କୁଂଡଂ ତତ୍ରୈଵ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଲିଂଗସ୍ନପନକର୍ମଣେ
ସେଠି ଏକ କୁଆଁ ସ୍ଥାପନ କରାଗଲା, ଯାହା ଲିଙ୍ଗ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ।
ମହୋଦରୋପି ତତ୍ପ୍ରାଚ୍ଯାଂ ଶିଵଧ୍ଯାନପରାଯଣଃ
ମହୋଦର, ଶିବଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ଥିବା, ସେଠାରୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଥିଲେ।
ମହୋଦରେଶ୍ଵରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ବରାଣସୀରେ ମହୋଦରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ,
ଘଂଟାକର୍ଣ ହ୍ରଦେ ସ୍ନାତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵ୍ଯାସେଶ୍ଵରଂ ଵିଭୁମ୍
ଘଣ୍ଟାକର୍ଣ୍ଣ କୁଆଁରେ ସ୍ନାନ କରି, ବିଭୂତିମୟ ବ୍ୟାସେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଘଂଟାକର୍ଣେ ମହାତୀର୍ଥେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୃତ୍ଵା ଵିଧାନତଃ
ଘଣ୍ଟାକର୍ଣ୍ଣର ମହାତୀର୍ଥରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଲେ,
ନିମଜ୍ଜ୍ଯାଦ୍ଯାପି ତତ୍କୁଂଡେ କ୍ଷଣ ଯୋଵହିତୋ ଭଵେତ୍
ଏହି କୁଣ୍ଡରେ ଏଉଁ ଦିନ ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଲୋକ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମନୋଯୋଗରେ ନିମଜ୍ଜନ କରେ,
ଵଦଂତି ପିତରଃ କାଶ୍ଯାଂ ଘଂଟାକର୍ଣେମଲେଜଲେ 4.2.53.
କାଶୀରେ ପିତୃମାନେ କହନ୍ତି, ଘଣ୍ଟାକର୍ଣ୍ଣର ପବିତ୍ର ଜଳରେ—
ଯଦ୍ଵଂଶ୍ଯା ମୁନଯଃ କାଶ୍ଯାଂ ଘଂଟାକର୍ଣେ ମହାହ୍ରଦେ
କାଶୀରେ ଯେଉଁ ବଂଶଜ ଓ ଋଷିମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଘଣ୍ଟାକର୍ଣ୍ଣର ମହାସରୋବରରେ—
ଵିସିସ୍ମାଯ ସ୍ମରଦ୍ଵେଷ୍ଟା ମୌଲିମାଂଦୋଲଯନ୍ମୁହୁଃ
କାମ ଓ ଦ୍ୱେଷ ନାଶକ ଭଗବାନ୍ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ, ବାରମ୍ବାର ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ହଲାଇଲେ।
ଉଵାଚ ଚ ମନସ୍ଯେଵ ହରଃ ସ୍ମିତ୍ଵା ପୁନଃପୁନଃ
ଏବଂ ହର, ପୁନିପୁନି ହସି, ମନରେ କଥା କହିଲେ।
ପୁରାଵିଦଃ ପ୍ରଶଂସଂତି ତ୍ଵାଂ ମହାମୋହହାରିଣୀମ୍
ପୁରାତନ ଜ୍ଞାନ ଜାଣିଥିବାମାନେ ତୁମକୁ ମହାମୋହ ହରଣୀ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।
ପ୍ରେଷଯିଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ସର୍ଵାନ୍ଭଵତୀ ମୋହଯିଷ୍ଯତି
ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପଠାଇବି; ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବ।
ତଥାପି ପ୍ରେଷଯିଷ୍ଯାମି ଯାଵାନ୍ମେସ୍ତି ପରିଚ୍ଛଦଃ
ତଥାପି, ମୋ ସହଯୋଗୀମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ପଠାଇବି।
ନୋଦ୍ଯମାଦ୍ଵିରତିଃ କାର୍ଯା କ୍ଵାପି କାର୍ଯେ ଵିଚକ୍ଷଣୈଃ
ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ କେବେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି କାମରେ ପ୍ରୟାସ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଶୀତୋଷ୍ଣଭାନୂ ସ୍ଵର୍ଭାନୁ ଗ୍ରସ୍ତାଵପି ନଭୋଂଗଣେ
ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର କେତୁ ଓ ରାହୁ ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ,
ଦୈଵଂ ପୂର୍ଵକୃତଂ କର୍ମ କଥ୍ଯତେ ନେତରତ୍ପୁନଃ 4.2.53.
ଭାଗ୍ୟ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର କର୍ମର ଫଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।
ଭାଜନୋପସ୍ଥିତଂ ଦୈଵାଦ୍ଭୋଜ୍ଯଂ ନାସ୍ଯଂ ସ୍ଵଯଂ ଵିଶେତ୍
ଭାଗ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ମିଳେ, ସେ ନିଜେ ମୁଁହରେ ପଡ଼ିଯାଏ ନାହିଁ।
ଇତ୍ଯୁଦ୍ଯମଂ ସମର୍ଥ୍ଯେଶୋ ନିଶ୍ଚିତଂ ଦୈଵଜିତ୍ଵରମ୍
ଏହିପରି, କ୍ଷମତାର ନାଥ ପ୍ରୟାସ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଫଳ ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମିଳେ।
ସୋମନଂଦୀ ନଂଦିଷେଣଃ କାଲପିଂଗଲକୁକ୍କୁଟାଃ
ସୋମନନ୍ଦୀ, ନନ୍ଦିଷେଣ, କାଳପିଙ୍ଗଳ ଓ କୁକ୍କୁଟ—
ତେପି ସ୍ଵନାମ୍ନା ଲିଂଗାନି ଶଂଭୁସଂତୁଷ୍ଟି କାମ୍ଯଯା
ସେମାନେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ନାମରେ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।
ସୋମନଂଦୀଶ୍ଵରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲିଂଗଂ ନଂଦଵନେ ପରମ୍
ନନ୍ଦବନରେ ସୋମନନ୍ଦୀଶ୍ୱରଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲିଙ୍ଗ ଦେଖି,
ତଦୁତ୍ତରେ ଵିଲୋକ୍ଯାଥ ନଂଦିଷେଣେଶ୍ଵରଂ ନରଃ
ତାହାର ଉତ୍ତରେ ଏବଂ ଏଉଁଠି, ଜଣେ ମଣିଷ ନନ୍ଦିଷେଣେଶ୍ୱରଙ୍କର ଲିଙ୍ଗ ଦେଖେ।
କାଲେଶ୍ଵରଂ ମହାଲିଂଗଂ ଗଂଗାଯାଃ ପଶ୍ଚିମୋତ୍ତରେ
ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ପଶ୍ଚିମ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ କାଳେଶ୍ୱର ନାମକ ବଡ଼ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି।
ପିଂଗଲେଶ୍ଵରମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ କାଲେଶାତ୍କିଂଚିଦୁତ୍ତରେ
କାଳେଶ୍ୱର ଠାରୁ କିଛି ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ପିଙ୍ଗଲେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି—
କୁକ୍କୁଟେଶ୍ଵର ଲିଂଗସ୍ଯ ଯେତ୍ର ଭକ୍ତିଂ ଵିତନ୍ଵତେ
ଯେଉଁଠାରେ ଭକ୍ତମାନେ କୁକ୍କୁଟେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତି—
ଆନଂଦକାନନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସ୍ଥିତେଷୁ ସ୍ଥାଣୁରବ୍ରଵୀତ୍ ।। 4.2.53.
ଆନନ୍ଦକାନନକୁ ପହଞ୍ଚି ସମସ୍ତେ ଏକଠା ହେଲେ, ସେଠାରେ ଦୃଢ଼ ମନ ବିଶ୍ୱାସୀ ପ୍ରଭୁ କଥା କହିଲେ।
କାର୍ଯମସ୍ମାକମେଵୈତଦ୍ଯଦି ସମ୍ଯଗ୍ଵିମୃଶ୍ଯତେ
ଏହି କଥାକୁ ଭଲଭାବେ ଭାବିଲେ, ଏହା ଆମର ଦାୟିତ୍ୱ ହେବ।
ପ୍ରମଥେଷୁ ପ୍ରଵିଷ୍ଟେଷୁ ମାଯାଵୀର୍ଯମହତ୍ସ୍ଵପି
ପ୍ରମଥମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମାୟା ଓ ଶକ୍ତିରେ ବଡ଼, ସେମାନେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ—
କ୍ରମେଣ ପ୍ରେଷଯିଷ୍ଯାମି ଯୋସ୍ତି ମେ ସ୍ଵପରିଚ୍ଛଦଃ
କ୍ରମକ୍ରମେ ମୁଁ ମୋ ନିଜ ପରିଚାରକମାନେକୁ ପଠାଇବି।
ସଂପ୍ରଧାର୍ଯେତି ହୃଦଯେ ଦେଵଦେଵେନ ଶୂଲିନା
ଏଭଳି ଭାବନା ହୃଦୟରେ ଧାରଣ କରି, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ—