ମଣିମାଣିକ୍ଯରତ୍ନାନାମୁଚ୍ଛଲଚ୍ଚାରୁରୋଚିଷାମ୍
ମଣି, ମାଣିକ୍ୟ ଓ ରତ୍ନର ଚମକୁଥିବା ସୁନ୍ଦର ଆଲୋକ ଉଠୁଥିଲା।
ଦ୍ଯାଵାଭୂମ୍ଯୋରଂତରାଲଂ ତଥେତି ସମଵୈମ୍ଯହମ୍ 4.2.66.
ଏଭଳି, ମୁଁ ବୁଝୁଛି ଏହା ଦିଗ୍ବନ୍ଧୁ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟର ଅନ୍ତରାଳ।
ଅପି ଵୈକୁଂଠଭୁଵନେ ନେତରସ୍ଯେହ କା କଥା
ଏଠି ଭଗବାନ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ମଧ୍ୟ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନର କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।
ତାଵତ୍କାର୍ପଟିକଃ କଶ୍ଚିତ୍ତଲ୍ଲୋଚନପଥଂ ଗତଃ
ସେ ସମୟରେ ଏକ ଭିକ୍ଷୁ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିଲେ।
ସ୍ଵପୁରୋଦଂତମାଖ୍ଯାହି କିମପୂର୍ଵମିହାଧ୍ଵଗ
ଏହି ପଥିକ, ତୁମର ଜୀବନ କଥା କହ, ଏଠି କଣ ନୂତନ ଘଟିଛି?
କୋତ୍ର ସଂପ୍ରତ୍ଯଧିଷ୍ଠାତା କିମଧିଷ୍ଠାତୃ ଚେଷ୍ଟିତମ୍
ଏଠି ବର୍ତ୍ତମାନ କେଉଁଠି ପ୍ରଭୁ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେ କଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି?
ସୋପି କାର୍ପଟିକସ୍ତସ୍ଯ ଗିରିରାଜସ୍ଯ ଭାଷିତମ୍
ସେ ଭିକ୍ଷୁ ଗିରିରାଜଙ୍କର କଥାକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଅହାନି ପଂଚଷାଣ୍ଯେଵ ଵ୍ଯତିକ୍ରାଂତାନି ମାନଦ
ମାନଦ, ପାଞ୍ଚ କିମ୍ବା ଛଅ ଦିନ ଯାଇଛି।
ସମାଯାତେ ଜଗନ୍ନାଥେ ପର୍ଵତେଂଦ୍ର ସୁତାପତୌ
ଜଗନ୍ନାଥ, ପର୍ବତରାଜ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ପୁତ୍ର ଏଠି ଆସିପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
ଯୋ ଵୈ ଜଗଦଧିଷ୍ଠାତା ସୋଧିଷ୍ଠାତାତ୍ର ସର୍ଵଗଃ
ଯିଏ ଏହି ବିଶ୍ୱର ଅଧିପତି, ସେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଏଠି ଅଛନ୍ତି।
ମନ୍ଯେ ଦୃଷତ୍ସ୍ଵରୂପୋସି ଦୃଷଦୋପି କଠୋରଧୀଃ
ମୁଁ ଭାବୁଛି, ତୁମେ ପଥର ଦେହ ଧାରଣ କରିଛ, ଏବଂ ପଥର ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ମନ ଅତି ଦୃଢ଼।
ସ୍ଵଭାଵକଠିନାତ୍ମାପି ସ ଵରଂ ହିମଵାନ୍ଗିରିଃ 4.2.66.
ସ୍ୱଭାବରେ କଠିନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ହିମବତ ପର୍ବତ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ବିଭ୍ରତ୍ସହଜ କାଠିନ୍ଯଂ ଜାତୋ ଗୌରୀଗୁରୁର୍ଗୁରୁଃ
ସେ ଜନ୍ମରୁ କଠିନତା ଧାରଣ କରି, ଗୌରୀଙ୍କ ପିତା ଏବଂ ମହାଗୁରୁ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି।
ଚେଷ୍ଟିତଂ ତସ୍ଯ କୋ ଵେଦ ଵେଦଵେଦ୍ଯସ୍ଯ ଚେଶିତୁଃ
ଯାହାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଏ, ସେ ଅଧିପତିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କିଏ ଜାଣିପାରିବ?
