ରାଗବୀଜସମୁଦ୍ଭୂତଃ ସଂସାରଵିଟପୋ ମହାନ୍
ଏହି ସଂସାରର ବଡ଼ ଗଛ ରାଗର ବିଉଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ସର୍ଵେଷାମୂଷରାଣାଂ ତୁ କାଶୀ ପରମ ଊଷରଃ 4.2.74.
ସମସ୍ତ ଉଠିଆ ଜମିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାଶୀ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଠିଆ ଜମି।
ସ୍ମରିଷ୍ଯଂତୀହ ଯେ କାଶୀମଵଶ୍ଯଂ ତେପି ସାଧଵଃ
ଏଠାରେ ଯେମାନେ କାଶୀକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭଲ ଲୋକ।
ଵିଭୂତିଃ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ସତ୍ଯାଦୀନାଂ ସୁଭଂଗୁରା
ସମସ୍ତ ଲୋକର ମହିମା, ସତ୍ୟ ଓ ଏହାଦିକର ମହତ୍ତ୍ୱ ବହୁତ ଅସ୍ଥିର।
କୃମିକୀଟପତଂଗାନାମଵିମୁକ୍ତେ ତନୁତ୍ଯଜାମ୍
ଅବିମୁକ୍ତରେ ମରିଥିବା କୀଟ, ପୋକା ଓ ପତଙ୍ଗମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
ଵାରାଣସୀ ଯଦା ପ୍ରାପ୍ତା କଦାଚିତ୍କାଲପର୍ଯଯାତ୍
ଜୀବନର ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ଯେତେବେଳେ ବାରାଣସୀକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ।
ପୂର୍ଵତୋ ମଣିକର୍ଣୀଶୋ ବ୍ରହ୍ମେଶୋ ଦକ୍ଷିଣେ ସ୍ଥିତଃ
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ମଣିକର୍ଣ୍ଣୀଶ୍ୱର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ୱର ଅଛନ୍ତି।
305b ଇତ୍ଯେତଦୁତ୍ତମଂ କ୍ଷେତ୍ରମଵିମୁକ୍ତେ ମହାଫଲମ୍
ଏହି ଅବିମୁକ୍ତର ଉତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ର ବଡ଼ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
କ୍ଷେତ୍ରଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ରାଜସୂଯଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।
ଅଵିମୁକ୍ତ ସମଂ କ୍ଷେତ୍ରମପି ବ୍ରହ୍ମାଂଡଗୋଲକେ
ଅବିମୁକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ମହତ୍ତ୍ୱ ରଖେ।
ରକ୍ଷଂତି ସତତଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଯତ୍ର ପାଶାସିପାଣଯଃ
ଯେଉଁଠାରେ ପାଶ ଓ ତଳୱାର ଧାରଣ କରିଥିବାମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ସେମାନେ ସଦା କ୍ଷେତ୍ରକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ପ୍ରାଗ୍ଦ୍ଵାରମଟ୍ଟହାସଶ୍ଚ ଗଣକୋଟିପରୀଵୃତଃ 4.2.74.
ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରରେ ମଟ୍ଟହାସ ଅନେକ ଗଣମାନେ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି।
ତଥୈଵ ଭୂତଧାତ୍ରୀଶଃ କ୍ଷେତ୍ରଦକ୍ଷିଣରକ୍ଷକଃ
ଏହିପରି ଭୂତଧାତ୍ରୀଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ଉଦଗ୍ଦ୍ଵାରଂ ତଥା ରକ୍ଷେଦ୍ଘଂଟାକର୍ଣୋ ମହାଗଣଃ
ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାରକୁ ମଧ୍ୟ ଘଣ୍ଟାକର୍ଣ୍ଣ ବଡ଼ ଗଣ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ରକ୍ଷଃ କାଷ୍ଠାଂ ଶଂକୁକର୍ଣୋ ଦୃମିଚଂଡୋ ମରୁଦ୍ଦିଶମ୍
ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଶଂକୁକର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୃମିଚଣ୍ଡ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେଠାରୁ ପବନ ଆସେ।
କାଲାକ୍ଷୋରଣ ଭଦ୍ରସ୍ତୁ କୌଲେଯଃ କାଲକଂପନଃ
କାଳାକ୍ଷୋରଣ, ଶୁଭ କୌଳେୟ ଓ କାଳକମ୍ପନ।
ଵୀରଭଦ୍ରୋ ନଭଶ୍ଚୈଵ କର୍ଦମାଲିପ୍ତଵିଗ୍ରହଃ
ବୀରଭଦ୍ର ଓ ନଭ, କାଦୁ ଲଗାଇଥିବା ଦେହ।
ଵିଶାଲାକ୍ଷୋ ମହାଭୀମଃ କୁଂଡୋଦରମହୋଦରୌ
ବିଶାଳ ଆଖି ଥିବା, ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର, କୁଣ୍ଡୋଦର ଓ ମହୋଦର।
ନଂଦିସେନଶ୍ଚ ପଂଚାଲଃ ଖରପାଦକରଂଟକଃ
ନନ୍ଦିସେନ, ପଞ୍ଚାଳ, ଖରପାଦ ଓ କରଣ୍ଟକ—
ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ମହାପୁଣ୍ଯେ ଲିଂଗମୋଂକାରସଂଜ୍ଞକମ୍
ସେଇ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଂକାର ନାମକ ଏକ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି।
କପିଲଶ୍ଚୈଵ ସାଵର୍ଣିଃ ଶ୍ରୀକଂଠଃ ପିଗଲୋଂଶୁମାନ୍
କପିଳ, ସାବର୍ଣ୍ଣି, ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ, ପିଗଳ ଓ ଅଂଶୁମାନ—
ଏକଦା ତସ୍ଯ ଲିଂଗସ୍ଯ କୃତ୍ଵା ପଂଚାପିପୂଜନମ୍ 4.2.74.
ସେମାନେ ଏକଥର ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ।
ଅନ୍ଯଚ୍ଚ ତେ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତତ୍ର ଯଦ୍ଵୃତ୍ତମଦ୍ଭୁତମ୍
ମୁନି, ଏଠାରେ ଘଟିଥିବା ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଆଉ ଏକ କଥା ମୁଁ କହିବି।
ଏକା ଭେକୀ ମୁନେ ତତ୍ର ଚରଂତୀ ଲିଂଗ ସନ୍ନିଧୌ
ମୁନି, ସେଠାରେ ଏକ ବେଙ୍ଗ ଲିଙ୍ଗ ନିକଟରେ ଘୁରୁଥିଲା।
ସା ତତ୍ର ମୃତ୍ଯୁଂ ନ ପ୍ରାପ ଶିଵନିର୍ମାଲ୍ଯଭକ୍ଷଣାତ୍
ସେ ବେଙ୍ଗ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ଶେଷ ଦ୍ରବ୍ୟ ଖାଇଥିବାରୁ ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା ନାହିଁ।
ଵରଂ ଵିଷମପିପ୍ରାଶ୍ଯଂ ଶିଵସ୍ଵଂ ନୈଵ ଭକ୍ଷଯେତ୍
ଶିବଙ୍କର ଜିନିଷ ଖାଉଥିବାଠାରୁ ବିଷ ପିଇବା ଭଲ।
ଶିଵସ୍ଯ ପରିପୁଷ୍ଟାଂଗାଃ ସ୍ପର୍ଶନୀଯା ନ ସାଧୁଭିଃ
ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ଦ୍ରବ୍ୟ ଲାଗିଥିବା ଲୋକମାନେ ସାଧୁମାନେ ଛୁଉନ୍ତି ନାହିଁ।
କଶ୍ଚିତ୍କାକଃ ସମାଲୋକ୍ଯ ମଂଡୂକୀଂ ତାମିତସ୍ତତଃ
ଏକ କାଉ, ସେ ବେଙ୍ଗକୁ ଦେଖି, ଏଠୁ ସେଠାଁ ଚାଲିଗଲା।
306a ଵର୍ଷାଭ୍ଵୀ ତେନ ସା କ୍ଷିପ୍ତା କାକେନ କ୍ଷେତ୍ରବାହ୍ଯତଃ
ସେ କାଉ ବେଙ୍ଗକୁ ଧରି କ୍ଷେତ୍ରର ବାହାରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲା।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକରଣତୋ ଲିଂଗସ୍ଯସ୍ପର୍ଶନାଦପି
ଲିଙ୍ଗକୁ ପରିକ୍ରମା କରିବା ଓ ଛୁଉଥିବା ଦ୍ୱାରା,