ଆରଭ୍ଯାଶ୍ଵଯୁଜଃଶୁକ୍ଲାଂ ତିଥିଂ ପ୍ରତିପଦଂ ଶୁଭାମ୍
—ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ପ୍ରଥମ ଶୁଭ ତିଥିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି—
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷସ୍ଯ ଭୂତାଯାମୁପଵାସୀ ନରୋତ୍ତମଃ
—କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ଭୂତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଣଵାଦିଚତୁର୍ଥ୍ଯନ୍ତୈର୍ନାମଭିର୍ଭକ୍ତିମାନ୍ନରଃ 4.1.45.
ଭକ୍ତି ସହିତ, ପ୍ରଣବ ଆରମ୍ଭରୁ ଚତୁର୍ଥୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନାମଗୁଡ଼ିକ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ସସର୍ପିଷା ଗୁଗ୍ଗୁଲୁନା ଲଘୁକୋଲି ପ୍ରମାଣତଃ
ଘିଅ ଏବଂ ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ସଠିକ୍ ପରିମାଣରେ ଏବଂ ଛୋଟ କୋଳି ପାତ୍ରରେ—
ଚୈତ୍ରକୃଷ୍ଣପ୍ରତିପଦି ତତ୍ର ଯାତ୍ରା ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଚୈତ୍ର ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ପ୍ରଥମ ଦିନରେ, ସେଠାରେ ଉତ୍ସାହରେ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ।
ଯାତ୍ରା ଚ ସାଂଵତ୍ସରିକୀଂ ଯୋ ନ କୁର୍ଯାଦଵଜ୍ଞଯା
ଯିଏ ଏହି ବାର୍ଷିକ ଯାତ୍ରାକୁ ଅବହେଳା କରି କରେନାହିଁ—
ଅଗ୍ରେ କୃତ୍ଵା ସ୍ଥିତାଃ ସର୍ଵାସ୍ତାଃ କାଶ୍ଯାଂ ମଣିକର୍ଣିକାମ୍
—ସେଇ ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଯାଇ, କାଶୀର ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକାରେ ରହିଛନ୍ତି।
କିଂ ଚକାର ପୁନଃ ଶଂଭୁସ୍ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯପି ସ୍ଥିତେ
ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଥିବାବେଳେ, ପୁନି ଶମ୍ଭୁ କଣ କଲେ?
ଶୃଣ୍ଵଗସ୍ତ୍ଯ ମହାଭାଗ କାଶ୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯପିସ୍ଥିତେ
ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଶୁଣ। ଯେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ କାଶୀରେ ବସିଥିଲେ—
ପୁରୀ ସା ଯାଦୃଶୀ କାଶୀ ଵଶୀକରଣଭୂମିକା
ସେଇ ସହର କାଶୀ ମନ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାର ଅଭ୍ୟାସ ପାଇଁ ଏକ ବିଶେଷ ସ୍ଥଳ ଥିଲା।
ଯୋ ଯୋ ଯାତି ପୁରୀଂ ତାଂ ତୁ ସ ସ ତତ୍ରୈଵ ତିଷ୍ଠତି
ଯେଉଁଠିଏ ଏହି ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେ ସେଠାରେ ରୁହିଯାଏ।
ଅକିଂଚିତ୍କରତାଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ସ ସହସ୍ରକରୋପ୍ଯରମ୍
ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ହଜାର ହାତ ଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇଯାଏ।
ଚିଂତଯନ୍ନିତି ଦେଵେଶୋ ଗଣାନାରହୂଯ ଭୂରିଶଃ
ଏଭଳି ଭାବି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ପୁନିପୁନି ଗଣମାନେଠାରେ ଡାକିଲେ।
କିଂ କୁର୍ଵଂତି ତୁ ଯୋଗିନ୍ଯଃ କିଂ କରୋତି ସ ଭାନୁମାନ୍
ଯୋଗିନୀମାନେ କଣ କରୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ କଣ କରୁଛନ୍ତି?
ନାମଗ୍ରାହଂ ତତଃଽପ୍ରୈଷୀଦ୍ବହୁମାନ ପୁରଃସରମ୍
ତାପରେ, ବଡ ଆଦର ସହିତ ସେ ତାଙ୍କର ନାମ ଡାକିଲେ।
ସୋମନଂଦିନ୍ନଂଦିଷେଣ କାଲ ପିଂଗଲ କୁକ୍କୁଟ
ସୋମ, ନନ୍ଦିନ, ଦିଷ, କାଳ, ପିଙ୍ଗଳ, କୁକୁଟ—
ତିଲପର୍ଣ ସ୍ମୃଲକର୍ଣ ଦୃମିଚଂଡ ପ୍ରଭାମଯ 4.2.53.
ତିଳପର୍ଣ୍ଣ, ସ୍ମୃଳକର୍ଣ୍ଣ, ଦୃମିଚଣ୍ଡ, ପ୍ରଭାମୟ—
ଵୀରଭଦ୍ର କିରାତାଖ୍ଯ ଚତୁର୍ମୁଖ ନିକୁଂଭକ
ବୀରଭଦ୍ର, ଯାହାକୁ କିରାତ କୁହାଯାଏ, ଚତୁର୍ମୁଖ, ନିକୁମ୍ଭକ—
ଵିରାଧ ସୁମୁଖାଷାଢେ ଭଵଂତୋ ମମ ସୂନଵଃ
ବିରାଧ, ସୁମୁଖାଷାଢ଼—ଏମାନେ ମୋ ପୁଅମାନେ।
ଯଥା ଶାଖଵିଶାଖୌ ଚ ଯଥେମୌ ନଂଦିଭୃଂଗିଣୌ
ଯେପରି ଶାଖ ଓ ବିଶାଖ, ଏଭଳି ଏହି ଦୁଇଜଣ—ନନ୍ଦି ଓ ଭୃଙ୍ଗି—
କାଶୀପ୍ରଵୃତ୍ତିଂ ନୋ ଜାନେ ଦିଵୋଦାସନୃପସ୍ଯ ଚ
କାଶୀର ଘଟଣା କିମ୍ବା ଦିବୋଦାସ ରାଜାଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ମୁଁ ଜାଣେନି।
ଶଂକୁକର୍ଣମହାକାଲୌ କାଲସ୍ଯାପି ପ୍ରକଂପନୌ
ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ ଓ ମହାକାଳ—ଏମାନେ ସମୟକୁ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିତ କରିଦିଅନ୍ତି—
କୃତପ୍ରତିଜ୍ଞୌ ତୋ(?) ତୂର୍ଣଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵାରାଣସୀଂ ପୁରୀମ୍
ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ବାରାଣସୀ ସହରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଯଥୈଂଦ୍ରଜାଲିକୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାଯାମିହ ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ଯେପରି ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଜାଦୁକରଙ୍କ ମାୟା ଦେଖିବା ପରେ—
ଅହୋ ମୋହସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯମହୋ ଭାଗ୍ଯଵିପର୍ଯଯଃ
ହାଁ, ମୋହର ମହିମା କେତେ! ହାଁ, ଭାଗ୍ୟର ଉଲ୍ଟା ହେବା କେତେ ଅଦ୍ଭୁତ!
ତତ୍ଯଜେ ଯୈରିଯଂ କାଶୀ ମହାଶୀର୍ଵାଦଭୂଭିକା
ଯେଉଁମାନେ ଏହି କାଶୀ, ମହାଆଶୀର୍ବାଦର ସ୍ଥଳୀ, ଛାଡ଼ିଦେଲେ—
ଯତ୍ର ସର୍ଵାଵଭୃଥତଃ ସ୍ନାନମାତ୍ରଂ ଵିଶିଷ୍ଯତେ 4.2.53.
ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ନାନ ପରେ କେବଳ ଏକ ସ୍ନାନ କରିବା ମଧ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନାଯାଏ।
ଯତ୍ରୈକପୁଷ୍ପଦାନେନ ଶିଵଲିଂଗସ୍ଯ ମୂର୍ଧନି
ଯେଉଁଠାରେ ଶିବଲିଙ୍ଗର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ କେବଳ ଏକ ଫୁଲ ଦେଇ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ,
ଯତ୍ର ଦଂଡପ୍ରଣାମେନ ଅପ୍ଯେକେନ ଶିଵାଗ୍ରତଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଶିବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କେବଳ ଏକଥର ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ,
ଯତ୍ରୈକଦ୍ଵିଜମାତ୍ରଂ ତୁ ଭୋଜଯିତ୍ଵା ଯଥେଚ୍ଛଯା
ଯେଉଁଠାରେ ଇଚ୍ଛାମତେ କେବଳ ଏକ ଦ୍ୱିଜକୁ ଭୋଜନ କରାଯାଏ,