ଅଥ ତଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସ ମୁନିଃ ସନାରୁରୁପଜଂଘନିମ୍
ତାପରେ ସନାରୁ ମୁନି, ଉପଜଂଘନିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରାଣିତଵ୍ଯେଽତ୍ର କୋ ହେତୁର୍ମଚ୍ଛିଶୋରୁପଜଂଘନେଃ
ମୋ ଶିଷ୍ୟ ଉପଜଂଘନିଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିବାର କାରଣ କଣ? — ଏହି ଭାବରେ ସେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ।
ଇତି ଯାଵତ୍ସ ସଂଧତ୍ତେ ଧିଯଂ ତଜ୍ଜୀଵିତୈକିକାମ୍ 4.2.94.
ଏପରି ଭାବରେ ସେ ତାଙ୍କର ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମନେ ଭାବିଥିଲେ।
ଆନିନାଯ ଚ ତତ୍ରୈଵ ସୋପ୍ଯ ନନ୍ନିର୍ଗତସ୍ତତଃ
ସେ ତାଙ୍କୁ ସେଠାକୁ ନେଇଗଲେ, କିନ୍ତୁ ଉପଜଂଘନି ସୁସ୍ଥ ହେଲେନାହିଁ।
ମୃଦୁ ହସ୍ତତଲେନୈଵ ଯାଵତ୍ଖନତି ଵୈ ମୁନିଃ
ମୃଦୁ ହସ୍ତତଳରେ ମୁନି ମାଟି ଖୋଦିଲେ।
ସନାରୁଣାଥ ତଲ୍ଲିଂଗଂ ତେନ ତତ୍ର ସମର୍ଚିତମ୍
ଏକ ଅଙ୍କୁର ଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରାଗଲା।
ଅମୃତେଶ୍ଵରନାମେଦଂ ଲିଂଗମାନଂଦକାନନେ
ଆନନ୍ଦକ ଅଟରେ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଅମୃତେଶ୍ୱର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଅମୃତେଶଂ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଜୀଵତ୍ପୁତ୍ରଃ ସ ଵୈ ମୁନିଃ
ଅମୃତେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସେ ମୁନି ଜୀବନ୍ତ ପୁଅ ପାଇଲେ।
ତଦାପ୍ରଭୃତି ତଲ୍ଲିଂଗମମୃତେଶଂ ମୁନୀଶ୍ଵର
ସେଇ ସମୟଠାରୁ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଅମୃତେଶ ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାଏ।
ଅମୃତେଶ୍ଵର ସଂସ୍ପର୍ଶାନ୍ମୃତା ଜୀଵଂତି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ଅମୃତେଶ୍ୱରଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ, ମୃତମାନେ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜୀବନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅମୃତେଶ ସମଂ ଲିଂଗଂ ନାସ୍ତି କ୍ଵାପି ମହୀତଲେ
ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଅମୃତେଶଙ୍କ ସମାନ କୌଣସି ଲିଙ୍ଗ ନାହିଁ।
ଅମୃତେଶ୍ଵର ନାମାପି ଯେ କାଶ୍ଯାଂ ପରିଗୃହ୍ଣତେ
କାଶୀରେ ଯେମାନେ କେବଳ ଅମୃତେଶ୍ୱର ନାମ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି,
ମୁନେଽନ୍ଯଚ୍ଚ ମହାଲିଂଗଂ କରୁଣେଶ୍ଵରସଂଜ୍ଞିତମ୍ 4.2.94.
