ଅହଂ ହି ମାନୁଷୋ ଭୂତ୍ଵା ହ୍ଯଜ୍ଞାନେନ ସମାଵୃତଃ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯାସହାଯୋସ୍ମି ଭଵତାଂ କାର୍ଯସିଦ୍ଧଯେ॥ ୮.
“ମୁଁ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଅଜ୍ଞାନରେ ଢାକି ରହିବି; ତୁମମାନଙ୍କ କାମ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନର ସହାୟତା ମୋତେ ମିଳିବ।”
ଜନକସ୍ଯ ଗୃହେ ସାକ୍ଷାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯା ଜନିଷ୍ଯତି ୮.
“ଜନକଙ୍କ ଘରେ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମ ନେବ।”
ତପସା ମହତା ଯୁକ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯାଂ ଯଦେଚ୍ଛତି ୮.
“ଯିଏ ମହାତପସ୍ଵୀ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ଆଶା କରିଥାଏ—”
ଏଵଂ ସଂଭାଷ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ପରମମଙ୍ଗଲଃ ୮.
ଏଭଳି କହି, ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ମୂଳ, —
ତଥା ବ୍ରହ୍ମାଂଶସଂଭୂତୋ ଜାମ୍ବଵାନ୍ନୃକ୍ଷକୁଞ୍ଜରଃ ୮.
ଏଭଳି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଜାମ୍ବବାନ୍, ଭଲୁକା ରାଜା, ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଯୋ ଵୈ ଚୈକାଦଶୋ ରୁଦ୍ରୋ ହନୂମାନ୍ସ ମହାକପିଃ ୮.
ଏବଂ ହନୁମାନ୍, ମହାବାନର, ସେହି ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ର।
ମୈଂଦାଦଯୋଽଥ କପଯସ୍ତେ ସର୍ଵେ ସୁରସତ୍ତମାଃ ୮.
ତାପରେ ମୈନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାନରମାନେ—ଏହି ସମସ୍ତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ।
ତଥୈଵ ଵିଷ୍ଣୁରୁତ୍ପନ୍ନଃ କୌଶଲ୍ଯାନଂଦଵର୍ଦ୍ଧନଃ ୮.
ଏଭଳି, ବିଷ୍ଣୁ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼େଇ, ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଶେଷୋପି ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚ ତପସାଽଵାତରଦ୍ଭୁଵି॥ ୮.
ଶେଷ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଭୂମିରେ ଅବତରିଲେ।
ଦୋର୍ଦଣ୍ଡାଵପି ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚ ଅଵତୀର୍ଣୌ ପ୍ରତାପିନୌ ୮.
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁଇଟି ବାହୁ ମଧ୍ୟ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ।
ମିଥିଲାଧିପତେଃ କନ୍ଯା ଯା ଉକ୍ତା ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଭିଃ ସୀତା ଜାତା ଲାଂଗଲସ୍ଯ ଇଯଂ ଭୂମିଵିକର୍ଷଣାତ୍॥ ୮.
ମିଥିଳାର ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ, ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି, ସେଇ ସୀତା ହଳର ଚିରା ଠାରୁ, ମାଟି ଚାଷ କରିବା ସମୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ତସ୍ମାତ୍ସୀତେତି ଵିଖ୍ଯାତା ଵିଦ୍ଯା ସାନ୍ଵୀକ୍ଷିକୀ ତଦା ୮.
ଏହି କାରଣରୁ ସେ 'ସୀତା' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ଏବଂ ସେଇ ଜ୍ଞାନକୁ ସେତେବେଳେ ଅନ୍ୱେଷଣ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା।
ଜନକସ୍ଯ କୁଲେ ଜାତା ଵିଶ୍ରୁତା ଜନକାତ୍ମଜା ୮.
ସେ ଜନକଙ୍କ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, 'ଜନକନନ୍ଦିନୀ' ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ସା ଦତ୍ତା ଜନକେନୈଵ ଵିଷ୍ଣଵେ ପରମାତ୍ମନେ॥ ୮.
ସେଇ ସୀତାଙ୍କୁ ଜନକ ନିଜେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ, ବିବାହ କରାଇଦେଲେ।
ତଯାଥ ଵିଦ୍ଯଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଦେଵଦେଵୋ ଜଗତ୍ପତିଃ ୮.
ତାଙ୍କ ସହିତ, ସେଇ ଜ୍ଞାନ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ନାଥ—
ରାଵଣଂ ଜେତୁକାମୋ ଵୈ ରାମୋ ରାଜୀଵଲୋଚନଃ ୮.
