ଧର୍ମେଶାଦ୍ଦକ୍ଷିଣେ ପୂଜ୍ଯଂ ତତ୍ତ୍ଵେଶାଖ୍ଯଂ ପରଂ ନରୈଃ
ଧର୍ମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଲୋକେ ତତ୍ତ୍ୱେଶ୍ୱର ନାମକ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଧର୍ମେଶାତ୍ପୂର୍ଵଦିଗ୍ଭାଗେ ଵୈରାଗ୍ଯେଶଂ ସମର୍ଚଯେତ୍
ଧର୍ମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବୈରାଗ୍ୟେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଜ୍ଞାନେଶ୍ଵରଂ ତଥୈଶାନ୍ଯାଂ ଜ୍ଞାନଦଂ ସର୍ଵଦେହିନାମ୍
ଏହିପରି ଇଶାନ କୋଣରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିବା ଜ୍ଞାନେଶ୍ୱର ଅଛନ୍ତି।
ତଦ୍ଦର୍ଶନାଦ୍ଭଵେନ୍ନୃଣାମୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ମନସେପ୍ସିତମ୍
ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଲୋକମାନେ ନିଜ ମନରେ ଯେଉଁ ଶାସନ ଚାହାନ୍ତି, ତାହା ପାଇଥାନ୍ତି।
ଏତାନ୍ଯଵଶ୍ଯଂ ସଂସେଵ୍ଯ ନରଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଶାଶ୍ଵତମ୍
ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେବନ କଲେ ମଣିଷ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଫଳ ପାଏ।
ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵାପି ନରୋ ଘୋରେ ସଂସାରାବ୍ଧୌ ନ ମଜ୍ଜତି 4.2.81.
ଏହାକୁ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ଭୟଙ୍କର ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବିଯାଏ ନାହିଁ।
ଦମସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତତ୍ରାସୀଦ୍ଦୁର୍ଦମୋ ନାମ ପାର୍ଥିଵଃ
ସେଠାରେ ଦମାଙ୍କ ପୁଅ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ।
ହରେତ୍ପୁରଂଧ୍ରୀଃ ପ୍ରସଭଂ ପୌରାଣାଂ କାମମୋହିତଃ
କାମ ଓ ମୋହରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ସେ ସହରର ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଜନନୀମାନେକୁ ବଳଜୋର କରି ନେଇଥିଲେ।
ଅଦଂଡ୍ଯାନ୍ଦଂଡଯାଂଚକ୍ରେ ଦଂଡ୍ଯେଷ୍ଵାସୀତ୍ପରାଙମୁଖଃ
ଯେଉଁମାନେ ଦୋଷୀ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନେକୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲେ; ଯେଉଁମାନେ ଦଣ୍ଡଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନେକୁ ଅନଦେଖା କରିଥିଲେ।
ଵିଵାସିତାଃ ସ୍ଵଵିଷଯାତ୍ତେନ ସନ୍ମତିଦାଯିନଃ
ଯେଉଁମାନେ ଭଲ ପରାମର୍ଶ ଦେଉଥିଲେ, ସେମାନେକୁ ସେ ତାଙ୍କ ଦେଶରୁ ବହିଷ୍କାର କରିଦେଇଥିଲେ।
ପରଦାରେଷୁସଂତୁଷ୍ଟଃ ସ୍ଵଦାରେଷୁ ପରାଙ୍ମୁଖଃ
ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଜନନୀମାନେ ସହିତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ନିଜ ଜନନୀମାନେ ପ୍ରତି ଅନାସକ୍ତ ଥିଲେ।
ହାରିଣୌ ସର୍ଵପାପାନାଂ ସର୍ଵଵାଂଛିତଦାଯିନୌ
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରନ୍ତି, ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ସ୍ଵପ୍ରଜାସ୍ଵେକ ଉଦିତୋ ଧୂମକେତୁରିଵାପରଃ
ତାଙ୍କର ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଏକା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଥିଲେ, ଅନ୍ୟଜଣ ଧୂମକେତୁ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ସ କଦାଚିନ୍ମୃଗଯୁଭିଃ ପାପର୍ଧି ଵ୍ଯସନାତୁରଃ
ଏକଥର, ଦୁଷ୍କର୍ମ ଓ ଶିକାରର ଆସକ୍ତିରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ସେ ଶିକାରୀମାନେ ସହିତ ବାହାରିଲେ।
ଏକାକୀ ଦୈଵଯୋଗେନ ଦୁର୍ଦମଃ ସୋଽଵନୀପତିଃ । ଧନ୍ଵୀ ତୁରଂଗମାରୁଢୋଽଵିଶଦାନଂଦକାନନମ୍
ଏହିପରି ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ନାମକ ସେ ରାଜା ଏକା ଧନୁଷ ଧରି ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି ଘନ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସ ଵିଲୋକ୍ଯାଥ ସର୍ଵତ୍ର ପାଦପା ନଵକେଶିନଃ 4.2.81.
ସେଠାରେ ସେ ସମସ୍ତଠାରେ ନୂଆ କିଶଳୟ ଥିବା ଗଛମାନେକୁ ଦେଖିଲେ।
ସୁଗଂଧେନ ସୁଶୀତେନ ସୁମଦେନ ସୁଵାଯୁନା
ସୁଗନ୍ଧ, ଶୀତଳତା, ମଧୁର ମଦମାତା ଓ ସୁମଧୁର ପବନରେ,
କେଵଲଂ ମୃଗଯା ଜାତସ୍ତତ୍ଖେଦୋ ନ ଵ୍ଯପାଵ୍ରଜତ୍
ସେ କେବଳ ଶିକାର କରୁଥିଲେ, ଏହି କ୍ଲାନ୍ତି କେବେ ଯାଇନଥିଲା।
ଅଥାଵରୁହ୍ଯ ତୁରଗାତ୍ସ ଭୂପାଲୋତିଵିସ୍ମିତଃ
ତାପରେ, ଘୋଡ଼ାରୁ ଅବତରି, ସେ ରାଜା ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ ହେଲେ।
ଧନ୍ଯୋସ୍ମ୍ଯହଂ ପ୍ରସନ୍ନୋସ୍ମି ଧନ୍ଯେ ମେଦ୍ଯ ଵିଲୋଚନେ
ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ହେ ଧନ୍ୟା, ମଧୁର ଦୃଷ୍ଟିବଳା!
ପୁନର୍ନିନିଂଦ ଚାତ୍ମାନଂ ଧର୍ମପୀଠ ପ୍ରଭାଵତଃ
ଧର୍ମର ଶକ୍ତିରୁ ପୁନିଥରେ ସେ ନିଜକୁ ନିନ୍ଦା କଲେ।
ଜଂତୂଦ୍ଵେଗକରଂ ମୂଢଂ ପ୍ରଜାପୀଡନପଂଡିତମ୍
ମୁଁ ମୂଢ଼, ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦୁଃଖ ପାଉଥିବା, ପ୍ରଜାମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ପୀଡ଼ିତ—
ଅଦ୍ଯଯାଵନ୍ମମ ଗତଂ ଵୃଥାଜନ୍ମାଲ୍ପମେଧସ
ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ମୋର ଜନ୍ମ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇଛି, ମୁଁ ଅଳ୍ପ ବୁଦ୍ଧିବାନ।
ଏଵଂ ବହୁ ଵିନିଂଦ୍ଯ ସ୍ଵଂ ନତ୍ଵା ଧର୍ମେଶ୍ଵରଂ ଵିଭୁମ୍
ଏଭଳି ନିଜକୁ ବହୁତ ନିନ୍ଦା କରି, ସେ ଧର୍ମର ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ।
ତତୋମାତ୍ଯାନ୍ସମାହୂଯ କ୍ରମାଯାତାଂଶ୍ଚିରଂତନାନ୍ 4.2.81.
ତାପରେ ସେ ପୁରୁଣା ଶ୍ରେଣୀରେ ଆସିଥିବା ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଂଶ୍ଚନମସ୍କୃତ୍ଯ ତେଭ୍ଯୋ ଵୃତ୍ତୀଃ ପ୍ରଦାଯ ଚ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସେମାନେଙ୍କୁ ଜୀବିକା ଦେଲେ।
ପରିଦଂଡ୍ଯ ଚ ଦଂଡାର୍ହାନ୍ସାଧୂଂଶ୍ଚ ପରିତୋଷ୍ଯ ଚ
ଯେଉଁମାନେ ଦଣ୍ଡ ଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନେଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡିତ କଲେ, ନିଷ୍ଠାବାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ ଓ
ସମାଗଚ୍ଛଦଥୈକାକୀ କାଶୀଂ ଶ୍ରେଯୋଵିକାସିନୀମ୍
ତାପରେ ସେ ଏକାକି କାଶୀକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମ ବିକାଶ ପାଏ।
ଧର୍ମେଶଦର୍ଶନାନ୍ନିତ୍ଯଂ ତଥାଭୂତଃ ସ ଦୁର୍ଦମଃ
ଧର୍ମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନରୁ ସେ ସଦା ଏଭଳି ଅବିରତ ରହିଲେ।
ଇତ୍ଥଂ ଧର୍ମେଶ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ମଯା ସ୍ଵଲ୍ପଂ ନିରୂପିତମ୍
ଏଭଳି ମୁଁ ଧର୍ମେଶ୍ୱରଙ୍କର ମହିମା କିଛି ଅଳ୍ପ ଭାଗ କହିଲି।