ଗୃହାଶ୍ରମଃ ସୁଖାର୍ଥାଯ ଭାର୍ଯାମୂଲଂ ଚ ତତ୍ସୁଖମ୍
ଘରେ ଜୀବନ ଅବସ୍ଥା ସୁଖ ପାଇଁ ଅଛି; ଏହି ସୁଖର ମୂଳ ଭାର୍ଯ୍ୟା।
ଜଲୌକଯୋପମୀଯଂତେ ପ୍ରମଦା ମଂଦବୁଦ୍ଧିଭିଃ
ଅବୁଜ୍ଜ ମନ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଜନାନୀଙ୍କୁ ଜଲାଉକା ସହିତ ତୁଳନା କରନ୍ତି।
ଜଲୌକା କେଵଲଂ ରକ୍ତମାଦଦାନା ତପସ୍ଵିନୀ
ଜଲାଉକା କେବଳ ରକ୍ତ ନେଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ତପସ୍ୱିନୀ ଜନାନୀ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରନ୍ତି।
ଦକ୍ଷା ପ୍ରଜାଵତୀ ସାଧ୍ଵୀ ପ୍ରିଯଵାକ୍ଚ ଵଶଂଵଦା
ଯିଏ ଦକ୍ଷ, ସନ୍ତାନ ଥିବା, ଶୁଭ୍ର ଚରିତ୍ର, ମିଠା କଥା କହିବା, ଏବଂ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଶୁଣିବା।
ଗୁରୋରନୁଜ୍ଞଯା ସ୍ନାତ୍ଵା ଵ୍ରତଂ ଵେଦଂ ସମାପ୍ଯ ଚ
ଗୁରୁଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, ସ୍ନାନ କରି, ବ୍ରତ ଓ ବେଦ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି।
ଜନେ ତୁ ରସଗୋତ୍ରାଯା ମାତୁର୍ଯାପ୍ଯସପିଂଡକା
ମାନ୍ୟମାନେ ରସ ଗୋତ୍ର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମାତାଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟ ଏକ ରକ୍ତ ନୁହେଁ।
ସ୍ତ୍ରୀସଂବଂଧେପ୍ଯପସ୍ମାରି କ୍ଷଯି ଶ୍ଵିତ୍ରି କୁଲଂ ତ୍ଯଜେତ୍ 4.1.36.
ଜନାନୀ ସମ୍ପର୍କରେ, ଅପସ୍ମାରୀ, କ୍ଷୟ ରୋଗୀ, ଶ୍ୱିତ୍ରୀ ଓ ଛାଡିବା ଯୋଗ୍ୟ କୁଳକୁ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ।
ରୋଗହୀନାଂ ଭ୍ରାତୃମତୀଂ ସ୍ଵସ୍ମାତ୍କିଂଚିଲ୍ଲଘୀଯସୀମ୍
ରୋଗ ନଥିବା, ଭାଇ ଥିବା, ନିଜଠାରୁ କିଛି ଛୋଟ ଜନାନୀକୁ ବାଛିବା ଉଚିତ।
ନ ପର୍ଵତର୍କ୍ଷଵୃକ୍ଷାହ୍ଵାଂ ନ ନଦୀସର୍ପନାମିକାମ୍
ପାହାଡ଼, ଗୃଧ୍ର, ଗଛ, ନଦୀ, ସାପ ନାମର ଜନାନୀକୁ ବାଛିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ନ ଚାତିରିକ୍ତହୀନାଂଗୀଂ ନାତିଦୀର୍ଘାଂ ନ ଵା କୃଶାମ୍
ଅତି କମ ଅଙ୍ଗ ଥିବା, ଅତି ଲମ୍ବା, କିମ୍ବା ଅତି ଶୁକ୍ଳା ଜନାନୀକୁ ବାଛିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ମୋହାତ୍ସମୁପଯଚ୍ଛେତ କୁଲହୀନାଂ ନ କନ୍ଯକାମ୍
ମୂଢ଼ତାରେ, କୁଳ ନଥିବା କନ୍ୟାକୁ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଲକ୍ଷଣାନି ପରୀକ୍ଷ୍ଯାଦୌ ତତଃ କନ୍ଯାଂ ସମୁଦ୍ଵହେତ୍
ପ୍ରଥମେ ଲକ୍ଷଣ ଯାଞ୍ଚ କରି, ପରେ କନ୍ୟାକୁ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରହ୍ମଚାରି ସମାଚାର ଇତି ତେ ସମୁଦୀ ରିତଃ
ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଏପରି ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ସ୍ଵନେତ୍ରଦୈର୍ଘ୍ଯନିର୍ମାଣଂ ପ୍ରଶଶଂସ ଫଲାନ୍ଵିତମ୍
ସ୍ୱନେତ୍ରର ଲମ୍ବା ତିଆରି କରିବାକୁ ସେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ଯାହା ଫଳ ଦେଲା।
ଦିଵ୍ଯପ୍ରାସାଦମାଲାନାଂ ପତାକାଶ୍ଚଲପଲ୍ଲଵାଃ
ଦିବ୍ୟ ପ୍ରାସାଦଗୁଡିକୁ ଶୋଭା ଦେଇଥିବା ମାଳାର ପତାକାଗୁଡିକ ହଳଚଳ କରୁଥିଲା।
ଚଂଚତ୍ପ୍ରାସାଦମାଣିକ୍ଯୈର୍ଵିଜୃଂଭିତମରୀଚିଭିଃ
ପ୍ରାସାଦଗୁଡିକ ରତ୍ନର ଚମକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇଥିଲା, ଏହାରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କିରଣ ବିକିରଣ ହେଉଥିଲା।
ଦେଵତ୍ଵଂ ମାଯଯାଚ୍ଛାଦ୍ଯ ଵେଷଂ କାର୍ପଟିକୋଚିତମ୍
ତାଙ୍କର ଦେବତ୍ୱକୁ ମାୟାରେ ଢାକି, ସେମାନେ ଭିକ୍ଷାଟିକା ପରି ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
କାଚିଚ୍ଚଯୋଗିନୀ ଭୂତା କାଚିଜ୍ଜାତା ତପସ୍ଵିନୀ
କେହି ଯୋଗିନୀ ହେଲେ, ଅନ୍ୟେ କେହି ତପସ୍ୱିନୀ ରୂପ ନେଲେ।
ମାଲାକାରଵଧୂଃ କାଚିତ୍କାଚିନ୍ନାପିତସୁଂଦରୀ
କେହି ମାଳାକାରଙ୍କ ଜଣେ ଜୀବନୀ ହେଲେ, ଅନ୍ୟେ କେହି ନାପିତଙ୍କ ସୁନ୍ଦରୀ ଜଣେ ହେଲେ।
ଵୈଶ୍ଯା ଚ କାଚିଦଭଵତ୍କ୍ରଯଵିକ୍ରଯଚଂଚୁରା
କେହି ବ୍ୟବସାୟିନୀ ହେଲେ, ବିକ୍ରୟ କ୍ରୟରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ।
ଏକା ଚ ନୃତ୍ଯକୁଶଲା ତ୍ଵନ୍ଯା ଗାନଵିଶାରଦା
କେହି ନୃତ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ, ଅନ୍ୟେ କେହି ଗାନରେ ପ୍ରବୀଣ ଥିଲେ।
ମୃଦଂଗଵାଦନଜ୍ଞାନ୍ଯା କାଚିତ୍ତାଲ କଲାଵତୀ
କେହି ମୃଦଙ୍ଗ ବଜାଇବାରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ, ଅନ୍ୟେ କେହି ତାଳର କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।
ଗଂଧଭାଗଵିଧିଜ୍ଞାନ୍ଯା କାଚିଦକ୍ଷକଲାଲଯା 4.1.45.
କେହି ଗନ୍ଧ ତିଆରି କରିବାର ନିୟମ ଜାଣିଥିଲେ, ଅନ୍ୟେ କେହି ଦାୟ ଖେଳରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ।
ଵଂଶାଧିରୋହଣେ ଦକ୍ଷା ରଜ୍ଜୁମାର୍ଗେଣ ଚେତରା
କେହି ବାଁଶ ଚଡିବାରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ, ଅନ୍ୟେ କେହି ରସ୍ତା ଦେଇ ଯିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।
ଅପତ୍ଯଦାଽନପତ୍ଯାନାଂ ପରା ତତ୍ରପୁରେଽଵସତ୍
ସନ୍ତାନ ଥିବା ଓ ନଥିବା ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ସେହି ସହରରେ ବସିଥିଲେ।
ଚିତ୍ରଲେଖନ ନୈପୁଣ୍ଯାତ୍କାଚିଜ୍ଜନମନୋହରା
କେହି ଚିତ୍ର ଆକିବାର ଦକ୍ଷତାରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲେ।
ଗୁଟିକାସିଦ୍ଧିଦା କାଚିତ୍କାଚିଦଂଜନସିଦ୍ଧିଦା
କେହି ଗୁଟିକା ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିଲେ, ଅନ୍ୟେ କେହି ଅଞ୍ଜନ ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିଲେ।
ଅଗ୍ନିସ୍ତଂଭ ଜଲସ୍ତଂଭ ଵାକ୍ସ୍ତଂଭଂ ଚାପ୍ଯଶିକ୍ଷଯତ୍
ସେ ଅଗ୍ନି, ଜଳ ଓ କଥାକୁ ବନ୍ଦ କରିବା ଶିଖାଇଥିଲେ।
କାଚିଦାକର୍ପଣୀଂ ସିଦ୍ଧିଂ ଦଦାଵୁଚ୍ଚାଟନଂ ପରା
କେହି ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାର ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିଲେ, ଅନ୍ୟେ କେହି ଉଚ୍ଚାଟନ ଶିଖାଇଥିଲେ।
ଚିଂତିତାର୍ଥପ୍ରଦା କାଚିତ୍କାଚିଜ୍ଜ୍ଯୋତିଃ କଲାଵତୀ
କେହି ଚିନ୍ତିତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟେ କେହି ଜ୍ୟୋତିଷ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।