ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ କାଶୀଭକ୍ତିପରୈର୍ନରୈଃ ।। 4.2.72.
ଏହିପରି, କାଶୀକୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମରେ ଲାଗିପଡ଼ିବା ଉଚିତ।
କାଶ୍ଯାଂ ଯସ୍ଯାସ୍ତି ଵୈ ପ୍ରେମ ତେନ କୃତ୍ଵାଽଽଦରଂ ଗୁରୁମ୍
ଯେଉଁଠାରେ କାଶୀ ପ୍ରତି ସତ୍ୟ ପ୍ରେମ ଅଛି, ସେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଆଦର ଦେଇ—
ପଦ୍ମକଲ୍ପେ ତୁ ଯା ଵୃତ୍ତା ଦମନସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନଃ
ପଦ୍ମ କଳ୍ପରେ ଦ୍ୱିଜନ୍ମା ଦମନଙ୍କ କଥା ଘଟିଥିଲା।
ଭାରଦ୍ଵାଜସ୍ଯ ତନଯୋ ଦମନୋ ନାମ ନାମତଃ
ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ନାମ ଦମନ, ସେହି ନାମରେ ପରିଚିତ।
ସଂସାରଦୁଃଖବହୁଲଂ ଜୀଵିତଂ ଚାପି ଚଂଚଲମ୍
ଏହି ସଂସାରରେ ଜୀବନ ଦୁଃଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅସ୍ଥିର ।
କାଂଚିଦ୍ଦିଶଂ ସମାଲଂବ୍ଯ ନିର୍ଵେଦଂ ପରମଂ ଗତଃ
କିଛି ଦିଗକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିରାକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ।
ପ୍ରତିତୀର୍ଥଂ ପ୍ରତିନଦି ସ ବଭ୍ରାମ ତପୋଯୁତଃ
ସେ ଏକ ତୀର୍ଥରୁ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥ, ଏକ ନଦୀରୁ ଅନ୍ୟ ନଦୀକୁ ତପସ୍ୟା କରି ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ ।
ଅଧ୍ଯୁଵାସ ସ ତାଵଂତି ସଂଯତେଂଦ୍ରିଯମାନସଃ
ସେ କିଛି ସମୟ ସେଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ରହିଲେ ।
ମନୋରଥୋପଦେଷ୍ଟା ଚ କୁତ୍ରଚିତ୍କ୍ଵାପି ନେକ୍ଷିତଃ
ମନର ଇଚ୍ଛାକୁ ଶିଖାଉଥିବା ଗୁରୁ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଲେ ନାହିଁ ।
ରେଵାତଟେ ନିରୈକ୍ଷିଷ୍ଟ ତୀର୍ଥଂ ଚାମରକଂଟକମ୍
ରେବା ନଦୀର ତଟରେ ସେ ଅମରକଣ୍ଟକ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଦେଖିଲେ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହୃଷ୍ଟମନା ଆସୀଚ୍ଚେତଃ ସ୍ଥୈର୍ଯମଵାପ ହ
ସେଠାକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ମନ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା ଏବଂ ହୃଦୟ ଶାନ୍ତ ହେଲା ।
304b ଵିଭୂତିଭୂଷିତତନୂନ୍କୃତଲିଂଗସମର୍ଚନାନ୍ 4.2.74.
ସେ ଦେଖିଲେ, କେହି ଦେହକୁ ଭସ୍ମ ଲଗାଇ, ଲିଙ୍ଗର ପୂଜାରେ ଲାଗିଥିଲେ ।
ସ୍ଵସ୍ଥୋପଵିଷ୍ଟାନ୍ସ୍ଵପୁରୋରଗ୍ରତୋଽଚଲମାନସାନ୍
ସେମାନେ ନିଜ ନଗର ସାମ୍ନାରେ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ବସିଥିଲେ, ମନ ଅଚଳ ଥିଲା ।
ପ୍ରବଦ୍ଧହସ୍ତଯୁଗଲଃ ପ୍ରଣମତରକଂଧରଃ
ହାତ ଯୋଡି ଓ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ସେ ପ୍ରଣାମ କଲେ ।
ଵାର୍ଧକେନ ସମାକ୍ରାଂତସ୍ତପସା କୃଶଵିଗ୍ରହଃ
ବୟସରେ ବୃଦ୍ଧ ଏବଂ ତପସ୍ୟାରେ ଦେହ ଶୁକାଇଯାଇଥିଲା ।
ପପ୍ରଚ୍ଛ ଦମନଂ ଚେତି କସ୍ତ୍ଵଂ କସ୍ମାଦିହାଗତଃ
ସେ ପଚାରିଲେ, 'ହେ ଦମନ, ତୁମେ କିଏ? କେଉଁ କାରଣରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ?'
