ଇତ୍ଥଂ ଦଧୀଚିନାଖ୍ଯାତଂ ଜଗ୍ରାହ ଵଚନଂ ନ ତତ୍
ଏଭଳି ଦଧୀଚିଙ୍କ କଥା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେହି କଥା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇନଥିଲା।
ପ୍ରୋଵାଚ ଚ ଭୃଶଂ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ କା ଚିଂତା ତଵ ମେ କ୍ରତୋଃ
ତିନି ବହୁତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ, 'ମୋ ଯଜ୍ଞ ନେଇ ତୁମେ କାହିଁକି ଚିନ୍ତା କରୁଛ?'
ତାନି ସିଦ୍ଧ୍ଯଂତି ନିଯତଂ ଯଥାର୍ଥକରଣାଦିହ
ଏଠାରେ ଯେଉଁ କାମ ଠିକ୍ ଭାବରେ କରାଯାଏ, ସେଗୁଡିକ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସଫଳ ହୁଏ।
ସ୍ଵକର୍ମସିଦ୍ଧଯେ ଚାଥ ସର୍ଵ ଏଵ ହି ଚେଶ୍ଵରଃ
ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟର ସଫଳତା ପାଇଁ ପ୍ରଭୁ ସଦା ବିଦ୍ୟମାନ।
ତତ୍ତଥାସ୍ତୁ ପରଂ ସାକ୍ଷୀ ନାର୍ଥଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ କୁତ୍ରଚିତ୍
ଏହିପରି ହେଉ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାକ୍ଷୀ କେଉଁଠିଓ କେବେ କିଛି ଦେଉନାହାଁ।
ଜଡାନି ସର୍ଵକର୍ମାଣି ନ ଫଲଂତୀଶ୍ଵରଂ ଵିନା
ପ୍ରଭୁ ବିନା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଓ ଫଳହୀନ।
ଜଡାନ୍ଯପି ଚ ବୀଜାନି କାଲଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯଵାତ୍ମନଃ 4.2.87.
ନିଷ୍କ୍ରିୟ ବୀଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ସମୟ ପାଇଲେ ନିଜ ଗୁଣ ଦେଖାଇଥାନ୍ତି।
ଆଦିଦେଶ ସମୀପସ୍ଥାନାଲୋକ୍ଯ ପରିତସ୍ତ୍ଵିତି 4.2.87.
ସେ ଚାରିପାଖ ଦେଖି, ନିକଟସ୍ଥ ଲୋକମାନୋକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଘୋଷେଣ ତାରେଣ ଵ୍ଯୋମଶବ୍ଦଗୁଣଂ ସ୍ଫୁଟମ୍ 4.2.87.
ବ୍ରହ୍ମନାଦ ଓ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଆକାଶର ଶବ୍ଦର ଗୁଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା।
ଵିଦ୍ଯାଧରୈର୍ନନଂଦେ ଚ ଵସୁଧା ଵଵୃଧେ ଭୃଶମ୍ ଇତ୍ଥଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତେଽଥ ମୁନିଃ କୈଲାସଂ ନାରଦୋ ଯଯୌ
ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ସହିତ ପୃଥିବୀ ବହୁତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା। ଏପରି ଘଟିଲାପରେ, ମୁନି ନାରଦ କୈଳାସକୁ ଗଲେ।
ପୁନଃ ସ ନାରଦୋଽଗସ୍ତ୍ଯ ଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରାକ୍ସମୁପାଗତଃ
ପୁନି ନାରଦ ଓ ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ପୂର୍ବବତ୍ ଦେବୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ ନାରଦଃ ଶଂଭୁଂ ନଂଦିନା ସହ ସଂକଥାମ୍
ନାରଦ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଶମ୍ଭୁ ନନ୍ଦିଙ୍କ ସହିତ କଥାହେଉଛନ୍ତି।
ଉପାଵିଶଚ୍ଚ ଶୈଲାଦି ଵିସୃଷ୍ଟାସନମୁତ୍ତମମ୍
ପର୍ବତରାଜ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଉତ୍ତମ ଆସନରେ ସେ ବସିଗଲେ।
ଆକାରେଣୈଵ ସର୍ଵଜ୍ଞସ୍ତଦ୍ଵୃତ୍ତାଂତଂ ଵିଵେଦ ହ
ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା ମହାପୁରୁଷ, ତାଙ୍କ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବୁଝିଗଲେ।
ଶରାରିଣାଂ ସ୍ଥିତିରିଯମୁତ୍ପତ୍ତିପ୍ରଲଯାତ୍ମିକା
ଦେହଧାରୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଏହି ଜୀବନ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ନାଶରେ ନିର୍ଭର କରେ।
ଦୃଶ୍ଯଂ ଵିନଶ୍ଵରଂ ସର୍ଵଂ ଵିଶେଷାଦ୍ଯଦନୀଶ୍ଵରମ୍
ଯେଉଁ ସବୁ ଦେଖାଯାଏ, ସେସବୁ ନଶ୍ୱର; ବିଶେଷକରି ଯାହା ଭଗବାନଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ନାହିଁ।
ଅଭାଵିନୋ ହି ଭାଵସ୍ଯ ଭାଵଃ କ୍ଵାପି ନ ସଂଭଵେତ୍
ଯେଉଁଠାରେ କିଛି ନାହିଁ, ସେଠାରୁ କେବେ ମଧ୍ୟ କିଛି ହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଶଂଭୂଦୀରିତମାକର୍ଣ୍ଯ ସ ଇତ୍ଥଂ ମୁନିପୁଂଗଵଃ
ଶମ୍ଭୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ମହାମୁନି ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କଲେ।
ଅଵଶ୍ଯମେଵ ଯଦ୍ଭାଵ୍ଯଂ ତଦ୍ଭୂତଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଯାହା ନିଶ୍ଚିତ ଘଟିବାକୁ ଥିଲା, ତାହା ଘଟିଛି; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ନାପଚୀଯେତ ତେ କିଂଚିନ୍ନୋପଚୀଯେତ ତତ୍ତ୍ଵତଃ 4.2.89.