ମୁନି, ଅନ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି, ଯାହାକୁ କରୁଣେଶ୍ୱର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଦର୍ଶନାତ୍ତସ୍ଯ ଲିଂଗସ୍ଯ ମହାକାରୁଣିକସ୍ଯ ଵୈ
ସେ ବଡ଼ କରୁଣାମୟ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖିଲେ,
ସ୍ନାତଵ୍ଯଂ ମଣିକର୍ଣ୍ଯାଂ ଚ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯଃ କରୁଣେଶ୍ଵରଃ
ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଓ କରୁଣେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ସୋମଵାସରମାସାଦ୍ଯ ଏକଭକ୍ତଵ୍ରତଂ ଚରେତ୍
ସୋମବାର ଦିନ ଆସିଲେ, ଜଣେ ଏକବେଳିଆ ବ୍ରତ ରଖିବା ଉଚିତ।
ତେନ ଵ୍ରତେନ ସଂତୁଷ୍ଟଃ କରୁଣେଶଃ କଦାଚନ
ସେଇ ବ୍ରତରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, କରୁଣେଶ୍ୱର କେବେ ନା କେବେ,
ତତ୍ପତ୍ରୈସ୍ତତ୍ଫଲୈର୍ଵାପି ସଂପୂଜ୍ଯଃ କରୁଣେଶ୍ଵରଃ
ସେଇ ପତ୍ର କିମ୍ବା ଫଳ ଦ୍ୱାରା କରୁଣେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ତେନାର୍ଚ୍ଯଃ କରୁଣାଵୃକ୍ଷୋ ଦେଵେଶଃ ପ୍ରୀଯତାମିତି
ଏଭଳି ପୂଜା କରି, କରୁଣାର ବୃକ୍ଷ ଦେବତା, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।
ପ୍ରସନ୍ନଃ କରୁଣେଶୋତ୍ର ତସ୍ଯ ଦାସ୍ଯତି ଵାଂଛିତମ୍
ଏଠାରେ କରୁଣେଶ୍ୱର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଚାହିଦା ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଦେବେ।
ଇତି ତେ କରୁଣେଶସ୍ଯ ମହିମୋକ୍ତୋ ମହତ୍ତରଃ
ଏଭଳି କରୁଣେଶ୍ୱରଙ୍କର ମହିମା ତୁମକୁ କୁହାଗଲା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ମୋକ୍ଷଦ୍ଵାରେଶ୍ଵରଂ ଚୈଵ ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵୋରେଶ୍ଵରଂ ତଥା
ମୋକ୍ଷଦ୍ୱାରେଶ୍ୱର ଓ ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାରେଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଜ୍ଯୋତୀରୂପେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ କାଶ୍ଯାମନ୍ଯତ୍ପ୍ରକାଶତେ 4.2.94.
କାଶୀରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଲିଙ୍ଗ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକର ଆକାରରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ଯାହା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦେହ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ।
ଚକ୍ରପୁଷ୍କରିଣୀ ତୀରେ ଜ୍ଯୋତୀରୂପେଶ୍ଵରଂ ପରମ୍
ଚକ୍ରପୁଷ୍କରିଣୀ ତଟରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁ ଆଲୋକର ଆକାରରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଯଦା ଭାଗୀରଥୀ ଗଂଗା ତତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତା ସରିଦ୍ଵରା
ଯେତେବେଳେ ଭାଗୀରଥୀ ଗଙ୍ଗା, ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ,
ପୁରା ଵିଷ୍ଣୌ ତପତ୍ଯତ୍ର ତଲ୍ଲିଂଗଂ ସ୍ଵଯମେଵ ହି
ପୁରୁଣା କଥା, ଯେତେବେଳେ ବିଷ୍ଣୁ ସେଠାରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ, ସେଇ ଲିଙ୍ଗ ନିଜେ ନିଜେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା।
ଚକ୍ରପୁଷ୍କରିଣୀ ତୀରେ ଜ୍ଯୋତୀରୂପେଶ୍ଵରଂ ତଦା
ସେତେବେଳେ ଚକ୍ରପୁଷ୍କରିଣୀ ତଟରେ, ପ୍ରଭୁ ଆଲୋକର ଆକାରରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।
ଏତେଷ୍ଵପି ଚ ଲିଂଗେଷୁ ଚତୁର୍ଦଶସୁ ସତ୍ତମ
ଏହି ଚଉଦ ଟି ଲିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଉତ୍ତମ,
ଓଂକାରାଦୀନି ଲିଂଗାନି ଯାନ୍ଯୁକ୍ତାନି ଚତୁର୍ଦଶ
ଓଁକାର ଆଦି ଯେଉଁ ଚଉଦ ଟି ଲିଙ୍ଗ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି,
ଷଦତ୍ରିଂଶତ୍ତତ୍ତ୍ଵରୂପୋସୌ ଲିଗେଷ୍ଵେଷୁ ସଦାଶିଵଃ
ସଦାଶିବ ଏହି ଲିଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଛତିଶଟି ତତ୍ତ୍ୱର ଆକାରରେ ବିଦ୍ୟମାନ।