ଅଥ ତୈଃ ପ୍ରମଥୈର୍ଵିଷ୍ଣୋରନୁଗା ଗଦିତା ରଣେ
ତାପରେ, ସେହି ପ୍ରମଥମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି, କହିଲେ—
ତତସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯରଥଃ କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତ୍ଵେକୈକଂ ରଣମୂର୍ଧନି
ତାପରେ, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟଙ୍କ ରଥ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧର ମୁଣ୍ଡରେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା ।
ତେ ଭିନ୍ନଵକ୍ଷସଃ ସର୍ଵେ ଗଣା ରୁଧିରଵର୍ଷିଣଃ
ସେମାନଙ୍କର ଛାତି ଭାଗ ଫାଟିଯାଇଥିଲା, ଗଣମାନେ ରକ୍ତ ଝରିଥିଲେ।
କ୍ଷରଂତ ଇଵ ମାତଂଗାଃ ସ୍ରଵଂତ ଇଵ ପର୍ଵତାଃ
ଆହତ ହାତୀମାନେ ଯେପରି ରକ୍ତ ଝରନ୍ତି, କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ ଭଳି ଝରିଯାଉଛି, ସେମାନେ ଏଭଳି ଝରିଥିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରହସ୍ଯ ଗଣପୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ଵୈ କୁଂଠନାଯକମ୍
ତାପରେ ହସି ଗଣମାନଙ୍କର ନାୟକ କୁଣ୍ଠନାୟକଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପରଂ ଯୁଧ୍ଯସି ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରୈର୍ଦାନଵେଂଦ୍ରୈର୍ନ ପାର୍ଷଦୈଃ
ତୁମେ ଦେତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କର ନାୟକଙ୍କ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛ, ସେମାନଙ୍କର ସହାୟକମାନେ ସହିତ ନୁହେଁ।
ଗଦିନାଽଥ ଗଦା ତୂର୍ଣଂ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରଗିରିରେଣୁକୃତ୍
ଗଦାଧାରୀ ତୁରନ୍ତ ଗଦା ଛାଡ଼ିଲେ, ଏହା ପାହାଡ଼ ଭଳି ଦେତ୍ୟନାୟକଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲା।
ତଦଂଗସଂଗମାସାଦ୍ଯ ଵିଦଦ୍ରେ ଶତଧା ତଯା
ଗଦା ତାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଆଘାତ କରି, ତାଙ୍କୁ ଶତ ଖଣ୍ଡରେ ଭାଗ କରିଦେଲା।
ଜଘାନ ଵାସୁଦେଵୋପି ତରସାଽଜ୍ଞାତଵେଦନମ୍ 4.2.89.
ବାସୁଦେବ ମଧ୍ୟ ଜୋରଦେଇ ଆଘାତ କଲେ, ଶତ୍ରୁ କିଏ ତାଙ୍କୁ ଜଣା ନଥିଲା।
ଆତାଡ୍ଯ ସଵ୍ଯଦୋର୍ଦଂଡେ ଗଦାଂ ଭୂମାଵପାତଯତ୍
ବାମ ଭୁଜରେ ଆଘାତ ପାଇ, ସେ ଗଦାକୁ ଭୂମିରେ ପକାଇଦେଲେ।
ସ ଚ ଚକ୍ରଂ ସମାଗଚ୍ଛଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସସ୍ମାର ଶଂକରମ୍ କଂଠମାସାଦ୍ଯଵୀରସ୍ଯ ସମ୍ଯଗ୍ଜାତଂ ସୁଦର୍ଶନମ୍
ତାପରେ ଚକ୍ର ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ସେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ; ଭଲଭାବରେ ଗଠିତ ସୁଦର୍ଶନ ତାଙ୍କ ଗଳାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲା।
ତେନ ଚକ୍ରେଣ ଶୁଶୁଭେ ନିତରାଂ ସ ଗଣେଶ୍ଵରଃ
ସେ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗଣେଶ୍ୱର ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଇଲେ।
ତତଃ ସୁଦର୍ଶନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍କଂଠାଭରଣଂ ହରିଃ
ତାପରେ, ସୁଦର୍ଶନକୁ ଗଳାର ଭୂଷଣ ଭାବେ ଦେଖି, ହରି—
ସନଂଦକଂ କରଂ ତସ୍ଯ ପ୍ରୋଦ୍ଯତଂ ମଧୁଵିଦ୍ଵିଷଃ
—ମଧୁର ଶତ୍ରୁ, ସନନ୍ଦକ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ତାଙ୍କ ହାତ ଉଠାଇଲେ।
ଅଭ୍ଯଧାଵଚ୍ଚ ଵେଗେନ ଗୃହୀତ୍ଵା ଶୂଲମୁଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍
ସେ ତେଜରେ ଆଗକୁ ଧାଇଲେ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଶୂଳ ଧରି।
ଵାରିତୋ ଗଣରାଜଃ ସ ମା କାର୍ଷୀଃ ସାହସଂ ତ୍ଵିତି
ଗଣରାଜାକୁ ଅଟକାଯାଇଲା: 'ଏହି ଅତି ସାହସିକ କାମ କରିନି।'
ପ୍ରାପ୍ଯ ଦକ୍ଷଂ ଵିନଦ୍ଯୋଚ୍ଚୈର୍ଧିକ୍ତ୍ଵାମୀଶ୍ଵରନିଂଦକମ୍ ସ କଥଂ ସେଶ୍ଵରଂ କର୍ମ ନ କୁର୍ଯାଦ୍ଦକ୍ଷତାଂଦଧତ୍
ଡକ୍ଷଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚି, ସେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଦହାଡ଼ିଲେ: 'ତୁମେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁଛ; ଡକ୍ଷ ନାମ ଧାରଣ କରି, କିପରି ଜଣେ ଦକ୍ଷ ଲୋକ ଭଗବାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ କାମ କରିପାରେ?'
