ତେପି ସ୍ଵର୍ଗୌକସଃ ସର୍ଵେ ସ୍ଵଂସ୍ଵଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଯଯୁର୍ମୁଦା ସ୍କଂଦ ଉଵାଚ କାଶ୍ଯାଂ ସେଵ୍ଯା ଯଥା ସା ଚ ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ଵଦାମି ତେ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ: କାଶୀରେ ତାଙ୍କୁ କିପରି ପୂଜିବା, ଏହି କଥା ଶୁଣ, ମୁଁ କହୁଛି।
ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଚ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଭୌମଵାରେ ଵିଶେଷତଃ
ବିଶେଷକରି ଅଷ୍ଟମୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ମଙ୍ଗଳବାରରେ,
ନଵରାତ୍ରଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ସା ସମର୍ଚିତା
ନବରାତ୍ରିରେ ପ୍ରତିଦିନ ଉତ୍ସାହରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ମହାପୂଜୋପହାରୈଶ୍ଚ ମହାବଲିନିଵେଦନୈଃ
ବଡ଼ ପୂଜା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେଇ,
ପ୍ରତିସଂଵତ୍ସରଂ ତସ୍ଯାଃ କାର୍ଯା ଯାତ୍ରା ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ପ୍ରତିବର୍ଷ ତାଙ୍କର ଯାତ୍ରା ସାବଧାନରେ କରିବା ଦରକାର।
ଯୋ ନ ସାଂଵତ୍ସରୀଂ ଯାତ୍ରାଂ ଦୁର୍ଗାଯାଃ କୁରୁତେ କୁଧୀଃ
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ମନରେ ଭ୍ରମ ରଖି ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ବାର୍ଷିକ ଯାତ୍ରା କରେନାହିଁ—
ଦୁର୍ଗାକୁଂଡେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ସର୍ଵଦୁର୍ଗାର୍ତିହାରିଣୀମ୍
ଦୁର୍ଗାକୁଣ୍ଡରେ ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ସ୍ନାନ କରେ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ଦୁର୍ଗା ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ କଷ୍ଟ ହଟାଇଦିଅନ୍ତି।
ସା ଦୁର୍ଗାଶକ୍ତିଭିଃ ସାର୍ଧଂ କାଶୀଂ ରକ୍ଷତି ସର୍ଵତଃ
ସେ ଦୁର୍ଗା ନିଜ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହିତ କାଶୀକୁ ସବୁଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ରକ୍ଷଂତି କ୍ଷେତ୍ରମେତଦ୍ଵୈ ତଥାନ୍ଯା ନଵଶକ୍ତଯଃ
ଏହି ତଳଭୂମିକୁ ଅନ୍ୟ ନଉଟି ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।
ଶତନେତ୍ରା ସହସ୍ରାସ୍ଯା ତଥାଯୁତଭୁଜାପରା 4.2.72.
କେହି ଶତ ଚକ୍ଷୁ, କେହି ସହସ୍ର ମୁଣ୍ଡ, ଆଉ କେହି ଦଶ ହଜାର ହସ୍ତ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଵିଶ୍ଵା ସୌଭାଗ୍ଯଗୌରୀ ଚ ସୃଷ୍ଟାଃ ପ୍ରାଚ୍ଯାଦିମଧ୍ଯତଃ
ବିଶ୍ୱା, ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ଗୌରୀ ପୂର୍ବ, ମଧ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ।
ତଥୈଵ ଭୈରଵାଶ୍ଚାଷ୍ଟୌ ଦିକ୍ଷ୍ଵଷ୍ଟାସୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ
ଏହିପରି, ଅଷ୍ଟ ଭୈରବ ଅଷ୍ଟ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ରୁରୁଶ୍ଚଂଡୋସିତାଂଗଶ୍ଚ କପାଲୀ କ୍ରୋଧନସ୍ତଥା
ରୁରୁ, ଚଣ୍ଡ, ଅସିତାଙ୍ଗ, କପାଳୀ ଓ କ୍ରୋଧନ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି।
ଚତୁଃଷଷ୍ଟିସ୍ତୁ ଵେତାଲା ମହାଭୀଷଣମୂର୍ତଯଃ
ଚଉଷଠି ଭୟାନକ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ବେତାଳ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
