ଅପାସ୍ଯ ସୋଦରାନ୍ଦାରାନ୍ପୁତ୍ରଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଗୃହଂ ଵସୁ
ଭାଇ, ଜଣାଣୀ, ପୁଅ, ଜମି, ଘର, ଧନ ଛାଡ଼ି,
ମରଣାଦପି ନୋ କାଶ୍ଯାଂ ଭଯଂ ଯତ୍ର ମନାଗପି
କାଶୀରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇ କିଛିମାତ୍ର ଭୟ ନାହିଁ।
ମରଣଂ ମଂଗଲଂ ଯତ୍ର ଵିଭୂତିର୍ଯତ୍ର ଭୂଷଣମ୍
ଯେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁ ମଙ୍ଗଳମୟ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ଭୂଷଣ ସ୍ୱରୂପ,
ନିର୍ଵାଣରମଣୀ ଯତ୍ର ରଂକଂ ଵାଽରଂକମେଵ ଵା
ଯେଉଁଠି ମୋକ୍ଷ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଚାହେଁ ଗରିବ ହେଉନ୍ କି ସବୁଠାରୁ ଅଧମ,
ମୃତାନାଂ ଯତ୍ର ଜଂତୂନାଂ ନିର୍ଵାଣପଦମୃଚ୍ଛତାମ୍
ଯେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ମୋକ୍ଷ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି,
ଯତ୍ର କାଶ୍ଯାଂ ମୃତୋ ଜଂତୁର୍ବ୍ରହ୍ମନାରାଯଣାଦିଭିଃ 4.2.53.
ଯେଉଁଠି କାଶୀରେ, ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ପ୍ରାଣୀକୁ ବ୍ରହ୍ମା, ନାରାୟଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ନେଇଯାନ୍ତି,
ଯତ୍ର କାଶ୍ଯାଂ ଶଵତ୍ଵେପି ଜଂତୁର୍ନାଶୁଚିତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯେଉଁଠି କାଶୀରେ, ମୃତଦେହ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରାଣୀ ଅଶୁଚିତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେନାହିଁ,
ଯସ୍ତୁ କାଶୀତି କାଶୀତି ଦ୍ଵିସ୍ତ୍ରିର୍ଜପତି ପୁଣ୍ଯଵାନ୍
ଯିଏ ଧର୍ମିକ ଭାବେ 'କାଶୀ, କାଶୀ' ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନିଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ,
ଯେନ କାଶୀ ହୃଦି ଧ୍ଯାତା ଯେନ କାଶୀହ ସେଵିତା
ଯେଉଁଠାରେ କାଶୀକୁ ହୃଦୟରେ ଧ୍ୟାନ କରାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ କାଶୀରେ ସେବା କରାଯାଏ,
କାଶୀଂ ଯଃ ସେଵତେ ଜଂତୁର୍ନିର୍ଵିକଲ୍ପେନ ଚେତସା
ଯିଏ ଅଟୁଟ ମନେ କାଶୀର ସେବା କରେ,
ସ୍ଵଯଂ ଵସ୍ତୁମଶକ୍ତୋପି ଵାସଯେତ୍ତୀର୍ଥଵାସିନମ୍
ନିଜେ ଥାଇପାରିଲେ ନାହିଁ, ତଥାପି ତୀର୍ଥରେ ବସୁଥିବାକୁ ରଖିଦିଏ,
କାଶ୍ଯାଂ ଵସଂତି ଯେ ଧୀରା ଆପଂଚତ୍ଵ ଵିନିଶ୍ଚଯାଃ
ଯେମାନେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟରେ କାଶୀରେ ବସି ମୁକ୍ତି ପାଇବାକୁ ଚାହାନ୍ତି,
ଇତ୍ଥଂ ଵିମୃଶ୍ଯ ବହୁଶଃ ସ୍ଥାଣୁର୍ଵାରାଣସୀଗୁଣାନ୍
ଏଭଳି ଅନେକଥର ଚିନ୍ତା କରି, ଷ୍ଠାଣୁ ଭଗବାନ୍ ବାରାଣସୀର ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ।
ତାରକତ୍ଵଂ ସମାଗଚ୍ଛ ଗଚ୍ଛାତି ସ୍ଵଚ୍ଛମାନସ
ଶୁଦ୍ଧ ମନେ ଯିଏ ଯାଏ, ସେ ମୋକ୍ଷକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ ।
ତିଲପର୍ଣ ସ୍ଧୂଲକର୍ଣ ଦୃମିଚଂଡ ପ୍ରଭାମଯ
ତିଳପର୍ଣ୍ଣ, ଧୂଳକର୍ଣ୍ଣ, ଦୃମିଚଣ୍ଡ, ଏମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ।
ଵୀରଭଦ୍ର କିରାତାଖ୍ଯ ଚତୁର୍ମୁଖ ନିକୁଂଭକ 4.2.53.
