ଦ୍ଵିଜରାଜଃ ସ ଗର୍ଵିଷ୍ଠୋ ରୋହିଣୀପ୍ରେମନିର୍ଭରଃ
ସେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କର ରାଜା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଗର୍ବିତ, ରୋହିଣୀ ପ୍ରତି ପ୍ରେମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଅସ୍ଯାହଂ ଗର୍ଵସର୍ଵସ୍ଵଂ ହରିଷ୍ଯାମ୍ଯେଵ ଶୂଲିନଃ
ମୁଁ ଏହି ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କର ସମସ୍ତ ଗର୍ବ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୂର କରିଦେବି।
ତଥାସ୍ଯାହଂ କରିଷ୍ଯାମି ମାନହାନିଂ ଚ ସର୍ଵତଃ
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଅପମାନ ଅନୁଭବ କରାଇଦେବି।
ପ୍ରାପ୍ଯ ସ୍ଵଭଵନଂ ଦେଵାନାଜୁହାଵ ସଵାସଵାନ୍
ସେ ନିଜ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦେବମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ଭଵଂତୁ ଯଜ୍ଞସଂଭାରାନାନଯଂତୁ ତ୍ଵରାନ୍ଵିତାଃ
ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସମଗ୍ରୀ ଆଣନ୍ତୁ, ସମସ୍ତେ ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ହୋଇ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇଆସନ୍ତୁ।
ମହାକ୍ରତୂପଦ୍ରଷ୍ଟାରଂ ଯଜ୍ଞପୂରୁଷମେଵ ଚ
ମହାଯଜ୍ଞର ଦର୍ଶକ ଓ ଯଜ୍ଞ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଣନ୍ତୁ।
ପ୍ରାଵର୍ତତ ତତସ୍ତସ୍ଯ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଚ ମହାଧ୍ଵରଃ 4.2.87.
ତାପରେ ଦକ୍ଷଙ୍କର ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଅନୀଶ୍ଵରାଂସ୍ତତୋ ଵେଧା ଵ୍ଯାଜଂ କୃତ୍ଵା ଗୃହଂ ଯଯୌ
ତାପରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଏକ ଉପଲକ୍ଷ୍ୟ ଦେଖାଇ ନିଜ ଘରକୁ ଚଲିଗଲେ, ଯଜ୍ଞଟି ତାଙ୍କ ଅଧିପତି ବିନା ରହିଗଲା।
ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞେ ସମାଯାତାନ୍ସତୀଶ୍ଵରଵିଵର୍ଜିତାନ୍
ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଯେଉଁମାନେ ଆସିଥିଲେ, ସେମାନେ ସତୀଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ ବିନା ଥିଲେ।
ଦକ୍ଷସ୍ଯ ହି ଶୁଭୋଦର୍କମିଚ୍ଛନ୍ପ୍ରୋଵାଚ ଚେତି ଵୈ ଦଧୀଚିରୁଵାଚ
ଦକ୍ଷଙ୍କ ଭଲ ହେବାକୁ ଚାହିଁ, ଦଧିଚି ଏଭଳି କହିଲେ:
ନ ଚାସ୍ତି ତଵ ସାମର୍ଥ୍ଯଂ କ୍ଵାପି କସ୍ଯାପି ନିଶ୍ଚିତମ୍
ତୁମେ କେଉଁଠି କିଏ ପାଇଁ କିଛି କରିପାରିବା ଶକ୍ତି ନାହିଁ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ।
ନ ତାଦୃଙ୍ନେଦସି ପ୍ରାଯଃ କ୍ଵାପି ଜ୍ଞାତୋ ମହାମତେ
ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସାଧାରଣତଃ ତୁମେ ଏପରି ଗୁଣ ଥିବା ବୋଲି ଜଣାଯାଉନାହିଁ।
କର୍ତଵ୍ଯଶ୍ଚେତ୍ତଦାକାର୍ଯଃ ସ୍ଯାଚ୍ଚେତ୍ସଂପତ୍ତି ରୀଦୃଶୀ
ଯଦି କିଛି କରିବାକୁ ଥାଏ, ତେବେ ତାହା କରିବା ଉଚିତ; ଯଦି ଏପରି ଧନ-ସମ୍ପଦ ଅଛି, ତେବେ ହେଉ।
ସାକ୍ଷାଚ୍ଚ ସର୍ଵେ ମଂତ୍ରା ଵୈ ସାକ୍ଷାଦ୍ଯଜ୍ଞପୁମାନସୌ ସାକ୍ଷାଦ୍ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଵଯଂ ଚୈଷ ଭୃଗୁର୍ଵୈ କର୍ମକାଂଡଵିତ୍
ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ, ଯଜ୍ଞର ମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛନ୍ତି; ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ଏଠି ଅଛନ୍ତି, ଭୃଗୁ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ଅଯଂ ପୂଷା ଭଗସ୍ତ୍ଵେଷ ଇଯଂ ଦେଵୀ ସରସ୍ଵତୀ
ଏଠି ପୂଷା ଅଛନ୍ତି, ଭଗ ଅଛନ୍ତି, ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ।
ତ୍ଵଂ ଚ ଦୀକ୍ଷାଂ ଶୁଭାଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଦେଵ୍ଯା ଚ ଶତରୂପଯା
ତୁମେ ଶୁଭ ଦୀକ୍ଷା ଲାଭ କରିଛ, ଶତରୂପା ଦେବୀ ସହିତ।
ସ୍ଵଯମେଵ ହି କୁର୍ଵୀତ ଧର୍ମକାର୍ଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ 4.2.87.
ଧର୍ମର କାମ କୁ ନିଜେ ଉତ୍ସାହରେ କରିବା ଉଚିତ।
ସପ୍ତଵିଂଶତିଭିଃ ସାର୍ଧଂ ପତ୍ନୀଭିସ୍ତଵ କାର୍ଯକୃତ୍
ତୁମର କାମ ସତେଇଟି ଜଣେ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି।
ଦୀକ୍ଷିତୋ ରାଜସୂଯସ୍ଯ ଦତ୍ତତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଦକ୍ଷିଣଃ ତ୍ରଯୋଦଶମିତାଭିଶ୍ଚ ଭାର୍ଯାଭିସ୍ତଵ କାର୍ଯକୃତ୍
ତୁମେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଦୀକ୍ଷିତ ହେଇଛ, ତିନି ଲୋକର ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇଛ; ତୁମର କାମ ତେରୋଟି ଜଣେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି।
ହଵିଃ କାମଦୁଘା ସୂତେ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷଃ ସମିତ୍କୁଶାନ୍
କାମଧେନୁ ହବି ଦେଉଛି, କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ଦରୁ ଓ କୁଶ ଦେଉଛି।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମାପ୍ଯଲଂକାରାନ୍କୁରୁତେଭ୍ଯାଗତର୍ତ୍ଵିଜାମ୍
ବିଶ୍ୱକର୍ମା ନିଜେ ଆସୁଥିବା ଋତ୍ବିଜ୍ମାନେ ପାଇଁ ଗହଣା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛନ୍ତି।
ସ୍ଵଯଂଲକ୍ଷ୍ମୀରଲଂକୁର୍ଯାଦ୍ଯାଵୈ ଚାତ୍ର ସୁଵାସିନୀଃ
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିଜେ ଏଠି ଥିବା ସୁମଧୁର ଜନନୀମାନେକୁ ଶୃଙ୍ଗାର କରୁଛନ୍ତି।
ସର୍ଵେ ସୁଖାଯ ମେ ଦକ୍ଷ ଵୀକ୍ଷମାଣସ୍ଯ ସର୍ଵତଃ
ଦକ୍ଷ, ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା ଦେଖୁଛି, ସମସ୍ତେ ମୋର ସୁଖ ପାଇଁ ଅଛନ୍ତି।
ଜୀଵହୀନୋ ଯଥା ଦେହୋ ଭୂଷିତୋପି ନ ଶୋଭତେ
ଯେପରି ଜୀବ ନଥିବା ଦେହ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରୂପ ଦେଖାଏ ନାହିଁ।
ଇତ୍ଥଂ ଦଧୀଚିଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦକ୍ଷଃ ପ୍ରଜାପତିଃ
ଦଧୀଚିଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତି ମନେ ଅତି ଖୁସି ହେଲେ।
ପୂର୍ଵସ୍ତୁତ୍ଯାତି ସଂହୃଷ୍ଟୋ ଦୃଷ୍ଟୋ ଯୋସୌ ଦଧୀଚିନା
ପୂର୍ବରୁ ଦଧୀଚି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ ବୋଲି ସେ ବେଶି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚାଥ ତଂ ଵିପ୍ରଂ ଵେପମାନାଂଗଯଷ୍ଟିକଃ 4.2.87.
ତାପରେ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ଥର୍ଥର କମ୍ପିଲା ବେଳେ ସେ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦୀକ୍ଷାମହମହୋ ପ୍ରାପ୍ତଃ କର୍ତୁଂ ନାଯାତି କିଂଚନ
ହାଁ, ମୁଁ ଏବେ ଦୀକ୍ଷା ଲାଭ କରିଛି, କିଛି ବାକି ନାହିଁ।
ଭଵାନ୍କେନ ସମାହୂତୋ ଯଦତ୍ରାଗାନ୍ମହାଜଡଃ
ତୁମକୁ କିଏ ଏଠାକୁ ଡାକିଛି, ହେ ବଡ଼ ମୂଢ଼, ତୁମେ କେମିତି ଏଠାକୁ ଆସିଲା?
ସର୍ଵମଂଗଲମାଂଗଲ୍ଯୋ ଯତ୍ର ଶ୍ରୀମାନଯଂ ହରିଃ
ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଶୁଭର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ହରି ଉପସ୍ଥିତ, ସେଠି ସବୁଠାରୁ ଶୁଭ ଅଛି।