କୃତ୍ତିଵାସେଶ୍ଵରେ ଲିଂଗେ ସ୍ଥାସ୍ଯେହଂ ତଦନୁଗ୍ରହେ
ମୁଁ କୃତ୍ତିବାସେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗରେ ରହିବି ଏବଂ ଏଠାରେ କୃପା କରିବି।
ତ୍ରିକାଲମାଗମିଷ୍ଯଂତି କୃତ୍ତିଵାସେ ନ ସଂଶଯଃ
ତିନି କାଳରେ ସେମାନେ କୃତ୍ତିବାସେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆସିବେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସଦାଚାରଵିନିର୍ମୁକ୍ତାଃ ସତ୍ଯଶୌଚପରାଙ୍ମୁଖାଃ
ଯେଉଁମାନେ ମନ୍ଦ ଆଚରଣରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ମିଥ୍ୟା ଓ ଅପବିତ୍ରତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି—
ଶୂଦ୍ରାନ୍ନସେଵିନୋ ଵିପ୍ରା ଜିହ୍ଵାଲା ଅତିଲାଲସାଃ
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଭୋଜନ ଖାଆନ୍ତି ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଜିହ୍ବା ଅତ୍ୟଧିକ ଲୋଭୀ—
କୃତ୍ତିଵାସେଶ୍ଵରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସର୍ଵପାପଵିଵର୍ଜିତାଃ
ସେମାନେ କୃତ୍ତିବାସେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
କୃତ୍ତିଵାସେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ସେଵ୍ଯଂ କାଶ୍ଯାଂ ତତୋ ନରୈଃ
କାଶୀରେ କୃତ୍ତିବାସେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ଲୋକମାନେ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
କୃତ୍ତିଵାସେଶ୍ଵରେ ଲିଂଗେ ଲଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵେକେନ ଜନ୍ମନା ନଶ୍ଯେତ୍ସଦ୍ଯୋ ଵିନଶ୍ଯେତ କୃତ୍ତିଵାସେ ଶ୍ଵରେକ୍ଷଣାତ୍ ।।4.2.68.
କୃତ୍ତିବାସେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ଗୋଟିଏ ଜନ୍ମରେ ମିଳିପାରିବ; ଏଠାରେ ପାପ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, କୃତ୍ତିବାସେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଶୀଘ୍ର ହେବ।
କୃତ୍ତିଵାସେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ଯେର୍ଚଯିଷ୍ଯଂତି ମାନଵାଃ
ଯେଉଁ ଲୋକେ କୃତ୍ତିବାସେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜିବେ—
ଅଵିମୁକ୍ତେଽତ୍ର ଵସ୍ତଵ୍ଯଂ ଜପ୍ତଵ୍ଯଂ ଶତରୁଦ୍ରିଯମ୍
ଏଠାରେ ଅବିମୁକ୍ତରେ ବସିବା ଉଚିତ ଏବଂ ଶତରୁଦ୍ରୀୟ ପାଠ କରିବା ଉଚିତ।
ସପ୍ତକୋଟିମହାରୁଦ୍ରୈଃ ସୁଜପ୍ତୈର୍ଯତ୍ଫଲଂ ଭଵେତ୍
ସପ୍ତ କୋଟି ମହାରୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ପାଠିତ ଯେଉଁ ଶତରୁଦ୍ରୀୟର ଫଳ ମିଳେ—
ମାଘ କୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାମୁପୋଷ୍ଯ ନିଶି ଜାଗୃଯାତ୍
ମାଘ ମାସର କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଉପବାସ କରି ରାତିରେ ଜାଗି ରହିବା ଉଚିତ।
ଶୁକ୍ଲାଯାଂ ପଂଚଦଶ୍ଯାଂ ଯଶ୍ଚୈତ୍ର୍ଯାଂ କର୍ତା ମହୋତ୍ସଵମ୍
ଯିଏ ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ପଂଚଦଶୀରେ ମହୋତ୍ସବ କରେ—
କଥଯିତ୍ଵେତି ଦେଵେଶସ୍ତତ୍କୃତ୍ତିଂ ପରିଗୃହ୍ଯ ଚ
ଏପରି କହି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ସେ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ମହାମହୋତ୍ସଵୋ ଜାତସ୍ତସ୍ମିନ୍ନହନି କୁଂଭଜ
ସେହି ଦିନ, ଘଡ଼ାର ପୁଅ, ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ହେଲା।
ଯତ୍ରଚ୍ଛତ୍ରୀକୃତୋ ଦୈତ୍ଯଃ ଶୂଲମାରୋପ୍ଯ ଭୂତଲେ
ସେଠାରେ, ଦାନବଟିକୁ ଜୟ କରି, ତାକୁ ଭୂମିରେ ଶୂଳରେ ଚଢ଼ାଯାଇଥିଲା।
ତସ୍ମିନ୍କୁଂଡେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା କୃତ୍ଵା ଚ ପିତୃତର୍ପଣମ୍
ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ସେଇ କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରି, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଦେଇଥାଏ,
ସ୍କଂଦ ଉଵାଚ କାକା ହଂସତ୍ଵମାପନ୍ନାସ୍ତତ୍ତୀର୍ଥସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵତଃ ।। 4.2.68.
ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ: ସେ ତୀର୍ଥର ଶକ୍ତିରେ କାଉଁ ହଁସ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ଏକଦା କୃତ୍ତିଵାସେ ତୁ ଚୈତ୍ର୍ଯାଂ ଯାତ୍ରାଽଭଵତ୍ପୁରା
ଏକଦିନ କୃତ୍ତିବାସରେ ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଏକ ଯାତ୍ରା ହେଇଥିଲା।
ବହୁଦେଵଲକୈର୍ଵିପ୍ର ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପକ୍ଷିଣୋ ମିଲନ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହା ଦେଖି ଅନେକ ଭକ୍ତ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ସେଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ବଲିପୁଷ୍ଟୈରପୁଷ୍ଟାଂଗା ରଟତଃ କରଟାଃ କଟୁ
କେହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କେହି ଦୁର୍ବଳ ଦେହ ଥିବା କାଉଁମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କର୍କଶ ଭାବେ ଡାକୁଥିଲେ।
ତେ ହନ୍ଯମାନା ନ୍ଯପତଂସ୍ତସ୍ମିନ୍କୁଂଡେ ନଭୋଂଗଣାତ୍
ସେମାନେ ମାରାଯାଇ, ଆକାଶରୁ ତାହା କୁଣ୍ଡରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଆଶ୍ଚର୍ଯଵଂତସ୍ତତ୍ରତ୍ଯା ଯାତ୍ରାଯାଂ ମିଲିତା ଜନାଃ
ସେଠାରେ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଆସିଥିବା ଲୋକମାନେ ଏ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଅସ୍ମାସୁ ଵୀକ୍ଷମାଣେଷୁ କାକାଃ କୁଂଡେତ୍ର ଯେ ପତନ୍
ଆମେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ସେଇ କାଉଁମାନେ ଯେଉଁମାନେ କୁଣ୍ଡରେ ପଡ଼ିଲେ—
ହଂସତୀର୍ଥଂ ତଦାରଭ୍ଯ କୃତ୍ତିଵାସ ସମୀପତଃ
ସେହି ସମୟରୁ, କୃତ୍ତିବାସ ନିକଟରେ ଏହାକୁ 'ହଁସତୀର୍ଥ' ବୋଲି ଜଣାଯିବାକୁ ଲାଗିଲା।
ଅତୀଵ ମଲିନାତ୍ମାନୋ ମହାମଲିନ କର୍ମଭିଃ
ଅତ୍ୟନ୍ତ ମାଲିନ୍ୟ ଭରା ଚିତ୍ତ ଓ ଖରାପ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ,
କାଶ୍ଯାଂ ସଦୈଵ ଵସ୍ତଵ୍ଯଂ ସ୍ନାତଵ୍ଯଂ ହଂସତୀର୍ଥକେ
କାଶୀରେ ସଦା ବସିବା ଓ ହଁସତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
କାଶ୍ଯାଂ ଲିଂଗାନ୍ଯନେକାନି ମୁନେ ସଂତି ପଦେପଦେ 4.2.68.
ମୁନି, କାଶୀରେ ପ୍ରତି ପଦେ ଅନେକ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି।
କୃତ୍ତିଵାସଂ ସମାରାଧ୍ଯ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତେନ ଚେତସା
ଭକ୍ତି ଭରା ମନରେ କୃତ୍ତିବାସଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ,
ଜପୋ ଦାନଂ ତପୋ ହୋମସ୍ତର୍ପଣଂ ଦେଵତାର୍ଚନମ୍
ଜପ, ଦାନ, ତପ, ହୋମ, ପିତୃତର୍ପଣ ଓ ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜା—
ତୀର୍ଥଂ ତ୍ଵନାଦିସଂସିଦ୍ଧମେତତ୍କଲଶସଂଭଵ
ଘଡ଼ାର ପୁଅ, ଏହି ତୀର୍ଥ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଅଛି।