ତସ୍ଯା ଵାପ୍ଯାଶ୍ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ ପୂଜିତାନି ଦହଂତ୍ଯଘମ୍
ସେଇ ପୋଖରୀର ଚାରିଦିଗରେ ପୂଜିତ ଦେବତାମାନେ ପାପ ଦହନ କରନ୍ତି।
ହରସ୍ଯ ଵୃଷଭେଣୈଵ ସ୍ଥାପିତଂ ତତ୍ସ୍ଵଭକ୍ତିତଃ 4.2.66.
ହରାଙ୍କର ବୃଷଭ ଦ୍ୱାରା, ତାଙ୍କର ଭକ୍ତିରେ, ଏହି ସ୍ଥାନ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା।
ଵୃଷେଶ୍ଵରାଦୁଦୀଚ୍ଯାଂ ତୁ ଗଂଧର୍ଵେଶ୍ଵରସଂଜ୍ଞିତମ୍
ବୃଷେଶ୍ୱରଙ୍କ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଗନ୍ଧର୍ବେଶ୍ୱର ନାମକ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି।
ଗଂଧର୍ଵେଶ୍ଵରମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦାନାନି ଶକ୍ତିତଃ
ଗନ୍ଧର୍ବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜି ଏବଂ ଯେତେ ସମ୍ଭବ ଦାନ କରି,
କର୍କୋଟନାମା ନାଗୋସ୍ତି ଗନ୍ଧର୍ଵେଶ୍ଵରପୂର୍ଵତଃ
ଗନ୍ଧର୍ବେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ କର୍କୋଟ ନାମକ ଏକ ନାଗ ଅଛି।
ତସ୍ଯାଂ ଵାପ୍ଯାଂ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା କର୍କୋଟେଶଂ ସମର୍ଚ୍ଯ ଚ
ସେଇ ପୋଖରୀରେ ସ୍ନାନ କରି ଏବଂ କର୍କୋଟେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ଏକ ମଣିଷ...
କର୍କୋଟ ନାଗୋ ଯୈର୍ଦୃଷ୍ଟସ୍ତଦ୍ଵାପ୍ଯାଂ ଵିହିତୋଦକୈଃ
ଯେଉଁମାନେ ସେଇ ପୋଖରୀରେ କର୍କଟ ନାଗଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ, ନିୟମିତ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ,
କର୍କୋଟେଶାତ୍ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ତୁ ଧୁଂଧୁମାରୀଶ୍ଵରାଭିଧମ୍
କର୍କଟଙ୍କ ପଶ୍ଚିମେ ଧୁଁଧୁମାରୀଶ୍ୱର ନାମକ ଦେବତା ଅଛନ୍ତି।
ପୁରୂରଵେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ତଦୁଦୀଚ୍ଯାଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ସେଠାରୁ ଉତ୍ତରେ ପୁରୂରବେଶ୍ୱର ନାମର ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଛି।
ଦିଗ୍ଗଜେନାର୍ଚିତଂ ଲିଂଗଂ ସୁପ୍ରତୀକେନ ତତ୍ପୁରଃ
ତାହାର ସାମ୍ନାରେ ଦିଗ୍ଗଜ ସୁପ୍ରତୀକ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ସରଶ୍ଚ ସୁପ୍ରତୀକାଖ୍ଯଂ ତତ୍ପୁରୋ ଭାସତେ ମହତ୍
ତାହାର ସାମ୍ନାରେ ବଡ଼ ସୁପ୍ରତୀକ ନାମକ ଝିଅ ଚମକୁଛି।
ତତ୍ରାସ୍ତ୍ଯେକା ମହାଗୌରୀ ନାମ୍ନା ଵିଜଯଭୈରଵୀ 4.2.66.
ସେଠାରେ ଏକ ମହାଗୌରୀ ଦେବୀ ଅଛନ୍ତି, ଯିଁହାଙ୍କୁ ବିଜୟଭୈରବୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଵରଣାଯାସ୍ତଟେ ରମ୍ଯେ ଗଣୌ ହୁଂଡନମୁଂଡନୌ
ବରଣା ନଦୀର ସୁନ୍ଦର କୂଳରେ ହୁଣ୍ଡନ ଓ ମୁଣ୍ଡନ ନାମକ ଦୁଇ ଗଣ ଅଛନ୍ତି।
ତୌ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯୌ ପ୍ରଯତ୍ନେନ କ୍ଷେତ୍ରନିର୍ଵିଘ୍ନ ହେତଵେ
ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ କ୍ଷେତ୍ରର ବାଧା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସାବଧାନରେ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ସ୍କଂଦ ଉଵାଚ ଇଲ୍ଵଲାରେ କଥାମେକାଂ ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତୋ ଭଵ
ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ: ଇଲ୍ବଳାର, ଏକ ଗଳ୍ପ କହୁଛି, ମନ ଦେଇ ଶୁଣ।
ଏକଦାଦ୍ରୀଂଦ୍ରମାଲୋକ୍ଯ ମେନା ସଂହୃଷ୍ଟମାନସମ୍
ଏକଥର, ପାହାଡ଼ର ମହାରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି ମେନାଙ୍କ ମନ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ଵିଵାହସମଯାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ତସ୍ଯା ଗୌର୍ଯା ଗିରୀଶ୍ଵର
ବିବାହ ସମୟ ପରେ, ହେ ପାହାଡ଼ର ନାଥ, ସେ ଗୌରୀଙ୍କୁ
ସ ଵୃଷେଂଦ୍ରଗତିର୍ଦେଵୋ ଭସ୍ମୋରଗ ଵିଭୂଷଣଃ
ଅଁଗରେ ଭସ୍ମ ଓ ସାପ ପିନ୍ଧିଥିବା ସେ ଦେବତା ବୃଷଭର ନାଥଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଅଷ୍ଟୌ ଯା ମାତରୋ ଦୃଷ୍ଟା ବ୍ରାହ୍ମୀ ପ୍ରଭୃତଯଃ ପ୍ରିଯ
ବ୍ରାହ୍ମୀ ଆଦି ଆଠ ଜଣ ମାତାଙ୍କୁ ଦେଖାଗଲା, ହେ ପ୍ରିୟ।
ତସ୍ଯୈକସ୍ଯ ନ କୋପ୍ଯନ୍ଯୋସ୍ତ୍ଯଦ୍ଵିତୀଯସ୍ଯ ଶୂଲିନଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଛଡ଼ା, ଅନ୍ୟ କେହି ଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ନୁହଁନ୍ତି।
ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯାଯା ଵାକ୍ଯେନ ତଦପତ୍ଯପ୍ରିଯୋ ଗିରିଃ
ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କର କଥାରେ, ପାହାଡ଼ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ପ୍ରତି ଅନୁରାଗ ହରାଇଲେ।
ନିତରାଂ ବାଧତେ ପ୍ରେମ ତଦଦୃଷ୍ଟ୍ଯଗ୍ନିଦୂଷିତମ୍ ।।4.2.66.
ତାଙ୍କ ଦେଖା ନ ମିଳିବାର ଦୁଃଖରେ, ପ୍ରେମ ତାଙ୍କୁ ଅତି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି।
ଯଦା ପ୍ରଭୃତି ସା ଗୌରୀ ନିର୍ଗତା ମମ ସଦ୍ମତଃ
ଯେବେଠୁ ଗୌରୀ ମୋ ଘରୁ ବାହାରିଗଲେ,
ତଦାଲାପାମୃତଧଯୌ ନ ମେ ଶବ୍ଦଗ୍ରହୌ ପ୍ରିଯେ
ତାହାପରେ, ହେ ପ୍ରିୟେ, ମୋ କାନ ତାଙ୍କ କଥାର ଅମୃତ ଶବ୍ଦ ଶୁଣୁନାହିଁ।
ଜୈଵାତୃକୀ ଯତୋହ୍ନଃ ସ୍ଯାଦ୍ଦୂରୀଭୂତା ଦୃଶୋର୍ମମ
ଜୈବାତ୍ରିକୀ ରାତିରେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦୂରେ ରହୁଛି,
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଦାଯ ରତ୍ନାନି ଵାସାଂସି ଵିଵିଧାନି ଚ
ଏଭଳି କହି ସେ ରତ୍ନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପୋଷାକ ନେଲେ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ କାନି କାନି ଚ ରତ୍ନାନି କିଯଂତ୍ଯପି ଚ ଷଣ୍ମୁଖ
ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଏହି ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକ କଣ କଣ ଓ ଏଗୁଡ଼ିକ କେତେ, ଷଣ୍ମୁଖ?
ତୁଲା ମୁକ୍ତାଫଲାନାଂ ତୁ କୋଟିଦ୍ଵଯ ପରୀମିତାଃ
ମୁକ୍ତାମାଣିଗୁଡ଼ିକ ତୁଳାରେ ମାପିଲେ ଦୁଇ କୋଟି ହେବ।
ନଵଲକ୍ଷାଧିକଂ ଵିପ୍ର ଷଡସ୍ରାଣାଂ ସୁତେଜସାମ୍
ମୁନି, ଛଅ କୋଣିଆ ଓ ତେଜସ୍ବୀ ରତ୍ନ ନବ ଲକ୍ଷ ଅଧିକ ଅଛି।
କୋଟଯଃ ପଦ୍ମରାଗାଣାଂ ପଂଚାଵୈହି ତୁଲା ମୁନେ
ମୁନି, ପଦ୍ମରାଗ ରତ୍ନ ପଞ୍ଚ ତୁଳାରେ ମାପିଲେ କୋଟି କୋଟି ଅଛି।