ବୀରଭଦ୍ର, କିରାତ ନାମକ, ଚତୁର୍ମୁଖ, ନିକୁମ୍ଭକ ।
ନାଦ୍ରୀଣାଂ ନ ସମୁଦ୍ରାଣାଂ ନ ଦ୍ରୁମାଣାଂ ମହୀଯସାମ୍ 4.2.53.
ପାହାଡ଼, ସମୁଦ୍ର କିମ୍ବା ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ନୁହେଁ ।
ତାରକେଶଂ ମହାଲିଂଗଂ ତାରକାଖ୍ଯୋ ଗଣୋତ୍ତମଃ 4.2.53.
ତାରକେଶ୍ଵର, ମହାଲିଙ୍ଗ, ତାରକ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଣ ।
ଅନ୍ଯେପି ଯେ ଗଣାସ୍ତତ୍ର କାଶ୍ଯାଂ ଲିଂଗାନି ଚକ୍ରିରେ
ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଗଣମାନେ ମଧ୍ୟ କାଶୀରେ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
ଗଣେନ ପିଂଗଲାଖ୍ଯେନ ପିଂଗଲାଖ୍ଯେଶସଂଜ୍ଞିତମ୍
ପିଙ୍ଗଳ ନାମକ ଗଣ ଦ୍ୱାରା, ପିଙ୍ଗଳ ନାମରେ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
ତସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ପାପାନାଂ ଜାଯତେ କ୍ଷଯଃ
ମାତ୍ର ଦର୍ଶନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ପାପର ନାଶ ହୁଏ ।
ଵୀରଭଦ୍ରେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ଧ୍ଯାଯେଦଦ୍ଯାପି ନିଶ୍ଚଲଃ
ଏଠାରେ ଏଯାଁ ଅଚଳ ଭାବେ ବୀରଭଦ୍ରେଶ୍ଵର ଲିଙ୍ଗକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ ।
ଅଵିମୁକ୍ତେଶ୍ଵରାତ୍ପଶ୍ଚାଦ୍ଵୀରଭଦ୍ରେଶ୍ଵରଂ ନରଃ
ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ଵର ପରେ, ମଣିଷ ବୀରଭଦ୍ରେଶ୍ଵରଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ ।
ଵୀରଭଦ୍ରଃ ସ୍ଵଯଂ ସାକ୍ଷାଦ୍ଵୀରମୂର୍ତିଧରୋ ମୁନେ
ବୀରଭଦ୍ର ନିଜେ, ମୁନି, ବୀର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି ।
ଭଦ୍ରଯା ଭଦ୍ରକାଲ୍ଯା ଚ ଭାର୍ଯଯା ଶୁଭଯା ଯୁତମ୍
ଭଦ୍ରା ଓ ଭଦ୍ରକାଳୀ, ତାଙ୍କ ଶୁଭା ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ସହିତ ଅଛନ୍ତି ।
କିରାତେନ କିରାତେଶଂ ଲିଂଗଂ କାଶ୍ଯାଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
କିରାତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, କିରାତେଶ୍ଵର ନାମକ ଲିଙ୍ଗ କାଶୀରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଚତୁର୍ମୁଖୋ ଗଣଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଵୃଦ୍ଧକାଲେଶ ସନ୍ନିଧୌ
ଚାରିମୁହଁ ଥିବା ମହାନ୍ତି ଗଣ ବୃଦ୍ଧକାଳେଶଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି।
ଭକ୍ତାଶ୍ଚତୁର୍ମୁଖେଶସ୍ଯ ଚତୁରାନନଵଦ୍ଦିଵି 4.2.55.୧
ଚତୁରାନନଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଯେପରି, ସେପରି ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଚତୁରାନନଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ନିକୁଂଭେଶ୍ଵରମାଲୋକ୍ଯ ନିକୁଂଭଗଣପୂଜିତମ୍ କୁବେରେଶ ସମୀପେତୁ ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ
ନିକୁମ୍ଭେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯେଉଁଠାରେ ନିକୁମ୍ଭ ଗଣମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେଠାରେ କୁବେରଙ୍କ ସମୀପରେ ଶିବଲୋକରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ମିଳେ।
ପଂଚାକ୍ଷେଶଂ ମହାଲିଂଗଂ ମହାଦେଵସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ
ମହାଦେବଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ପାଶରେ ପଞ୍ଚାକ୍ଷେଶଙ୍କ ମହାଲିଙ୍ଗ ଅବସ୍ଥିତ।