ଏକାଂ ଗାଂ ଯତ୍ର ଦତ୍ତ୍ଵା ଵୈ ଵିଧିଵଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଵୈ
ଯେଉଁଠାରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କେବଳ ଏକ ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ,
ଏକଲିଂଗଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଯତ୍ର ସଂସ୍ଥାପିତଂ ଭଵେତ୍
ଯେଉଁଠାରେ କେବଳ ଏକ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ, ସେଠି ଏହା ସ୍ଥାପିତ ମନାଯାଏ।
ପରିନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ତାଵିତ୍ଥଂ ଲିଂଗେ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଦେ
ଏପରି ନିଶ୍ଚିତ କରି, ସେଠି ଏହି ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶଂକୁକର୍ଣେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ଶଂକୁକର୍ଣ ଗ ଣାର୍ଚିତମ୍
ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଗଣମାନେ ଯେଉଁ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ସେହି ଲିଙ୍ଗ ହେଉଛି ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର।
ଵିଶ୍ଵେଶାଦ୍ଵାଯୁଦିଗ୍ଭାଗେ ଶଂକୁକର୍ଣେଶ୍ଵରଂ ନରଃ
ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦିଗରେ, ବାୟୁ ଦିଗରେ ଥିବା ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମଣିଷମାନେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ମହାକାଲେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ମହାକାଲଗଣାର୍ଚିତମ୍
ମହାକାଳଙ୍କ ଗଣମାନେ ଯେଉଁ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ସେହି ଲିଙ୍ଗ ହେଉଛି ମହାକାଳେଶ୍ୱର।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସର୍ଵଜ୍ଞନାଥୋଥ ପ୍ରାହୈପୀଦପରୌ ଗଣୌ ।। 4.2.53.
ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ନାଥ ଏହି କଥା ବୁଝି, ସେଇ ଦୁଇ ଗଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଘଂଟାକର୍ଣ ତ୍ଵମାଗଚ୍ଛ ମହୋଦର ମହାମତେ
"ଘଣ୍ଟାକର୍ଣ୍ଣ, ଏଠାକୁ ଆସ; ମହୋଦର, ବଡ଼ ମନ୍ତ୍ରୀ!"
ଇତ୍ଯଗସ୍ତେ ଗଣୌ ତୌ ତୁ ଗତ୍ଵା କାଶୀଂ ମହାପୁରୀମ୍
ଏଭଳି ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ, ଏବଂ ସେଇ ଦୁଇ ଗଣ କାଶୀ ମହାନଗରକୁ ଗଲେ।
ଘଂଟାକର୍ଣେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ଘଂଟାକର୍ଣ ଗଣୋତ୍ତମଃ
ଉତ୍ତମ ଗଣ ଘଣ୍ଟାକର୍ଣ୍ଣ ସେଠି ଘଣ୍ଟାକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।
କୁଂଡଂ ତତ୍ରୈଵ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଲିଂଗସ୍ନପନକର୍ମଣେ
ସେଠି ଏକ କୁଆଁ ସ୍ଥାପନ କରାଗଲା, ଯାହା ଲିଙ୍ଗ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ।
ମହୋଦରୋପି ତତ୍ପ୍ରାଚ୍ଯାଂ ଶିଵଧ୍ଯାନପରାଯଣଃ
ମହୋଦର, ଶିବଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ଥିବା, ସେଠାରୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଥିଲେ।
ମହୋଦରେଶ୍ଵରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ବରାଣସୀରେ ମହୋଦରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ,
ଘଂଟାକର୍ଣ ହ୍ରଦେ ସ୍ନାତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵ୍ଯାସେଶ୍ଵରଂ ଵିଭୁମ୍
ଘଣ୍ଟାକର୍ଣ୍ଣ କୁଆଁରେ ସ୍ନାନ କରି, ବିଭୂତିମୟ ବ୍ୟାସେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଘଂଟାକର୍ଣେ ମହାତୀର୍ଥେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୃତ୍ଵା ଵିଧାନତଃ
ଘଣ୍ଟାକର୍ଣ୍ଣର ମହାତୀର୍ଥରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଲେ,
ନିମଜ୍ଜ୍ଯାଦ୍ଯାପି ତତ୍କୁଂଡେ କ୍ଷଣ ଯୋଵହିତୋ ଭଵେତ୍
ଏହି କୁଣ୍ଡରେ ଏଉଁ ଦିନ ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଲୋକ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମନୋଯୋଗରେ ନିମଜ୍ଜନ କରେ,
ଵଦଂତି ପିତରଃ କାଶ୍ଯାଂ ଘଂଟାକର୍ଣେମଲେଜଲେ 4.2.53.
