ଯତ୍ର ପାତାଲତଲତୋ ନାଗାନାଂ କୋଶଵେଶ୍ମତଃ
ଏଠାରେ ପାତାଳ ତଳରୁ ନାଗମାନଙ୍କର ଧନଭଣ୍ଡାର ମିଳେ।
ଶିଵଭକ୍ତଃ ସ୍ଵଯଂ ଯତ୍ର ପୌଲସ୍ତ୍ଯଃ ସ୍ଵଦ୍ରିକୂଟତଃ 4.2.66.
ଏଠାରେ ଶିବଭକ୍ତ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ନିଜ ପର୍ବତ ଶିଖରରୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ପ୍ରାସାଦନିର୍ମିତିଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭକ୍ତା ଦ୍ଵୀପାଂତରସ୍ଥିତାଃ
ଏଠାରେ ମହଲ ତିଆରି ହେବା ଖବର ଶୁଣି, ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱୀପରେ ଥିବା ଭକ୍ତମାନେ ଆସନ୍ତି।
ଚିଂତାମଣିଃ ସ୍ଵଯଂ ଯତ୍ର କମର୍ଣେ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣେ
ଏଠାରେ ଚିନ୍ତାମଣି ନିଜେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କର କଣରେ ରହିଛି।
ନାନାଵର୍ଣପତାକାଶ୍ଚ ଯତ୍ର କଲ୍ପମହୀରୁହଃ
ଏଠାରେ କଳ୍ପବୃକ୍ଷଗୁଡିକ ନାନା ରଙ୍ଗର ପତାକାରେ ଶୋଭିତ।
ଅବ୍ଧଯୋ ଯତ୍ର ସତତଂ ଦଧିକ୍ଷୀରେକ୍ଷୁସର୍ପିଷାମ୍
ଏଠାରେ ସମୁଦ୍ରଗୁଡିକ ସଦା ଦହି, ଦୁଧ, ଇଖର ରସ ଓ ଘିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଯତ୍ର କାମଦୁଘା ନିତ୍ଯଂ ସ୍ନପଯେନ୍ମଧୁଧାରଯା
ଏଠାରେ କାମଧେନୁ ଗାଁ ନିତ୍ୟ ମଧୁ ଧାରାରେ ସ୍ନାନ କରାଉଛି।
ଗଂଧସାରରସୈର୍ଯଂ ଚ ସେଵତେ ମଲଯାଚଲଃ
ଏଠାରେ ମଲୟ ପର୍ବତ ଗନ୍ଧ ଓ ରସରେ ସେବା କରେ।
ଇତ୍ଯାଦ୍ଯ ପୂର୍ଵଂ ଯତ୍ରାସ୍ତି ପ୍ରତ୍ଯହଂ ଶଂକରାଲଯେ
ଏହିପରି ଆରମ୍ଭରୁ, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରତିଦିନ ଶଙ୍କରଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ପୂଜା ହୁଏ—
ଇତି ତସ୍ଯ ସମୃଦ୍ଧିଂ ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜାମାତୁରଦ୍ରିରାଟ
ଏପରି ଜାମାତାଙ୍କର ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖି, ପାହାଡ଼ର ରାଜା—
ତସ୍ମୈ କାର୍ପଟିକାଯାଥ ସ ଦତ୍ତ୍ଵା ପାରିତୋଷିକମ୍
ସେ କାର୍ପଟିକାକୁ ଏକ ଉପହାର ଦେଲେ—
ଉଵାଚେତି ମନସ୍ଯେଵ ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନଃ 4.2.66.
ମନରେ ଭାବି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଚକ୍ଷୁ ହେଇ, ସେ କହିଲେ—
ଯସ୍ଯ ଦେଶୋ ନ ଵିଦିତୋ ଯସ୍ତୁ ଵୃତ୍ତିପରାଙ୍ମୁଖଃ 4.2.66.
ଯାହାର ଦେଶ ଅଜଣା, ଯିଏ ଜୀବିକା ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ—
ସୁପର୍ଵଣି ସୁପାତ୍ରାଯ ସୁତାଥ ଶ୍ରଦ୍ଧଯାଧିକମ୍ 4.2.66.
ଶୁଭ ଦିନରେ, ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଅଧିକ ଦେବା—
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦଂଡଵଦ୍ଭୂମୌ କୃତାଂଜଲିପୁଟୌ ଗଣୌ 4.2.66.
ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ହାତ ଜୋଡି ଗଣମାନେଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କୁରିଲେ—
ଉମା ଶ୍ରୁତ୍ଯେତି ସଂହୃଷ୍ଟା କଦଂବକୁସୁମଶ୍ରିଯମ୍ 4.2.66.
ଏହା ଶୁଣି, ଉମା ଖୁସି ହେଲେ, କଦମ୍ବ ଫୁଲ ଭଳି ଚମକି ଉଠିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶୈଲେଶ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପରଯା ନରଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପାହାଡ଼ର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣିଥାଏ—
ଅନ୍ଯଚ୍ଚ ଶୃଣୁ ଵିପ୍ରେଂଦ୍ର ଵୃତ୍ତାତଂ ତତ୍ର ସଂଭଵମ୍
ଏବେ ଆଉ ଶୁଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା ତାହାର କଥା।
ଇତ୍ଥଂ କଥାଂ ପ୍ରକୁର୍ଵାଣେ ରତ୍ନଶେସ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରେ
ଏଭଳି କଥା ରତ୍ନଶେଷ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହୁଥିବାବେଳେ—
ମହିଷାସୁରପୁତ୍ରୋସୌ ସମାଯାତି ଗଜାସୁରଃ
ମହିଷାସୁରଙ୍କ ପୁଅ, ଗଜାସୁର, ଆସୁଛି—
ଯତ୍ରଯତ୍ର ଧରାଯାଂ ସ ଚରଣଂ ପ୍ରମିଣୋତି ହି
ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଠି ସେ ପା ଦେଇଥାଏ—
ଊରୁଵେଗେନ ତରଵଃ ପତଂତି ଶିଖରୈଃ ସହ
ତାଙ୍କ ଉରୁର ଶକ୍ତିରେ ଗଛମାନେ ତାଙ୍କ ଶିଖର ସହିତ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଯାଏ।
ଯସ୍ଯ ମୌଲିଜସଂଘର୍ଷାଦ୍ଘ(?)ନାଵ୍ଯୋମ ତ୍ଯଜଂତ୍ଯପି
ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡର ଘସାଘସିରେ ଘନ ଆକାଶ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିଉଠେ।
ଯସ୍ଯ ନିଃଶ୍ଵାସସଂଭାରୈରୁତ୍ତରଂଗା ମହାବ୍ଧଯଃ
ତାଙ୍କ ଶ୍ୱାସର ତାକତରେ ବଡ଼ ସାଗରମାନେ ତରଙ୍ଗରେ ଉଠିଯାଏ।
ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ନଵଯସ୍ଯ ସମୁଚ୍ଛ୍ରଯଃ
ତାଙ୍କ ଉଚ୍ଚତା ନଉ ହଜାର ଯୋଜନ।
ଯନ୍ନେତ୍ରଯୋଃ ପିଂଗଲିମା ତଥା ତରଲିମା ପୁନଃ
ତାଙ୍କ ଦୁଇ ଚକ୍ଷୁରେ ପିଙ୍ଗଳ ରଙ୍ଗ ଓ ଫୁରୁଫୁରା ଆଲୋକ ରହିଛି।
ଯାଂଯାଂ ଦିଶଂ ସମଭ୍ଯେତି ସୋଯଂ ଦୁଃସହ ଦାନଵଃ 4.2.68.
ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦାନବ ଯେଉଁ ଦିଗକୁ ଯାଏ, ସେଠାରେ ସବୁଠି ଭୟ ଛାଇଯାଏ।
ବ୍ରହ୍ମଲବ୍ଧଵରଶ୍ଚାଯଂ ତୃଣୀକୃତଜଗତ୍ତ୍ରଯଃ
ଏହି ଦାନବ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଛି, ଏବଂ ସେ ତିନି ଲୋକକୁ କିଛି ମାନେ ନାହିଁ।
ତତସ୍ତ୍ରିଶୂଲହେତିସ୍ତମାଯାଂତଂ ଦୈତ୍ଯପୁଂଗଵମ୍
ତାପରେ ତ୍ରିଶୂଳ ହାତରେ ଧରି, ସେ ଆସୁଥିବା ଦାନବମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଜାସୁରଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
ପ୍ରୋତସ୍ତେନ ତ୍ରିଶୂଲେନ ସ ଚ ଦୈତ୍ଯୋ ଗଜାସୁରଃ
ସେଇ ତ୍ରିଶୂଳରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ, ଦାନବ ଗଜାସୁର ପଡ଼ିଗଲେ।