ଅଭିଵାଦନଶୀଲସ୍ଯ ଵୃଦ୍ଧସେଵାରତସ୍ଯ ଚ
ଯିଏ ସମ୍ମାନସହିତ ପ୍ରଣାମ କରେ ଓ ବଡ଼ମାନେଙ୍କୁ ସେବା କରିବାରେ ରତ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଅଧୀତେ ଗୁରୁଣା ହୂତଃ ପ୍ରାପ୍ତଂ ତସ୍ମୈ ନିଵେଦଯେତ୍
ଗୁରୁ ଡାକିଲେ ଯେଉଁ ଶିକ୍ଷା ମିଳିଛି, ସେଥିରେ ତାଙ୍କୁ ଜଣାଇବା ଉଚିତ।
ଅଧ୍ଯାପ୍ଯାଧର୍ମତୋନାର୍ଥାତ୍ସାଧ୍ଵାପ୍ତଜ୍ଞାନଵିତ୍ତଦାଃ
ଅନ୍ୟାୟ କିମ୍ବା ଲାଭ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କେବଳ ନିତିମାନ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଦାନଶୀଳଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଧାରଯେନ୍ମେଖଲାଦଂଡୋପଵୀତାଜିନମେଵ ଚ
ସେ ମେଖଳା, ଦଣ୍ଡ, ଉପବୀତ ଓ ଅଜିନା ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରାହ୍ମଣକ୍ଷତ୍ରିଯଵିଶାମାଦିମଧ୍ଯାଵସାନତଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ଵାଗ୍ଯତୋ ଗୁର୍ଵନୁଜ୍ଞାତୋ ଭୁଂଜୀତାନ୍ନମକୁତ୍ସଯନ୍
ବାକ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ଖାଦ୍ୟକୁ ଅପମାନ ନକରି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନାରୋଗ୍ଯମନାଯୁଷ୍ଯମସ୍ଵର୍ଗ୍ଯଂଚାତିଭୋଜନମ୍
ଅତିରିକ୍ତ ଭୋଜନ ରୋଗ, ଆୟୁ ହ୍ରାସ ଓ ସ୍ୱର୍ଗର ଅପାୟ ଆଣେ।
ନ ଦ୍ଵିର୍ଭୁଂଜୀତ ଚୈକସ୍ମିନ୍ଦିଵା କ୍ଵାପି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ 4.1.36.
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ଏକେ ଦିନରେ ଦୁଇଥର କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ମଧୁମାଂସଂ ପ୍ରାଣିହିଂସାଂ ଭାସ୍କରାଲୋକନାଂଜନେ
ମଧୁ, ମାଂସ, ପ୍ରାଣୀହିଂସା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖି କାଜଳ ଲଗାଇବା ଅନୁଚିତ।
ଔପନାଯନିକଃ କାଲୋ ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷତ୍ର ଵିଶାଂ ପରଃ
ଉପନୟନ ପାଇଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ଇତୋପ୍ଯୂର୍ଧ୍ଵଂ ନ ସଂସ୍କାର୍ଯାଃ ପତିତା ଧର୍ମଵର୍ଜିତାଃ
ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ବେଳେ, ଧର୍ମହୀନ ଓ ପତିତଙ୍କୁ ସଂସ୍କାର ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ସାଵିତ୍ରୀପତିତୈଃ ସାର୍ଧଂ ସଂବଂଧଂ ନ ସମାଚରେତ୍
ସାବିତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ପଠିବା ବେଳେ ପତିତଙ୍କ ସହିତ ମିଶିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଵସୀରନ୍ନାନୁପୂର୍ଵ୍ଯେଣ ଶାଣ କ୍ଷୌମାଵିକାନି ଚ ଭଵେତ୍ତ୍ରିଵୃତ୍ସମାଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣା ଵିଶସ୍ତୁ ଶଣତାଂତଵୀ
ଶାଣ, କ୍ଷୌମ ଓ ଉଲ ଜାତିର ପୋଷାକ ଯଥାନୁକ୍ରମେ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ; ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ତିନି ଗୁଣା ହେବା ସହିତ ମସୃଣ ଓ ଶାଣ ତାଣିରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ବନାଯିବା ଉଚିତ।
ମୁଂଜାଭାଵେ ଵିଧାତଵ୍ଯା କୁଶାଶ୍ମଂତକବଲ୍ଵଜୈଃ
ଶାଣ ଉପଲବ୍ଧ ନହେଲେ, ମୁଞ୍ଜ ଗାସ, କୁଶ ଗାସ, ଅସ୍ମନ୍ତକ କିମ୍ବା ବଳ୍ବଜ ତାଣିରେ ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ବନାଯିବା ଉଚିତ।
ଉପଵୀତକ୍ରମେଣ ସ୍ଯାତ୍କାର୍ପାସଂ ଶାଣମାଵିକମ୍
ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହା କପାସ, ଶାଣ କିମ୍ବା ଉଲ ତାଣିରେ ବନାଯିବା ଯୋଗ୍ୟ।
ବିଲ୍ଵପାଲାଶଯୋର୍ଦଂଡୋ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ନୃପସ୍ଯ ତୁ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ବିଲ୍ବ କିମ୍ବା ପଳାଶ କାଠରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଆମୌଲିଂ ଵାଽଽଲଲାଟଂଵାଽଽନାସମୂର୍ଧ୍ଵପ୍ରମାଣତଃ
ଦଣ୍ଡର ଲମ୍ବ ମୁଣ୍ଡର ଶୀର୍ଷ, କିମ୍ବା କପାଳ, କିମ୍ବା ନାକର ଟିପ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହେବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ପରୀତ୍ଯାଗ୍ନିମୁପସ୍ଥାଯ ଦିଵାକରମ୍ 4.1.36.
ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦିଗରେ ମୁହଁ କରି ଦଢ଼ିବା ଉଚିତ।
ମାତୃମାତୃଷ୍ଵସୃସ୍ଵସୃପିତୃସ୍ଵସୃପୁରଃସରାଃ
ମା, ମାମୁଁ, ଭଉଣୀ ଓ ପିତାମାମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଆଗକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ଯାଵଦ୍ଵେଦମଧୀତେ ଚ ଚରନ୍ଵେଦଵ୍ରତାନି ଚ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ବେଦ ପଢ଼େ ଓ ବେଦୀୟ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରେ,
ପ୍ରୋକ୍ତୋସାଵୁପକୁର୍ଵାଣୋ ଦ୍ଵିତୀଯସ୍ତତ୍ର ନୈଷ୍ଠିକଃ
ସେ 'ଉପକୁର୍ବାଣ' ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ; ଦ୍ୱିତୀୟ ଜଣେ ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ 'ନୈଷ୍ଠିକ' ଭାବେ ଜଣାଯାନ୍ତି।
ଗୃହାଶ୍ରମଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଯଃ ପୁନର୍ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଭାକ୍
ଯେ ଗୃହାଶ୍ରମ ଗ୍ରହଣ କରି ପରେ ପୁନି ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରେ,
ଅନାଶ୍ରମୀ ନ ତିଷ୍ଠେତ ଦିନମେକମପି ଦ୍ଵିଜଃ
ଦ୍ୱିଜ ଜଣେ ଏକ ଦିନ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ରମ ବିନା ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଜପଂ ହୋମଂ ଵ୍ରତଂ ଦାନଂ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଂ ପିତୃତର୍ପଣମ୍
ଜପ, ହୋମ, ବ୍ରତ, ଦାନ, ଅତ୍ମଅଧ୍ୟୟନ ଓ ପିତୃତର୍ପଣ—
ମେଖଲାଜିନଦଂଡାଶ୍ଚ ଲିଂଗଂ ସ୍ଯାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ
ମେଖଳା, ଅଜିନ ଓ ଦଣ୍ଡ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଙ୍କ ଚିହ୍ନ।
ତ୍ରିଦଂଡାଦି ଯତେରୁକ୍ତମୁପଲକ୍ଷଣମତ୍ର ଵୈ
ତ୍ରିଦଣ୍ଡ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବସ୍ତୁଗୁଡିକ ଏଠାରେ ଯତିଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ଜୀର୍ଣଂ କମଂଡଲୁଂ ଦଂଡମୁପଵୀତାଜିନେ ଅପି
ପୁରୁଣା କମଣ୍ଡଳୁ, ଦଣ୍ଡ, ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର କିମ୍ବା ଅଜିନ—
ଵିଦଧ୍ଯାତ୍ଷୋଡଶେ ଵର୍ଷେ କେଶାଂତକର୍ମ ଚ କ୍ରମାତ୍ 4.1.36.
ଷୋଳ ରୁ ଅଠରେ ବୟସରେ କେଶ ଛେଦନ କ୍ରମାନୁସାରେ କରିବା ଉଚିତ।
ତପୋ ଯଜ୍ଞ ଵ୍ରତେଭ୍ଯଶ୍ଚ ସର୍ଵସ୍ମାଚ୍ଛୁଭକର୍ମଣଃ
ତପ, ଯଜ୍ଞ ଓ ବ୍ରତ ଏସବୁ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ।
ଵେଦାରଂଭେ ଵିସର୍ଗେ ଚ ଵିଦଧ୍ଯାତ୍ପ୍ରଣଵଂ ସଦା
ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷରେ ସଦା ପ୍ରଣବ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।