ସରଶ୍ଚ ସୁପ୍ରତୀକାଖ୍ଯଂ ତତ୍ପୁରୋ ଭାସତେ ମହତ୍
ତାହାର ସାମ୍ନାରେ ବଡ଼ ସୁପ୍ରତୀକ ନାମକ ଝିଅ ଚମକୁଛି।
ତତ୍ରାସ୍ତ୍ଯେକା ମହାଗୌରୀ ନାମ୍ନା ଵିଜଯଭୈରଵୀ 4.2.66.
ସେଠାରେ ଏକ ମହାଗୌରୀ ଦେବୀ ଅଛନ୍ତି, ଯିଁହାଙ୍କୁ ବିଜୟଭୈରବୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଵରଣାଯାସ୍ତଟେ ରମ୍ଯେ ଗଣୌ ହୁଂଡନମୁଂଡନୌ
ବରଣା ନଦୀର ସୁନ୍ଦର କୂଳରେ ହୁଣ୍ଡନ ଓ ମୁଣ୍ଡନ ନାମକ ଦୁଇ ଗଣ ଅଛନ୍ତି।
ତୌ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯୌ ପ୍ରଯତ୍ନେନ କ୍ଷେତ୍ରନିର୍ଵିଘ୍ନ ହେତଵେ
ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ କ୍ଷେତ୍ରର ବାଧା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସାବଧାନରେ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ସ୍କଂଦ ଉଵାଚ ଇଲ୍ଵଲାରେ କଥାମେକାଂ ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତୋ ଭଵ
ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ: ଇଲ୍ବଳାର, ଏକ ଗଳ୍ପ କହୁଛି, ମନ ଦେଇ ଶୁଣ।
ଏକଦାଦ୍ରୀଂଦ୍ରମାଲୋକ୍ଯ ମେନା ସଂହୃଷ୍ଟମାନସମ୍
ଏକଥର, ପାହାଡ଼ର ମହାରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି ମେନାଙ୍କ ମନ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ଵିଵାହସମଯାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ତସ୍ଯା ଗୌର୍ଯା ଗିରୀଶ୍ଵର
ବିବାହ ସମୟ ପରେ, ହେ ପାହାଡ଼ର ନାଥ, ସେ ଗୌରୀଙ୍କୁ
ସ ଵୃଷେଂଦ୍ରଗତିର୍ଦେଵୋ ଭସ୍ମୋରଗ ଵିଭୂଷଣଃ
ଅଁଗରେ ଭସ୍ମ ଓ ସାପ ପିନ୍ଧିଥିବା ସେ ଦେବତା ବୃଷଭର ନାଥଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଅଷ୍ଟୌ ଯା ମାତରୋ ଦୃଷ୍ଟା ବ୍ରାହ୍ମୀ ପ୍ରଭୃତଯଃ ପ୍ରିଯ
ବ୍ରାହ୍ମୀ ଆଦି ଆଠ ଜଣ ମାତାଙ୍କୁ ଦେଖାଗଲା, ହେ ପ୍ରିୟ।
ତସ୍ଯୈକସ୍ଯ ନ କୋପ୍ଯନ୍ଯୋସ୍ତ୍ଯଦ୍ଵିତୀଯସ୍ଯ ଶୂଲିନଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଛଡ଼ା, ଅନ୍ୟ କେହି ଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ନୁହଁନ୍ତି।
ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯାଯା ଵାକ୍ଯେନ ତଦପତ୍ଯପ୍ରିଯୋ ଗିରିଃ
ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କର କଥାରେ, ପାହାଡ଼ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ପ୍ରତି ଅନୁରାଗ ହରାଇଲେ।
ନିତରାଂ ବାଧତେ ପ୍ରେମ ତଦଦୃଷ୍ଟ୍ଯଗ୍ନିଦୂଷିତମ୍ ।।4.2.66.
ତାଙ୍କ ଦେଖା ନ ମିଳିବାର ଦୁଃଖରେ, ପ୍ରେମ ତାଙ୍କୁ ଅତି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି।
ଯଦା ପ୍ରଭୃତି ସା ଗୌରୀ ନିର୍ଗତା ମମ ସଦ୍ମତଃ
ଯେବେଠୁ ଗୌରୀ ମୋ ଘରୁ ବାହାରିଗଲେ,
ତଦାଲାପାମୃତଧଯୌ ନ ମେ ଶବ୍ଦଗ୍ରହୌ ପ୍ରିଯେ
ତାହାପରେ, ହେ ପ୍ରିୟେ, ମୋ କାନ ତାଙ୍କ କଥାର ଅମୃତ ଶବ୍ଦ ଶୁଣୁନାହିଁ।
ଜୈଵାତୃକୀ ଯତୋହ୍ନଃ ସ୍ଯାଦ୍ଦୂରୀଭୂତା ଦୃଶୋର୍ମମ
ଜୈବାତ୍ରିକୀ ରାତିରେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦୂରେ ରହୁଛି,
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଦାଯ ରତ୍ନାନି ଵାସାଂସି ଵିଵିଧାନି ଚ
ଏଭଳି କହି ସେ ରତ୍ନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପୋଷାକ ନେଲେ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ କାନି କାନି ଚ ରତ୍ନାନି କିଯଂତ୍ଯପି ଚ ଷଣ୍ମୁଖ
ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଏହି ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକ କଣ କଣ ଓ ଏଗୁଡ଼ିକ କେତେ, ଷଣ୍ମୁଖ?
