ଵେଣୀଦଂଡାଶ୍ଚ କାସାଂଚିତ୍ତେନଚ୍ଛିନ୍ନା ମହାରୁଷା
କିଛି ଲୋକଙ୍କର ବାଣ୍ଡି ଚୁଲ ଓ ଦଣ୍ଡ ବଡ଼ ରାଗରେ କାଟି ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ନାସାପୁଟାଂସ୍ତଥାନ୍ଯାସାଂ ପାଟଯାମାସ ପାର୍ଷଦଃ
ପାର୍ଷଦ ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କର ନାକର ତୁଣ୍ଡ ଫାଟି ଦେଇଥିଲେ।
ଯେ ଯେ ନିନିଂଦୁର୍ଦେଵେଶଂ ଯେ ଯେ ଚ ଶୁଶ୍ରୁଵୁସ୍ତଦା
ଯେଉଁମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସେ ସମୟରେ ଶୁଣିଥିଲେ,
କେଚିଦୁଲ୍ଲଂବିତା ଯୂପେ ପାଶଯିତ୍ଵା ଦୃଢଂ ଗଲେ
କିଛି ଲୋକଙ୍କୁ ଗଳାରେ ଭଲଭାବେ ବାନ୍ଧି ଯଜ୍ଞ ଦଣ୍ଡରେ ଟାଙ୍ଗି ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଦ୍ଵିଜରାଜଶ୍ଚ ଧର୍ମଶ୍ଚ ଭୃଗୁମାରୀଚିମୁଖ୍ଯକାଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ରାଜା, ଧର୍ମ ଓ ଭୃଗୁ ମାରୀଚି ଆଦି ମୁଖ୍ୟ ଲୋକମାନେ,
ଏତେ ଜାମାତରସ୍ତସ୍ଯ ଯତୋ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଦୁର୍ଧିଯଃ
ଏହିମାନେ ଡକ୍ଷର ଜାମାତା, କାରଣ ଡକ୍ଷଙ୍କର ଚିନ୍ତା ଖରାପ ଥିଲା।
ତାନି କୁଂଡାନି ତେ ଯୂପାସ୍ତେ ସ୍ତଂଭାଃ ସ ଚ ମଂଡପଃ
ସେହି ଅଗ୍ନି କୁଣ୍ଡ, ଯଜ୍ଞ ଦଣ୍ଡ, ତା ଥମ୍ଭ ଓ ମଣ୍ଡପ ଥିଲା।
ତେ ଚ ଵୈ ଯଜ୍ଞସଂଭାରାସ୍ତେ ତେ ଯଜ୍ଞପ୍ରଵର୍ତକାଃ
ସେମାନେ ଯଜ୍ଞର ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଥିଲେ।
ସ୍ତୋକେନୈଵ ହି କାଲେନ ଯଥର୍ଧିଃ ପରଵଂଚନାତ୍ 4.2.89.
କିଛି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, ଭାଗ୍ୟର ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଚତୁର୍ତ୍ତା ଦ୍ୱାରା ସବୁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା।
ଵିଧୀରିତମିତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ମିତ୍ଵା ଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ 4.2.89.
ଏହା ହୋଇଯିବା କଥା ଶୁଣି, ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱର ହସିଲେ।
କାଶ୍ଯାଂ ଲିଂଗପ୍ରତିଷ୍ଠାଯୈଃ କୃତାଽତ୍ର ସୁକୃତାତ୍ମଭିଃ 4.2.89.
କାଶୀରେ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ, ନିଷ୍ଠାବାନ ଲୋକମାନେ ଏଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ସ୍ତୁତ୍ଵା ନାନାଵିଧୈଃ ସ୍ତୋତ୍ରୈଃ ପ୍ରସନ୍ନଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଶଂକରମ୍ 4.2.89.
