦେଶ୍ଯାଃ କଦାଚନ ୯.
ଅନେକ ଉପଦେଶ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ରୋକାଯାଇପାରିଲେ ନାହିଁ।