ତୁଲା ମୁକ୍ତାଫଲାନାଂ ତୁ କୋଟିଦ୍ଵଯ ପରୀମିତାଃ
ମୁକ୍ତାମାଣିଗୁଡ଼ିକ ତୁଳାରେ ମାପିଲେ ଦୁଇ କୋଟି ହେବ।
ନଵଲକ୍ଷାଧିକଂ ଵିପ୍ର ଷଡସ୍ରାଣାଂ ସୁତେଜସାମ୍
ମୁନି, ଛଅ କୋଣିଆ ଓ ତେଜସ୍ବୀ ରତ୍ନ ନବ ଲକ୍ଷ ଅଧିକ ଅଛି।
କୋଟଯଃ ପଦ୍ମରାଗାଣାଂ ପଂଚାଵୈହି ତୁଲା ମୁନେ
ମୁନି, ପଦ୍ମରାଗ ରତ୍ନ ପଞ୍ଚ ତୁଳାରେ ମାପିଲେ କୋଟି କୋଟି ଅଛି।
ତଥା ଗୋମେଦ ରତ୍ନାନାଂ ତୁଲାଲକ୍ଷମିତା ମୁନୈ
ତେଉଁପରି, ଗୋମେଦ ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକ ତୁଳାରେ ମାପାଯାଇଛି, ମୁନି।
ଗରୁଡୋଦ୍ଗାରରତ୍ନାନାଂ ତୁଲାଃ ପ୍ରଯୁତସଂମିତାଃ 4.2.66.
ଗରୁଡ଼ୋଦ୍ଗାର ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକ ଦଶ ଲକ୍ଷ ତୁଳାରେ ମାପାଯାଇଛି।
ଅଷ୍ଟାଂଗାଭରଣାନାଂ ଚ ସଂଖ୍ଯା କର୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ଯତେ
ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଆଭୂଷଣର ଗଣନା କରିହେବ ନାହିଁ।
ଚାମରାଣି ଚ ଭୂଯାଂସି ଦ୍ରଵ୍ଯାଣ୍ଯାମୋଦଵଂତି ଚ
ଅନେକ ଚାମର ଓ ଗନ୍ଧଦ୍ରବ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ସର୍ଵାଣ୍ଯପି ସମାଦାଯ ପ୍ରତସ୍ଥେ ଭୂଧରେଶ୍ଵରଃ
ଏସବୁ ନେଇ ପାହାଡ଼ର ମହାରାଜା ଚାଲିଗଲେ।
ଅନେକରତ୍ନନିଚଯୈଃ ଖଚିତାଽଖିଲଭୂମିକାମ୍
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରତ୍ନର ଢେର ଦ୍ୱାରା ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଶୋଭିତ ହେଲା।
ସୌଧାଗ୍ରଵିଵିଧସ୍ଵର୍ଣକଲଶୋଜ୍ଵଲଦିଙ୍ମୁଖାମ୍
ମହଳର ଛାଦ ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଳଶ ରହିଥିବାରୁ ଦିଗବଳୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା।
ମହାସିଦ୍ଧ୍ଯଷ୍ଟକସ୍ଯାପି କ୍ରୀଡାଭଵନମଦ୍ଭୁତମ୍
ଅଷ୍ଟ ମହାସିଦ୍ଧିଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଖେଳ ମହଳ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
ଇତି କାଶୀସମୃଦ୍ଧିଂ ସ ଵିଲୋକ୍ଯାଭୂଦ୍ଵିଲଜ୍ଜିତଃ
ଏଭଳି କାଶୀର ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖି ସେ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ।
ପ୍ରାସାଦେଷୁ ପ୍ରତୋଲୀଷୁ ପ୍ରାକାରେଷୁ ଗୃହେଷୁ ଚ
ମହଳ, ଦ୍ୱାର, ପ୍ରାଚୀର ଓ ଘରଗୁଡ଼ିକରେ,