ଯେନାସ୍ଯେନ ପଵିତ୍ରେଣ ଭଵତା ନିଂଦିତଃ ଶିଵଃ
ତୁମର ପବିତ୍ର ମୁଁହ ଦ୍ୱାରା, ଶିବଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିଛ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତସ୍ଯ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ହରପାରୁଷ୍ଯଭାଷିଣଃ ।। 4.2.89.
ଏଭଳି କହି, ଡକ୍ଷଙ୍କୁ, ଯିଏ ହରଙ୍କୁ କଠୋର ଶବ୍ଦ କହିଥିଲେ—
ତତସ୍ତ୍ଵଦିତିମୁଖ୍ଯାନାଂ ମିଲିତାନାଂ ମହୋତ୍ସଵେ
ତାପରେ, ତୁମେ ଓ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମମାନେ ମିଶି, ମହାଉତ୍ସବ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଵେଣୀଦଂଡାଶ୍ଚ କାସାଂଚିତ୍ତେନଚ୍ଛିନ୍ନା ମହାରୁଷା
କିଛି ଲୋକଙ୍କର ବାଣ୍ଡି ଚୁଲ ଓ ଦଣ୍ଡ ବଡ଼ ରାଗରେ କାଟି ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ନାସାପୁଟାଂସ୍ତଥାନ୍ଯାସାଂ ପାଟଯାମାସ ପାର୍ଷଦଃ
ପାର୍ଷଦ ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କର ନାକର ତୁଣ୍ଡ ଫାଟି ଦେଇଥିଲେ।
ଯେ ଯେ ନିନିଂଦୁର୍ଦେଵେଶଂ ଯେ ଯେ ଚ ଶୁଶ୍ରୁଵୁସ୍ତଦା
ଯେଉଁମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସେ ସମୟରେ ଶୁଣିଥିଲେ,
କେଚିଦୁଲ୍ଲଂବିତା ଯୂପେ ପାଶଯିତ୍ଵା ଦୃଢଂ ଗଲେ
କିଛି ଲୋକଙ୍କୁ ଗଳାରେ ଭଲଭାବେ ବାନ୍ଧି ଯଜ୍ଞ ଦଣ୍ଡରେ ଟାଙ୍ଗି ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଦ୍ଵିଜରାଜଶ୍ଚ ଧର୍ମଶ୍ଚ ଭୃଗୁମାରୀଚିମୁଖ୍ଯକାଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ରାଜା, ଧର୍ମ ଓ ଭୃଗୁ ମାରୀଚି ଆଦି ମୁଖ୍ୟ ଲୋକମାନେ,
ଏତେ ଜାମାତରସ୍ତସ୍ଯ ଯତୋ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଦୁର୍ଧିଯଃ
ଏହିମାନେ ଡକ୍ଷର ଜାମାତା, କାରଣ ଡକ୍ଷଙ୍କର ଚିନ୍ତା ଖରାପ ଥିଲା।
ତାନି କୁଂଡାନି ତେ ଯୂପାସ୍ତେ ସ୍ତଂଭାଃ ସ ଚ ମଂଡପଃ
ସେହି ଅଗ୍ନି କୁଣ୍ଡ, ଯଜ୍ଞ ଦଣ୍ଡ, ତା ଥମ୍ଭ ଓ ମଣ୍ଡପ ଥିଲା।
ତେ ଚ ଵୈ ଯଜ୍ଞସଂଭାରାସ୍ତେ ତେ ଯଜ୍ଞପ୍ରଵର୍ତକାଃ
ସେମାନେ ଯଜ୍ଞର ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଥିଲେ।
ସ୍ତୋକେନୈଵ ହି କାଲେନ ଯଥର୍ଧିଃ ପରଵଂଚନାତ୍ 4.2.89.
କିଛି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, ଭାଗ୍ୟର ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଚତୁର୍ତ୍ତା ଦ୍ୱାରା ସବୁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା।
ଵିଧୀରିତମିତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ମିତ୍ଵା ଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ 4.2.89.
ଏହା ହୋଇଯିବା କଥା ଶୁଣି, ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱର ହସିଲେ।