ସାକ୍ଷାଲ୍ଲିଂଗାର୍ଚନଂ ଯେନ କୃତମସ୍ତି ମହାତ୍ମନା ତତ୍କୃତଂ ରାଵଣେନୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ଦୁରତିକ୍ରମମ୍॥ ୮.
ଏହି ମହାତ୍ମା ନିଜେ ଲିଙ୍ଗର ସାକ୍ଷାତ୍ ପୂଜା କରିଥିଲେ; ରାବଣଙ୍କ ଏହି କାମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅତିଦୁର୍ଲଭ।
ଵୈରାଗ୍ଯଂ ପରମାସ୍ଥାଯ ଔଦାର୍ଯଂ ଚ ତତୋଽଧିକମ୍ ୮.
ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୈରାଗ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଓ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦାନଶୀଳ ହେଲେ।
ସଂଵତ୍ସରସହସ୍ରାଚ୍ଚ ସ୍ଵଶିରୋ ହି ମହାଭୁଜଃ ୮.
ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁଧରୀ ନିଜ ମୁଣ୍ଡ ଅର୍ପଣ କଲେ।
ରାଵଣସ୍ଯ କବଂଧଂ ଚ ତଦଗ୍ରେ ଚ ସମୀପତଃ ୮.
ରାବଣଙ୍କର ଦେହ ତାଙ୍କ ଆଗରେ ଓ ନିକଟରେ ରଖାଯାଇଥିଲା।
ଲିଂଗେ ଲଯଂ ସମାଧାଯ କଯାପି କଲଯା ସ୍ଥିତମ୍ କୃତଂ ନୈଵାନ୍ଯମୁନିନା ତଥା ଚୈଵାପରେଣହି॥ ୮.
କୌଣସି ଉପାୟରେ ଲିଙ୍ଗରେ ଧ୍ୟାନ ଲଗାଇ, ଏହି କାମ କୌଣସି ଅନ୍ୟ ଋଷି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଏଵଂ ଶିରାଂସ୍ଯେଵ ବହୂନି ତେନ ସମର୍ପିତାନ୍ଯେଵ ଶିଵାର୍ଚନାର୍ଥେ ୮.
ଏଭଳି ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ସେ ବହୁ ମୁଣ୍ଡ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ।
ମଯା ଵିନାସୁରସ୍ତତ୍ର ପିଂଡୀଭୂତେନ ଵୈ ପୁରା ୮.
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ମୁଁ ସେଠାରେ ଥିଲି, କିନ୍ତୁ ଦାନବ ଭାବେ ନୁହେଁ, ଏକ ଛୋଟ ଆକାରରେ।
ରାଵଣେନ ତଦା ଚୋକ୍ତଃ ଶିଵଃ ପରମମଂଗଲଃ ୮.
ସେତେବେଳେ ରାବଣ କହିଲେ, 'ଶିବ ହେଉଛନ୍ତି ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳମୟ'।
ନ କାମଯେଽନ୍ଯଂ ଚ ଵରମାଶ୍ରଯେ ତ୍ଵତ୍ପଦାଂବୁଜମ୍ ୮.
ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦାନ ଚାହେଁ ନାହିଁ; ମୁଁ ତୁମର ପଦପଦ୍ମରେ ଶରଣ ନେଉଛି।
ତଦା ସଦାଶିଵେନୋକ୍ତୋ ରାଵଣୋ ଲୋକରାଵଣଃ ୮.
ତାପରେ ସଦାଶିବ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା ରାବଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଏଵଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଶିଵାତ୍ସର୍ଵଂ ରାଵଣେନ ସୁରେଶ୍ଵରାଃ ୮.
ଏଭଳି ଭାବରେ ରାବଣ ଶିବଙ୍କଠାରୁ ସବୁକିଛି ପାଇଲେ, ହେ ଦେବତାମାନେ।
ଵିଜେତଵ୍ଯୋ ରାଵଣୋଯମିତି ମେ ମନସି ସ୍ଥିତମ୍ ୮.
ମୋ ମନରେ ଏହି ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଛି ଯେ ରାବଣଙ୍କୁ ଜିତିବାକୁ ପଡିବ।
ଚିଂତାମାପେଦିରେ ସର୍ଵେ ଚିରଂ ତେ ଵିଷଯାନ୍ଵିତାଃ ୮.
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବି ଚିନ୍ତିତ ହେଇଥିଲେ।
ଇଂଦ୍ରୋ ହି ଜାରଭାଵାଚ୍ଚ ଚଂଦ୍ରୋ ହି ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ ୮.
ଇନ୍ଦ୍ର, ପରସ୍ତ୍ରୀ ସମ୍ପର୍କରେ; ଚନ୍ଦ୍ର, ଗୁରୁଙ୍କର ଜନନୀଙ୍କୁ ଛୁଇଁଥିବା ପାଇଁ।
ପାଵକଃ ସର୍ଵଭକ୍ଷିତ୍ଵାତ୍ତଥାନ୍ଯେ ଦେଵତାଗଣାଃ ୮.
ପାବକ, ସବୁକିଛି ଭକ୍ଷଣ କରିଥିବା ପାଇଁ; ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ।
ଶୈଲାଦୋ ହି ମହାତେଜା ଗଣଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପୁରାତନଃ ୮.
ଶୈଳାଦ, ଅତି ତେଜସ୍ବୀ, ପୁରୁଣା ଓ ଗଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଶିଵପ୍ରିଯୋ ରୁଦ୍ରରୂପୀ ମହାତ୍ମା ହ୍ଯୁଵାଚ ସର୍ଵାନଥ ଚେଂଦ୍ରମୁଖ୍ଯାନ୍ ୮.
ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ରୁଦ୍ରର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ମହାତ୍ମା ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଓ ଦେବମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନଂଦିନା ଚ ତଦା ସର୍ଵେ ପୃଷ୍ଟାଃ ପ୍ରୋଚୁସ୍ତ୍ଵରାନ୍ଵିତାଃ॥ ୮.
ତାପରେ ନନ୍ଦିନି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, ସେମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ରାଵଣେନ ଵଯଂ ସର୍ଵେ ନିର୍ଜିତା ମୁନିଭିଃ ସହ ୮.
ଆମେ ସମସ୍ତେ ମୁନିମାନେ ସହିତ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇଛୁ।
ପ୍ରହସ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ନଂଦୀ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଵୈ ହ୍ଯୁଵାଚ ହ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯୋ ହୃଦି ମଧ୍ଯସ୍ଥଃ ସୋଽଦ୍ଯ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ନ ପାର୍ଯତେ॥ ୮.
ହସି ଭଗବାନ ନନ୍ଦି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଯିଏ ହୃଦୟ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଦେଖିବାକୁ ହେବ, କିନ୍ତୁ ଆଜି ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ।'
ଯାଵଦ୍ଭାଵା ହ୍ଯନେକାଶ୍ଚ ଇଂଦ୍ରିଯାର୍ଥାସ୍ତଥୈଵ ଚ ୮.
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ଭାବ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଜିନିଷ ରହିଛି,
ଜିତେଂଦ୍ରିଯାଣାଂ ଶାଂତାନାଂ ତନ୍ନିଷ୍ଠାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ ୮.
ଯେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜିତ କରିଛନ୍ତି, ଶାନ୍ତ ଓ ଏହି ଧ୍ୟାନରେ ଅଟୁଟ ରହିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାତ୍ମା।
ତଦା ବ୍ରହ୍ମାଦଯୋ ଦେଵା ଋଷଯଶ୍ଚ ଵିପଶ୍ଚିତଃ ତତ୍ସର୍ଵଂ କଥଯାନ୍ଯଂ ଚ ରାଵଣସ୍ଯ ତପୋବଲମ୍॥ ୮.
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ଋଷିମାନେ ରାବଣଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଅସାଧାରଣ ଶକ୍ତି ସହିତ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲେ।
କୁବେରୋଽଧିକୃତସ୍ତେନ ଶଂକରେଣ ମହାତ୍ମନା ୮.
ବଡ଼ ଆତ୍ମା ଶଙ୍କରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁବେରଙ୍କୁ ଏହି କାମରେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା।
ଆଗଚ୍ଛତ୍ତ୍ଵରଯା ଯୁକ୍ତଃ ସମାରୁହ୍ଯ ସ୍ଵଵାହନମ୍ ୮.
ସେ ନିଜ ଯାନରେ ଚଢ଼ି, ବେଗରେ ଆସିଗଲେ।
ତ୍ଵଯା ଦୃଷ୍ଟୋଽଥ ଵାତ୍ରାସୌ କଥ୍ଯତାମଵିଲଂବିତମ୍ ୮.
ତୁମେ ଏଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଛ କି? ଦେଖିଥିଲେ, ବିଳମ୍ବ ନକରି ସତ୍ୟ କଥା କହ।
ତଦୋଵାଚ ମହାତେଜା ରାଵଣୋ ଲୋକରାଵଣଃ ୮.
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ତେଜସ୍ବୀ ରାବଣ କଥା କହିଲେ।
ଶିକ୍ଷାପଯିତୁମାରବ୍ଧୋ ମୈଵଂ କାର୍ଯମିତି ପ୍ରଭୋ ତଥା ତ୍ଵଂ ଭଵ ରେ ମୂଢ ମା ମୂଢତ୍ଵମୁପାର୍ଜଯ॥ ୮.
ସେ ଶିଖ୍ୟା ଦେଇ କହିଲେ, 'ଏଭଳି କାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ପ୍ରଭୁ। ତୁମେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୁଅ, ମୂଢ଼ତା ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନି।'
ଅହଂ ମୂଢଃ କୃତସ୍ତେନ କୁବେରେଣ ମହାତ୍ମନା ୮.
ମୋତେ ବଡ଼ ଆତ୍ମା କୁବେର ମୂଢ଼ କରିଦେଲେ।
କୁବେରଃ ସ ହି ନଂଦିନ୍କିମାଗତସ୍ତଵ ମଂଦିରମ୍ ୮.
ନନ୍ଦି, କୁବେର ନିଶ୍ଚୟ ତୁମର ଗୃହକୁ ଆସିଛନ୍ତି କି?