ନାନା ପ୍ରକାର ଷ୍ଟୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କରି, ତାଙ୍କୁ ଖୁସି ଦେଖି,
ଶ୍ରୁତ୍ଵାଖ୍ଯାନମିଦଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଦକ୍ଷେଶ୍ଵରସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ଡକ୍ଷେଶ୍ୱରଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ଏହି ପବିତ୍ର କଥା ଶୁଣି,
ଯସ୍ଯ ସ୍ମରଣମାତ୍ରେଣ ମହାପାତକସଂକ୍ଷଯଃ
ତାଙ୍କୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କରିଲେ, ବଡ଼ ପାପ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଅସ୍ଯ ଵାରାହକଲ୍ପସ୍ଯ ପ୍ରଵେଶେ ମୁନିପୁଂଗଵୈଃ
ଏହି ବାରାହ କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ, ମୁନିମାନେ ପ୍ରଧାନ ଥିଲେ।
ମାର୍କଂଡେଯ ଉଵାଚ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ସଂତି ନଦ୍ଯଃ ପରଃଶତମ୍
ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ: 'ମୁନିମାନେ, ଶୁଣ, ଏଠାରେ ଶତ ଶତ ନଦୀ ଅଛି।'
ସର୍ଵାଭ୍ଯୋପି ନଦୀଭ୍ଯଶ୍ଚ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ସର୍ଵାଃ ସମୁଦ୍ରଗାଃ
ସମସ୍ତ ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ, ସମୁଦ୍ରକୁ ବହିଯାଉଥିବା ନଦୀମାନେ ସବୁଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଗଂଗା ଚ ଯମୁନାଚାଥ ନର୍ମଦା ଚ ସରସ୍ଵତୀ
ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା, ନର୍ମଦା ଓ ସରସ୍ୱତୀ—
ଋଗ୍ଵେଦମୂର୍ତିର୍ଗଂଗା ସ୍ଯାଦ୍ଯମୁନା ଚ ଯଜୁର୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଗଙ୍ଗା ହେଉଛନ୍ତି ଋଗ୍ବେଦର ଅବତାର, ଯମୁନା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଯଜୁର୍ବେଦର ଅବତାର।
ଗଂଗା ସର୍ଵସରିଦ୍ଯୋନିଃ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯାପି ପୂରଣୀ
ଗଙ୍ଗା ସମସ୍ତ ନଦୀର ଉତ୍ସ ଓ ସମୁଦ୍ରକୁ ଭରିଦେଇଥିବା।
କିଂତୁ ପୂର୍ଵଂ ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ରେଵଯା ବହ୍ଵନେହସମ୍
ତଥାପି, ପୂର୍ବରୁ ରେବା ସହିତ କଠିନ ତପସ୍ୟା କରି ଗଙ୍ଗା ଅନେକ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ଗଂଗା ସାମ୍ଯଂ ଵିଧେ ଦେହି ପ୍ରସନ୍ନୋସି ଯଦି ପ୍ରଭୋ
ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଯଦି ପ୍ରସନ୍ନ, ଗଙ୍ଗା ସହିତ ସମତା ଦିଅ।
ଯଦି ତ୍ର୍ଯକ୍ଷସମତ୍ଵଂ ତୁ ଲଭ୍ଯତେଽନ୍ଯେନ କେନଚିତ୍ 4.2.92.
ଯଦି କେହି ତିନି-ଚକ୍ଷୁ ଅପରେ ସମତା ପାଇପାରିବେ,
ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ତୁଲ୍ଯଃ ସ୍ଯାତ୍ପୁରୁଷୋନ୍ଯୋ ଯଦି କ୍ଵଚିତ
ଯଦି କେବେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସମାନ ହେବେ,
ଯଦି ଗୌରୀ ସମା ନାରୀ କ୍ଵଚିଦନ୍ଯା ଭଵେଦିହ
ଏଠାରେ ଯଦି କେବେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାରୀ ଗୌରୀ ସମାନ ହେବେ,
ଯଦି କାଶୀପୁରୀ ତୁଲ୍ଯା ଭଵେଦସ୍ଯା କ୍ଵଚିତ୍ପୁରୀ
ଯଦି କେବେ କୌଣସି ନଗର କାଶୀପୁରୀ ସମାନ ହେବେ,
ନିଶମ୍ଯେତି ଵିଧେର୍ଵାକ୍ଯଂ ନର୍ମଦା ସରିଦୁତ୍ତମା
ବିଧିର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ନର୍ମଦା ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହେଲେ।
ସର୍ଵେଭ୍ଯୋପି ହି ପୁଣ୍ଯେଭ୍ଯଃ କାଶ୍ଯାଂ ଲିଂଗପ୍ରତିଷ୍ଠିତେଃ
ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, କାଶୀରେ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ଅଥ ସା ନର୍ମଦା ପୁଣ୍ଯା ଵିଧିପୂର୍ଵାଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତିମ୍
ତାପରେ, ପବିତ୍ର ନର୍ମଦା ବିଧିଅନୁସାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଲେ।
ତତଃ ଶଂଭୁଃ ପ୍ରସନ୍ନୋଭୂଽତ୍ତସ୍ଯୈ ନଦ୍ଯୈ ଶୁଭାତ୍ମନେ
ତାପରେ ଶମ୍ଭୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଏହି ଶୁଭ ନଦୀକୁ ଦେଲେ।