ପଦ୍ମନୟନ ରାମ, ରାବଣଙ୍କୁ ଜିତିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ—
ଶେଷାଵତାରୋଽପି ମହାଂସ୍ତପଃ ପରମଦୁଷ୍କରମ୍ ୮.
ଶେଷଙ୍କ ଅବତାର ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଦୁଷ୍କର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ଶତ୍ରୁଘ୍ନୋ ଭରତଶ୍ଚୈଵ ତେପତୁଃ ପରମଂ ତପଃ॥ ୮.
ଶତୃଘ୍ନ ଓ ଭରତ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ତତୋଽସୌ ତପସା ଯୁକ୍ତଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ତୈର୍ଦେଵତାଗଣୈଃ ଵିଷ୍ଣୁନା ଘାତିତଃ ଶସ୍ତ୍ରୈଃ ଶିଵସାରୂପ୍ଯମାପ୍ତଵାନ୍॥ ୮.
ତାପରେ, ସେ ତପସ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କ ସହ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ସହିତ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ସଦୃଶତା ଲାଭ କଲେ।
ସଗମଃ ସ ପୁନଃ ସଦ୍ଯୋ ବଂଧୁଭିଃ ସହ ସୁଵ୍ରତାଃ॥ ୮.
ସେ ସହଯାତୀମାନେ ସହିତ ପୁନି ତୁରନ୍ତ ଯାଇଲେ, ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ ରହି।
ଶିଵପ୍ରସାଦାତ୍ସକଲଂ ଦ୍ଵୈତାଦ୍ଵୈତମଵାପ ହ ତତ୍ସର୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଵଂତୀହ ଶିଵାର୍ଚନରତା ନରାଃ॥ ୮.
ଶିବଙ୍କ କୃପାରେ ସେ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିତୀୟତା ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟତା ଲାଭ କଲେ; ଏଠାରେ ଯେମାନେ ଶିବଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମସ୍ତ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଯେଽର୍ଚଯଂତି ଶିଵଂ ନିତ୍ଯଂ ଲିଂଗରୂପିଣମେଵ ଚ ତଂ ଶିଵଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଵଂତ୍ଯେଵ ସର୍ଵଦୁଃଖୋପନାଶନମ୍॥ ୮.
ଯେମାନେ ସଦା ଶିବଙ୍କୁ, ଲିଙ୍ଗ ରୂପରେ ମଧ୍ୟ, ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତି।
ପଶଵୋଽପି ପରଂ ଯାତାଃ କିଂ ପୁନର୍ମାନୁଷାଦଯଃ॥ ୮.
ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲାଭ କରିପାରିଛନ୍ତି; ତେବେ ମାନବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କିଏ ନ ପାରିବେ?
ଯେ ଦ୍ଵିଜା ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ତପଃ ପରମମାସ୍ଥିତାଃ ୮.
ଯେମାନେ ଦ୍ୱିଜ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତପସ୍ୟାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି—
ଜ୍ଯୋତିଷ୍ଟୋମୋ ଵାଜପେଯୋ ହ୍ଯତିରାତ୍ରାଦଯୋ ହ୍ଯମୀ ୮.
ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞମାନେ ଯଥା ଜ୍ୟୋତିଷ୍ଟୋମ, ବାଜପେୟ, ଅତିରାତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ—
ତତ୍ର ସ୍ଵର୍ଗସୁଖଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପୁଣ୍ଯକ୍ଷଯକରଂ ମହତ୍ ୮.
ସେଠାରେ ସ୍ୱର୍ଗର ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି, ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଏ।
ପତିତାନାଂ ଚ ସଂସାରେ ଦୈଵାଦ୍ବୁଦ୍ଧିଃ ପ୍ରଜାଯତେ ୮.
ଏହି ସଂସାରରେ ପଡିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ବୁଦ୍ଧି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଯଥା ସତ୍ତ୍ଵଂ ସଂଭଵତି ସତ୍ତ୍ଵଯୁକ୍ତଭଵଂ ନରାଃ ୮.
ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯେମିତି ସ୍ବଭାବ ରଖନ୍ତି, ସେହିପରି ସ୍ବଭାବରେ ହିଁ ହୁଅନ୍ତି।
ଏଵଂ ସଂସାରଚକ୍ରେଽସ୍ମିନ୍ଭ୍ରମିତା ବହଵୋ ଜନାଃ ୮.
ଏହି ସଂସାର ଚକ୍ରରେ ଅନେକ ଲୋକ ଘୁରିଘୁରି ଭ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି।
ଶିଵଧ୍ଯାନପରାଣାଂ ଚ ନରାଣାଂ ଯତଚେତସାମ୍ ୮.
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଶିବଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି ଏବଂ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାନ୍ତି,