ଭଗୋଃ ପାଶୁପତାଚାର୍ଯ ସର୍ଵଜ୍ଞାରାଧନପ୍ରିଯ
ମୁଁ ପାଶୁପତ ଶିକ୍ଷକ, ସର୍ବଜ୍ଞ ଭଗବାନଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଛି ।
କଥଯାମି ଯଥାର୍ଥଂ ତେ ନିଜଚେତୋଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ କହିବି, ମୋ ମନେ ଯାହା ଭାବିଛି ।
ସଂସାରାସାରତାଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵାନପ୍ରସ୍ଥମଶିଶ୍ରିଯମ୍
ସଂସାରର ଅନର୍ଥ ଜାଣି, ମୁଁ ବନବାସୀ ଜୀବନ ଗ୍ରହଣ କରିଛି ।
ସ୍ନାତଂ ବହୁଷୁ ତୀର୍ଥେଷୁ ମଂତ୍ରା ଜପ୍ତାସ୍ତୁ କୋଟିଶଃ
ମୁଁ ବହୁ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଛି, ଏବଂ କୋଟି କୋଟି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିଛି ।
ଶୁଶ୍ରୂଷିତାଶ୍ଚ ଗୁରଵୋ ବହଵୋ ବହ୍ଵନେହସମ୍
ମୁଁ ବହୁ ଦୋଷ ନଥିବା ଅନେକ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସେବା କରିଛି ।
ଶିଖରାଣି ଗିରୀଂଦ୍ରାଣାଂ ମଯା ଚାଧ୍ଯୁଷିତାନ୍ଯହୋ 4.2.74.
ହଁ, ମୁଁ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ମଧ୍ୟ ବସିଛି ।
ରସାଯନାନି ବହୁଶଃ ସେଵିତାନି ମଯା ପୁନଃ
ମୁଁ ବାରମ୍ବାର ବହୁ ପ୍ରକାର ରସାୟନ ଉପଯୋଗ କରିଛି।
ମଯା ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ବହୁଶଃ କୃତାଂତଵଦନୋପମାଃ
ମୁଁ ବାରମ୍ବାର ମୃତ୍ୟୁର ମୁହଁ ପରି ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି।
ପରଂ କିଂଚିତ୍କ୍ଵଚିନ୍ନୈକ୍ଷି ସିଦ୍ଧ୍ଯଂକୁରମପି ପ୍ରଭୋ
ହେ ପ୍ରଭୁ, କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସଫଳତାର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ଦେଖିନଥିଲି।
ମନସଃ ସ୍ଥୈର୍ଯମାପନ୍ନମିଵ ସଂପ୍ରାପ୍ତସିଦ୍ଧିନା
ଏହା ମନେ ହୁଏ, ସଫଳତା ମିଳିଲେ ମନ ଦୃଢ଼ ହୋଇଯାଏ।
ତେନୈଵ ମହତୀ ସିଦ୍ଧିର୍ଭଵିତ୍ରୀ ମମ ନାନ୍ଯଥା
ଏହିପରି ଉପାୟରେ ମାତ୍ର ମୋତେ ବଡ଼ ସଫଳତା ମିଳିବ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ନୁହେଁ।
ଅନେନୈଵ ଶରୀରେଣ ପାର୍ଥିଵେନ ପ୍ରଥୀଯସୀ
ଏହି ଦୃଢ଼ ଏବଂ ପୃଥିବୀ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଗଠିତ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା,
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଦୃଷ୍ଟଂ ପ୍ରୋଵାଚ ମହଦାଶ୍ଚର୍ଯମୁତ୍ତମମ୍ ମୁମୁକ୍ଷୂଣାଂ ଧୃତଵତାଂ ମହାପାଶୁପତଂ ଵ୍ରତମ୍
ସେ ନିଜେ ଦେଖିଥିବା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥା କହିଲେ— ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ଏବଂ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମହା ପାଶୁପତ ବ୍ରତ।
ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତୋ ଭୂତ୍ଵା ତଦା ତେ କଥଯାମ୍ଯହମ୍
ତୁମେ ମନ ଲଗାଇ ସୁଣ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।