ସତ୍ୟରେ, ତୁମର କିଛି କମି ଯାଏ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ବଢ଼ି ଯାଏ ନାହିଁ।
ଅହୋ ଵରାକଃ ସଂସାରଃ କ୍ଵ ଭଵିଷ୍ଯତ୍ଯନୀଶ୍ଵରଃ
ହାୟ, ଏହି ସଂସାର କେତେ ଦୟନୀୟ! ଯାହାର ଉପରେ କୌଣସି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନାହିଁ, ସେଠାରେ କଣ ହେବ?
ଯତଃ ପ୍ରଜାପତିର୍ଦକ୍ଷୋ ନ ତ୍ଵାମାହୂତଵାନ୍କ୍ରତୌ
ପ୍ରଜାପତି ଦକ୍ଷ ତୁମକୁ ଯଜ୍ଞରେ ଡାକିଲେ ନାହିଁ, ଏହିକାରଣରେ—
ତଵ ରୀଢାଂ କରିଷ୍ଯଂତି କିମୈଶ୍ଵର୍ଯେଣ ରୀଢିନାମ୍ ଅଥୈଶ୍ଵର୍ଯେଣ ସଂପନ୍ନାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଭାଜନଂ କିମୁ
ଯେମାନେ ତୁମକୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା କଣ ପାଇବେ? ଏବଂ ଆଇଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ କଣ ଦୃଢ଼ ଆଧାର ରଖିପାରିବେ?
ମହୀଯସାଯୁଷା ତେଷାଂ ଵସୁଭିର୍ଭୂରିଭିଶ୍ଚ କିମ୍
ସେମାନଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ, ଧନ ଓ ବହୁ ସମ୍ପଦର କଣ ଉପକାର?
ଅଚେତନାଶ୍ଚ ସାଵଜ୍ଞା ଜୀଵଂତୋପି ନ କୀର୍ତଯେ
ଯେଉଁମାନେ ଜଡ ଓ ଅବହେଳା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଜୀବନ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିବିନାହିଁ।
ଯା ତ୍ଵଦ୍ଵିନିଂଦାଶ୍ରଵଣାତ୍ତୃଣୀଚକ୍ରେ ସ୍ଵଜୀଵିତମ୍
ଯିଏ ତୁମ ନିନ୍ଦା ଶୁଣି, ନିଜ ଜୀବନକୁ ଘାସର ଦଣ୍ଡା ଭାବିଲେ—
ସତ୍ଯଂ ମୁନେ ସତୀ ଦେଵୀ ତୃଣୀଚକ୍ରେ ସ୍ଵଜୀଵିତମ୍
ମୁନି, ଏହା ସତ୍ୟ— ସତୀ ଦେବୀ ନିଜ ଜୀବନକୁ ଘାସର ଦଣ୍ଡା ଭାବିଥିଲେ।
ରୁଦ୍ରଶ୍ଚାତୀଵରୁଦ୍ରୋଭୂଦ୍ବହୁକୋପାଗ୍ନିଦୀପିତଃ
ଏବଂ ରୁଦ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ବହୁ କ୍ରୋଧର ଅଗ୍ନିରେ ପୁରିଗଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଃ ପ୍ରତିମାକାରଃ କାଲମୃତ୍ଯୁପ୍ରକଂପନଃ
ଦୃଶ୍ୟ ରୂପରେ ପ୍ରତିମା ଭାବେ ପ୍ରକଟ, ସମୟ ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଉଲ୍ଲାସିତ କରୁଥିବା।
ଆଜ୍ଞାଂ ଦେହି ପିତଃ କିଂ ତେ କରଵୈ ଦାସ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍ 4.2.89.
ପିତା, ଆପଣ ଆମକୁ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ; ଆପଣ ପାଇଁ କେଉଁ ଉତ୍ତମ ସେବା କରିବି?