ଶ୍ଵଵାହନା ରକ୍ତମୁଖା ମହାଦଂଷ୍ଟ୍ରା ମହାଭୁଜାଃ
ସେମାନେ କୁକୁର ଉପରେ ଚଡ଼ନ୍ତି, ଲାଲ୍ ମୁହଁ, ବଡ଼ ଦାନ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଅଛି।
ନାନାରୂପଧରାଃ ସର୍ଵେ ନାନାଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ର ପାଣଯଃ
ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ହାତରେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଧରିଛନ୍ତି।
ଵିଦ୍ଯୁଜ୍ଜିହ୍ଵୋ ଲଲଜ୍ଜିହ୍ଵଃ କ୍ରୂରାସ୍ଯଃ କ୍ରୂରଲୋଚନଃ
କେହି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଭଳି ଜିହ୍ବା, କେହି କମ୍ପିଥିବା ଜିହ୍ବା, ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଓ କ୍ରୂର ଦୃଷ୍ଟି ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଜଂଭକୋ ଜୃଂଭଣମୁଖୋ ଜ୍ଵାଲାନେତ୍ରୋ ଵୃକୋଦରଃ
ଜମ୍ଭକ, ଯାହାର ବଡ଼ ହାଁସି ମୁହଁ, ଜ୍ୱାଳାମୟ ଚକ୍ଷୁ ଓ ବଘା ପେଟ ଅଛି।
ଜ୍ଵଲତ୍କେଶଃ କଂବୁଶିରାଃ ଖର୍ଵଗ୍ରୀଵୋ ମହାହନୁଃ
ଜ୍ୱାଳା ଭରା କେଶ, ଶଂଖ ଭଳି ମୁଣ୍ଡ, ଛୋଟ ଗଳା ଓ ବଡ଼ ମଣ୍ଡିବା ଅଛି।
ଇତ୍ଯାଦଯୋ ମୁନେ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତରୁଧିରପ୍ରିଯାଃ 4.2.72.
ଏପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ମୁନି, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବାସ କରନ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ରକ୍ତ ପ୍ରିୟ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ କାଶୀଭକ୍ତିପରୈର୍ନରୈଃ ।। 4.2.72.
ଏହିପରି, କାଶୀକୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମରେ ଲାଗିପଡ଼ିବା ଉଚିତ।
କାଶ୍ଯାଂ ଯସ୍ଯାସ୍ତି ଵୈ ପ୍ରେମ ତେନ କୃତ୍ଵାଽଽଦରଂ ଗୁରୁମ୍
ଯେଉଁଠାରେ କାଶୀ ପ୍ରତି ସତ୍ୟ ପ୍ରେମ ଅଛି, ସେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଆଦର ଦେଇ—
ପଦ୍ମକଲ୍ପେ ତୁ ଯା ଵୃତ୍ତା ଦମନସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନଃ
ପଦ୍ମ କଳ୍ପରେ ଦ୍ୱିଜନ୍ମା ଦମନଙ୍କ କଥା ଘଟିଥିଲା।
ଭାରଦ୍ଵାଜସ୍ଯ ତନଯୋ ଦମନୋ ନାମ ନାମତଃ
ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ନାମ ଦମନ, ସେହି ନାମରେ ପରିଚିତ।
ସଂସାରଦୁଃଖବହୁଲଂ ଜୀଵିତଂ ଚାପି ଚଂଚଲମ୍
ଏହି ସଂସାରରେ ଜୀବନ ଦୁଃଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅସ୍ଥିର ।
କାଂଚିଦ୍ଦିଶଂ ସମାଲଂବ୍ଯ ନିର୍ଵେଦଂ ପରମଂ ଗତଃ
କିଛି ଦିଗକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିରାକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ।
ପ୍ରତିତୀର୍ଥଂ ପ୍ରତିନଦି ସ ବଭ୍ରାମ ତପୋଯୁତଃ
ସେ ଏକ ତୀର୍ଥରୁ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥ, ଏକ ନଦୀରୁ ଅନ୍ୟ ନଦୀକୁ ତପସ୍ୟା କରି ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ ।
ଅଧ୍ଯୁଵାସ ସ ତାଵଂତି ସଂଯତେଂଦ୍ରିଯମାନସଃ
ସେ କିଛି ସମୟ ସେଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ରହିଲେ ।
ମନୋରଥୋପଦେଷ୍ଟା ଚ କୁତ୍ରଚିତ୍କ୍ଵାପି ନେକ୍ଷିତଃ
ମନର ଇଚ୍ଛାକୁ ଶିଖାଉଥିବା ଗୁରୁ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଲେ ନାହିଁ ।
ରେଵାତଟେ ନିରୈକ୍ଷିଷ୍ଟ ତୀର୍ଥଂ ଚାମରକଂଟକମ୍
ରେବା ନଦୀର ତଟରେ ସେ ଅମରକଣ୍ଟକ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଦେଖିଲେ ।