ଵିଶ୍ଵନାଥୋ ହ୍ଯହଂ ନାଥଃ କାଶିକାମୁକ୍ତିକାଶିକା
ମୁଁ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱନାଥ, ପ୍ରଭୁ; କାଶୀ ହେଉଛି ମୁକ୍ତିର କାଶୀ।
ପଂଚକ୍ରୋଶ୍ଯାପରିମିତା ତନୁରେଷା ପୁରୀ ମମ
ଏହି ପଞ୍ଚ କ୍ରୋଶ ଅପରିମିତ ମୋର ସହର, ଏହା ମୋର ଦେହ।
ସଂସାରଭାରଖିନ୍ନାନାଂ ଯାତାଯାତକୃତାଂ ସଦା
ଏହି ସଂସାରର ଭାରରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇଥିବା, ଆସିବାଯିବାର ଚକ୍ରରେ ସଦା ଫସିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ,
ମଂଡପଃ କଲ୍ପଵଲ୍ଲୀନାଂ ମନୋରଥଫଲୈରଲମ୍
ମନୋରଥ ପୂରଣ କରୁଥିବା ଲତାରେ ଭରିଥିବା, ଇଚ୍ଛାର ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ମଣ୍ଡପ ଅଛି।
ଚକ୍ରଵର୍ତେରିଯଂ ଛତ୍ରଂ ଵିଚିତ୍ରଂ ସର୍ଵତାପହୃତ୍
ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରୁଥିବା, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଛତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଗତର ରାଜାଙ୍କ ଅଟୁଟ ସମ୍ରାଜ୍ୟର ଚିହ୍ନ।
ନିର୍ଵାଣଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଯେ ପୁଣ୍ଯାଃ ପରିଵାଂଛଂତି ଲୀଲଯା
ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟବାନ ଲୋକମାନେ ସହଜରେ ମୁକ୍ତିର ଶ୍ରୀକୁ ଆଶା କରନ୍ତି,
ମମାନଂଦଵନେ ଯେ ଵୈ ନିରଂ ତର ଵନୌକସଃ
ମୋ ଆନନ୍ଦ ଉଦ୍ୟାନରେ ଯେଉଁମାନେ ଦୁଃଖରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ହୋଇ ବସୁଛନ୍ତି,
ନିର୍ମମଂ ଚାପି ନିର୍ମୋହଂ ଯା ମାମପି ଵିମୋହଯେତ୍ ।। 4.2.55.
ସେମାନେ ମମତା ଓ ମୋହରୁ ମୁକ୍ତ, ଏବଂ ସେମାନେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ମୋହରୁ ମୁକ୍ତ କରିଦିଅନ୍ତି।
ନାମାପି ମଧୁରଂ ଯସ୍ଯାଃ ପରାନଂଦପ୍ରକାଶକମ୍
ଯାହା ପରମ ଆନନ୍ଦକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ, ତାହାର ନାମ ମଧ୍ୟ ମଧୁର।
କାଶୀନାମସୁଧାପାନଂ ଯେ କୁର୍ଵଂତି ନିରଂତରମ୍
ଯେଉଁମାନେ କାଶୀର ନାମର ଅମୃତକୁ ନିରନ୍ତର ସ୍ବୀକାର କରନ୍ତି,
ମମତାରହିତସ୍ଯାପି ମମ ସର୍ଵାତ୍ମନୋ ଧ୍ରୁଵମ୍
ସେମାନେ ମମତା ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ମୋର।
ରହସ୍ଯମିତି ଵିଜ୍ଞାଯ ଵାରାଣସ୍ଯା ଗଣେଶ୍ଵରୈଃ
ଏହିକଥାକୁ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ବୁଝି, ବାରାଣସୀର ଗଣେଶ୍ବରମାନେ,
ଅନ୍ଯଥା ତାଶ୍ଚ ଯୋଗିନ୍ଯଃ ସରଵିଃ ସପିତାମହଃ
ନହେଲେ, ସେଠାରେ ଥିବା ଯୋଗିନୀମାନେ, ସମସ୍ତ ସରୋବର ଓ ପିତୃମାନେ,
ଅତୀଵ ଭଦ୍ରଂ ସଂଜାତଂ କାଶ୍ଯାଂ ତିଷ୍ଠତ୍ସୁ ତେଷୁ ହି
କାଶୀରେ ବସୁଥିବା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ଶୁଭ ଘଟେ।
ଲବ୍ଧପ୍ରଵେଶାସ୍ତାଵଂତସ୍ତେ ସର୍ଵେ ମତ୍ସ୍ଵରୂପିଣଃ
ଯେଉଁମାନେ ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ ଲାଭ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋ ରୂପରେ ପରିଣତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅନ୍ଯାନପି ପ୍ରେଷଯାମି ମତ୍ପାର୍ଶ୍ଵପରିଵର୍ତିନଃ
ମୁଁ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପଠାଏ, ଯେଉଁମାନେ ସଦା ମୋ ପାଖରେ ଘୂରିବା କରନ୍ତି।
ଵିଚାର୍ଯେତି ମହାଦେଵଃ ସମାହୂଯ ଗଜାନନମ୍
ଏଭଳି ଭାବେ, ମହାଦେବ ଗଜାନନଙ୍କୁ ଡାକି, ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ତତ୍ରସ୍ଥିତୋପି ସଂସିଦ୍ଧଯୈ ଯତସ୍ଵ ସହିତୋ ଗଣୈଃ 4.2.55.
ସେଠାରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ, ଗଣମାନେ ସହିତ ଏକତ୍ରେ ସିଦ୍ଧି ପାଇବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କର।
ଆଧାଯ ଶାସନଂ ମୂର୍ଧ୍ନି ଗଣାଧୀଶୋଥ ଧୂର୍ଜଟେଃ
ଧୂର୍ଜଟିଙ୍କ ଆଦେଶ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରି, ଗଣାଧୀଶ ତାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ମହାଶାଖଵିଶାଖାଭ୍ଯାଂ ନଂଦିଭୃଂଗିପୁରୋଗମଃ
ମହାଶାଖା ଓ ବିଶାଖା ସହିତ, ନନ୍ଦି ଓ ଭୃଙ୍ଗି ଆଗ୍ରଭାଗରେ ଥିଲେ।
ନୈଗମେଯେନ ସହିତୋ ରୁଦ୍ରୈଃ ସର୍ଵତ୍ର ସଂଵୃତଃ
ନୈଗମେୟଙ୍କ ସହିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ରୁଦ୍ରମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ,
ସମସ୍ତାଯତନାଧୀଶୈର୍ଦିକ୍ପାଲୈରଭିନଂଦିତଃ
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଅଧିପତିମାନେ ଓ ଦିଗ୍ପାଳମାନେ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲେ,
କୃତପୂଜୋପ୍ସରୋଭିଶ୍ଚ ନୃତ୍ଯହସ୍ତକପଲ୍ଲଵୈଃ
ଉର୍ବଶୀମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ହାତର କୋମଳ ଅଙ୍ଗୁଳି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରୁଥିଲେ,
ଋଷୀଣାଂ ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଘୋଷୈର୍ବଧିରୀକୃତଦିଙ୍ମୁଖଃ
ଋଷିମାନେ ବ୍ରହ୍ମଧ୍ୱନି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାରୁ ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକ ଶବ୍ଦରେ ଆଛାଦିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା,
ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପ ଵଧୂମୁଷ୍ଟିଭ୍ରଷ୍ଟୈର୍ଲାଜୈରିତସ୍ତତଃ
ସ୍ୱର୍ଗବଧୂମାନେ ହାତରୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ଲାଜା ଏଠା ସେଠା ପଡ଼ୁଥିଲା,
ଦତ୍ତମାଲ୍ଯୋପହାରଶ୍ଚ ବହୁଵିଦ୍ଯାଧରୀ ଗଣୈଃ
ବହୁ ବିଦ୍ୟାଧର ଦଳମାନେ ମାଳା ଓ ଉପହାର ଦେଇଥିଲେ,
କୃତପ୍ରଵେଶ ଶକୁନୋ ମୃଗୈଃ ଶକୁନିଭିଃ ପୁରଃ
ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଉଥିବା ପକ୍ଷୀ, ପଶୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଚିହ୍ନମାନେ ତାଙ୍କ ଆଗରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ,
ଵିଷ୍ଣୁନା ଚ ମହାଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମଣା ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା
ବିଷ୍ଣୁ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଦ୍ୱାରା,
ନାଗାଂଗନାଭିଃ ପରିତଃ କୃତନୀରାଜନାଵିଧିଃ 4.2.57.
ନାଗକନ୍ୟାମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଦୀପାରତି କରିଥିଲେ,
ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଦେଵାନାମଵରୁହ୍ଯ ଵୃଷେଂଦ୍ରତଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ସେ ବୃଷଭରୁ ଅବତରିଲେ,