କାଶୀରେ ପିତୃମାନେ କହନ୍ତି, ଘଣ୍ଟାକର୍ଣ୍ଣର ପବିତ୍ର ଜଳରେ—
ଯଦ୍ଵଂଶ୍ଯା ମୁନଯଃ କାଶ୍ଯାଂ ଘଂଟାକର୍ଣେ ମହାହ୍ରଦେ
କାଶୀରେ ଯେଉଁ ବଂଶଜ ଓ ଋଷିମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଘଣ୍ଟାକର୍ଣ୍ଣର ମହାସରୋବରରେ—
ଵିସିସ୍ମାଯ ସ୍ମରଦ୍ଵେଷ୍ଟା ମୌଲିମାଂଦୋଲଯନ୍ମୁହୁଃ
କାମ ଓ ଦ୍ୱେଷ ନାଶକ ଭଗବାନ୍ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ, ବାରମ୍ବାର ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ହଲାଇଲେ।
ଉଵାଚ ଚ ମନସ୍ଯେଵ ହରଃ ସ୍ମିତ୍ଵା ପୁନଃପୁନଃ
ଏବଂ ହର, ପୁନିପୁନି ହସି, ମନରେ କଥା କହିଲେ।
ପୁରାଵିଦଃ ପ୍ରଶଂସଂତି ତ୍ଵାଂ ମହାମୋହହାରିଣୀମ୍
ପୁରାତନ ଜ୍ଞାନ ଜାଣିଥିବାମାନେ ତୁମକୁ ମହାମୋହ ହରଣୀ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।
ପ୍ରେଷଯିଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ସର୍ଵାନ୍ଭଵତୀ ମୋହଯିଷ୍ଯତି
ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପଠାଇବି; ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବ।
ତଥାପି ପ୍ରେଷଯିଷ୍ଯାମି ଯାଵାନ୍ମେସ୍ତି ପରିଚ୍ଛଦଃ
ତଥାପି, ମୋ ସହଯୋଗୀମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ପଠାଇବି।
ନୋଦ୍ଯମାଦ୍ଵିରତିଃ କାର୍ଯା କ୍ଵାପି କାର୍ଯେ ଵିଚକ୍ଷଣୈଃ
ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ କେବେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି କାମରେ ପ୍ରୟାସ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଶୀତୋଷ୍ଣଭାନୂ ସ୍ଵର୍ଭାନୁ ଗ୍ରସ୍ତାଵପି ନଭୋଂଗଣେ
ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର କେତୁ ଓ ରାହୁ ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ,
ଦୈଵଂ ପୂର୍ଵକୃତଂ କର୍ମ କଥ୍ଯତେ ନେତରତ୍ପୁନଃ 4.2.53.
ଭାଗ୍ୟ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର କର୍ମର ଫଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।
ଭାଜନୋପସ୍ଥିତଂ ଦୈଵାଦ୍ଭୋଜ୍ଯଂ ନାସ୍ଯଂ ସ୍ଵଯଂ ଵିଶେତ୍
ଭାଗ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ମିଳେ, ସେ ନିଜେ ମୁଁହରେ ପଡ଼ିଯାଏ ନାହିଁ।
ଇତ୍ଯୁଦ୍ଯମଂ ସମର୍ଥ୍ଯେଶୋ ନିଶ୍ଚିତଂ ଦୈଵଜିତ୍ଵରମ୍
ଏହିପରି, କ୍ଷମତାର ନାଥ ପ୍ରୟାସ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଫଳ ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମିଳେ।
ସୋମନଂଦୀ ନଂଦିଷେଣଃ କାଲପିଂଗଲକୁକ୍କୁଟାଃ
ସୋମନନ୍ଦୀ, ନନ୍ଦିଷେଣ, କାଳପିଙ୍ଗଳ ଓ କୁକ୍କୁଟ—
ତେପି ସ୍ଵନାମ୍ନା ଲିଂଗାନି ଶଂଭୁସଂତୁଷ୍ଟି କାମ୍ଯଯା
ସେମାନେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ନାମରେ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।