ଅଧିଷ୍ଠାତା ମଯା ଖ୍ଯାତସ୍ତଥାଧିଷ୍ଠାତୃ ଚେଷ୍ଟିତମ୍
ମୁଁ ଅଧିପତିଙ୍କୁ ଜଣାଇଛି, ଏବଂ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ।
ଶୁଭେ ଜ୍ଯେଷ୍ଠେଶ୍ଵରସ୍ଥାନେ ସାଂପ୍ରତଂ ସ ଉମାପତିଃ
ଓ ଶୁଭେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଉମାପତି ଜ୍ୟେଷ୍ଠେଶ୍ୱର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ବସିଛନ୍ତି।
ଆଵିଷ୍କରୋତି ପଥିକୋଽଦ୍ରୀଂଦ୍ରୋ ହୃଷ୍ଯେତ୍ତଦାତଦା
ଯେତେବେଳେ ପର୍ବତରାଜ ପଥିକଙ୍କୁ ନିଜେ ଦେଖାଇଦେଇଛନ୍ତି, ସେ ବହୁତ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।
ଉମାନାମାମୃତଂ ପୀତଂ ଯେନେହ ଜଗତୀତଲେ
ଏଠି ପୃଥିବୀରେ ଯିଏ ଉମାଙ୍କ ନାମର ଅମୃତ ପିଇଛି।
ଉମେତିଦ୍ଵ୍ଯକ୍ଷରଂ ମଂତ୍ରଂ ଯୋଽହର୍ନିଶମନୁସ୍ମରେତ୍
ଯିଏ ଦିନ ରାତି 'ଉମା' ଦ୍ୱି-ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରକୁ ସ୍ମରଣ କରେ—
ପୁନଃ ଶୁଶ୍ରାଵ ହିମଵାନ୍ହୃଷ୍ଟଃ କାର୍ପଟିକୋଦିତମ୍ କାର୍ପଟିକ ଉଵାଚ ରାଜନ୍ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରାର୍ଥେଯଃ ପ୍ରାସାଦୋ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା
ହିମବତ ପର୍ବତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଭିକ୍ଷୁଙ୍କ କଥାକୁ ପୁନି ଶୁଣିଲେ। ଭିକ୍ଷୁ କହିଲେ: ରାଜନ୍, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାସାଦ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତିଆରି କରିଥିଲେ।
ନିର୍ମୀଯତେ ସୁନିର୍ମାଣୋ ଜନ୍ମି ନିର୍ଵାଣଦାଯିନଃ
ଏଠାରେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା ଜନ୍ମଦାତା ଦ୍ୱାରା ଏକ ସୁନିର୍ମିତ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି।
ଯତ୍ରାତିମିତ୍ରତେଜୋଭିଃ ଶଲାକାଭିଃ ସମଂତତଃ 4.2.66.
ଏଠାରେ ଅପାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରେଖାରେ ଚାରିପାଖରେ ଶଳାକାଗୁଡିକ ବିଛାଇ ରହିଛି।
ଯତ୍ର ସଂତି ଶତଂ ସ୍ତଂଭା ଭାସ୍ଵଂତୋ ଦ୍ଵାଦଶୋତ୍ତରାଃ
ଏଠାରେ ଏକଶ ଦୁଇଟି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥାମ ରହିଛି, ସଂଖ୍ୟାରେ ଏକଶ ଦୁଇ।
ଚତୁର୍ଦଶସୁ ଯା ଶୋଭା ଵିଷ୍ଟପେଷୁ ସମଂତତଃ
ଚାରିଦିଗରେ ଚୌଦ ଲୋକର ଯେଉଁ ଭବ୍ୟତା ଅଛି, ସେ ଏଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ଚଂଦ୍ରକାଂତମଣୀନାଂ ଚ ସ୍ତଂଭାଧାର ଶିଲାଶ୍ଚ ଯାଃ
ଏଠାରେ ଥାମଗୁଡିକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପଥରଗୁଡିକ ଚାନ୍ଦ୍ରକାଁତ ମଣିରେ ତିଆରି।
ପଦ୍ମରାଗେଂଦ୍ରନୀଲାନାଂ ଶାଲୀନାଃ ଶାଲଭଂଜିକାଃ
ଏଠାରେ ମଣିମାଳା ଓ ମହିଳା ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡିକ ରତ୍ନ ଓ ନୀଳମଣିରେ ତିଆରି।
ସ୍ଫୁରତ୍ସ୍ଫଟିକନିର୍ମାଣ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣ ପଦ୍ମଶିଲାତଲେ
ଏଠାରେ ଚମକୁଥିବା ସ୍ଫଟିକ ଓ ପଦ୍ମପଥରରେ ମୃଦୁ ଭୂମି ତିଆରି।
ଆରକ୍ତପୀତମଂଜିଷ୍ଠ ନୀଲକିର୍ମୀରଵର୍ଣକୈଃ
ଏଠାରେ ଗଭୀର ଲାଲ, ହଳଦିଆ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ଓ ନୀଳ କମଳର ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ।
ଦୃକ୍ପିଚ୍ଛିଲା ଵିଲୋକ୍ଯଂତେ ମାଣିକ୍ଯସ୍ତଂଭରାଜଯଃ
ଏଠାରେ ମାଣିକ୍ୟ ଭଳି ଚକଚକି ଥିବା ରତ୍ନ ଥାମରାଜା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ରତ୍ନାକରେଭ୍ଯଃ ସର୍ଵେଭ୍ଯୋ ଗଣା ରତ୍ନୋଚ୍ଚଯାନ୍ବହୂନ୍
ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ରତ୍ନସାଗରରୁ ଦଳଗୁଡିକ ଅନେକ ରତ୍ନର ଅମ୍ବାର ଆଣିଥାନ୍ତି।