କେଵଲଂ କର୍ମଣା ତ୍ଵଂ ହି ସଂସାରାତ୍ତର୍ତୁମିଚ୍ଛସି॥ ୫.
ତୁମେ କେବଳ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସଂସାର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛ।
ନ ଵେଦୈଶ୍ଚ ନ ଦାନୈଶ୍ଚ ନ ଯଜ୍ଞୈସ୍ତପସା କ୍ଵଚିତ୍ ୫.
ବେଦ, ଦାନ, ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା କେବେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ତସ୍ମାଜ୍ଜ୍ଞାନପରୋ ଭୂତ୍ଵା କୁରୁ କର୍ମ୍ମ ସମାହିତଃ ୫.
ତେଣୁ ଜ୍ଞାନରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ଏକାଗ୍ରତା ସହ କର୍ମ କର।
ଉପଦିଷ୍ଟସ୍ତଦା ତେନ ଶଂଭୁନା ପରମେଷ୍ଠିନା ୫.
ତାପରେ ପରମେଶ୍ୱର ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପଦେଶ ପାଇଲେ,
ବ୍ରହ୍ମଣାପି ତଥା ସର୍ଵେ ଭୃଗ୍ଵାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ମହର୍ଷଯଃ ୫.
ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଭୃଗୁ ଆଦି ସମସ୍ତ ମହାର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଉପଦେଶ ଦେଲେ।
ଗତଃ ପିତାମହୋ ବ୍ରହ୍ମା ତତଶ୍ଚ ସଦନଂ ସ୍ଵକମ୍॥ ୫.
ତାପରେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଦକ୍ଷୋପି ଚ ସ୍ଵଯଂ ଵାକ୍ଯାତ୍ପରଂ ବୋଧମୁପାଗତଃ। ଶିଵଧ୍ଯାନପରୋ ଭୂତ୍ଵା ତପସ୍ତେପେ ମହାମନାଃ॥ ୫.
ଦକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କଲେ; ଶିବଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ, ମହାମନା ତପସ୍ୟା କଲେ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ସଂକ୍ଷେଵ୍ଯୋ ଭଗଵାଞ୍ଛିଵଃ॥ ୫.
ତେଣୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସଂମାର୍ଜନଂ ଚ କୁର୍ଵଂତି ନରା ଯେ ଚ ଶିଵାଂଗଣେ ୫.
ଯେମାନେ ଶିବଙ୍କ ଆଙ୍ଗନକୁ ସଫା କରନ୍ତି—
ଯେ ଶିଵସ୍ଯ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ଦର୍ପ୍ପଣଂ ସୁମହାପ୍ରଭମ୍ ୫.
ଯେମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦର୍ପଣ ଦେଇଥାନ୍ତି—
ଚାମରାଣି ପ୍ରଯଚ୍ଛଂତି ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଶୂଲିନଃ ୫.
ଦେବଦେବ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ଲୋକେ ଚାମର ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।
ଦୀପଦାନଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛଂତି ମହାଦେଵାଲଯେ ନରାଃ ୫.
ମହାଦେବଙ୍କର ବଡ଼ ମନ୍ଦିରରେ ଲୋକେ ଦୀପ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।
ଧୂପଂ ଯେ ଵୈ ପ୍ରଯଚ୍ଛନ୍ତି ଶିଵାଯ ପରମାତ୍ମନେ ୫.
ଯେମାନେ ପରମାତ୍ମା ଶିବଙ୍କୁ ଧୂପ ଦେଇ ପୂଜା କରନ୍ତି,
ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଯେ ପ୍ରଯଚ୍ଛଂତି ଭକଯା ହରିହରାଗ୍ରତଃ ୫.
ଯେମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ହରି ଓ ହରାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି,
ଭଗ୍ନଂ ଶିଵାଲଯଂ ଯେ ଚ ପ୍ରକୁର୍ଵଂତି ନରୋତ୍ତମାଃ ୫.
ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଭଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଶିବମନ୍ଦିରକୁ ପୁନଃ ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତି,
ନୂତନଂ ଯେ ପ୍ରକୃର୍ଵଂତି ଇଷ୍ଟକୈରଶ୍ମନାପି ଵା ଯଶୋ ଭୂମୌ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା॥ ୫.
କିମ୍ବା ଯେମାନେ ଇଟା କିମ୍ବା ପଥରରେ ନୂଆ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରନ୍ତି— ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଏଇ ପୃଥିବୀରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବିଚାର କରାଯିବ।
କାରଯଂତି ଚ ଯେ ଵିପ୍ରାଃ ପ୍ରାସାଦଂ ବହୁଭୂମିକମ୍ ୫.
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅନେକ ତଳା ବିଶିଷ୍ଟ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରାନ୍ତି,
ଶୁଦ୍ଧଂ ଧଵଲିତଂ ଯେ ଚ କୁର୍ଵନ୍ତି ହରମଂଦିରମ୍ ୫.
ଏବଂ ଯେମାନେ ହରାଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଧଳା ଚମକଦାର କରନ୍ତି,
ଵିତାନଂ ଯେ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ନରାଃ ସୁକୃତିନୋପି ହି ୫.
ଯେଉଁ ସଦ୍ଗୁଣୀ ଲୋକେ ମନ୍ଦିରରେ ଛତା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି,
ଯେ ଚ ନାଦମଯୀଂ ଘଂଟାଂ ନିବଧ୍ନଂତି ଶିଵାଲଯେ ୫.
ଏବଂ ଯେମାନେ ଶିବମନ୍ଦିରରେ ଧାତୁର ଘଣ୍ଟି ବାନ୍ଧନ୍ତି,
ଏକକାଲଂ ଦ୍ଵିକାଲଂ ଵା ତ୍ରିକାଲଂ ଚାନୁପଶ୍ଯତି ୫.
ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ଦିନରେ ଏକଥର, ଦୁଇଥର କିମ୍ବା ତିନିଥର ପୂଜା ଦେଖନ୍ତି,
ଶ୍ରଦ୍ଧାଵାନ୍ଭଜତେ ଯୋ ଵା ଶିଵାଯ ପରମାତ୍ମନେ ୫.
କିମ୍ବା ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପରମାତ୍ମା ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି,
ଅତ୍ରୈଵୋଦାହରଂତୀମ ମିତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍ ୫.
ଏଠାରେ ମୁଁ ପୁରାତନ ଏକ ଗଳ୍ପ ଉଦାହରଣ ଭାବେ କହିବି।
ପୁରା କୃତଯୁଗେ ହ୍ଯସୀଦିନ୍ଦ୍ରସେନୋ ନରାଧିପଃ ୫.
ପ୍ରାଚୀନ କୃତଯୁଗରେ ଇନ୍ଦ୍ରସେନ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ।
ଅବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଃ ସଦା କ୍ରୂରଃ କେଵଲାସୁତୃପଃ ସଦା ୫.
ସେ ସଦା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଅନଗ୍ରହୀ, କଠୋର ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଧନ ପାଇଁ ଲୋଭୀ ଥିଲେ।
ପରସ୍ତ୍ରୀଲଂ ପଟୋଽତ୍ଯଂତଂ ପରଦ୍ରଵ୍ଯେଷୁ ଲୋଲୁପଃ ୫.
ସେ ଅତ୍ୟଧିକ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଜଣାନୀ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ ଲୋଭୀ ଥିଲେ।
ଗୁରୁଲତ୍ପଗତୋତ୍ଯର୍ଥଂ ସଦା ସୌଵର୍ଣତସ୍କରଃ ୫.
ସେ ସଦା ଧନ ପାଇଁ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୁନା ଚୋରି କରୁଥିଲେ।
ଏଵଂ ବହୁଵିଧଂ ରାଜ୍ଯଂ ଚକାର ସ ଦୁରାତ୍ମଵାନ୍ ୫.
ଏଭଳି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦୁଷ୍ଟ କାମ କରି ସେ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ଚାଲାଉଥିଲେ।
ତଦା ଯାମ୍ଯୈଶ୍ଚ ନୀତୋଽସାଵିଂଦ୍ରସେନୋ ଦୁରାତ୍ମଵାନ୍ ୫.
ତାପରେ, ଦୁଷ୍ଟମନା ଇନ୍ଦ୍ରସେନଙ୍କୁ ଯମର ଦୂତମାନେ ନେଇଗଲେ।
ଯମେନ ଦୃଷ୍ଟସ୍ତତ୍ରାସାଵିଂଦ୍ରସେନୋଗ୍ରତଃ ସ୍ଥିତଃ ୫.
ସେଠାରେ, ଇନ୍ଦ୍ରସେନ ଦେଖିଲେ ଯମ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ।